Ojczyzna
Wygląd
Ojczyzna – kraj pochodzenia, rodzinny, przodków.
|
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż |

Ojczyzna – obraz Jacka Malczewskiego
A
[edytuj]- A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym, co służą ojczyźnie.- Autor: Jan Kochanowski, Pieśni, II, 12
- A ten… trzeci wasz poeta…
No, ten… hrabia… z dużym nosem,
Któremu każda kobieta,
Co ją ujrzał bez bielizny,
Była symbolem Ojczyzny,
A łóżko ofiarnym stosem!- Autor: Tadeusz Boy-Żeleński, Replika kobiety polskiej
- Zobacz też: bielizna, kobieta, Zygmunt Krasiński
B
[edytuj]- Bez historii, mowy, sztuki
Bez mądrości tej z nauki
naród się zamieni w bezimienny kraj
dziś ojczyzna jest w potrzebie
czeka ciebie, wierzy w ciebie
tysiąc lat historii patrzy w serce twe
Masz obronić co najlepsze
by służyło Polsce jeszcze
liczy na twą pomoc dziś ojczyzna twa
dziś ojczyzna twa.- Autor: Marek Grechuta, Ojczyzna
- Zobacz też: Kraków, Wawel
- Biada narodom, które kochają więcej wolność niż ojczyznę!
- Autor: Henryk Sienkiewicz, Wiry, 1910
- Bo kto siedzi w Ojczyźnie i cierpi niewolę, aby zachować życie, ten straci Ojczyznę i życie; a kto opuści Ojczyznę, aby bronił Wolności narażeniem życia swego, ten obroni Ojczyznę i będzie żyć wiecznie.
- Autor: Adam Mickiewicz, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego
- Zobacz też: wolność
- Bóg, Honor, Ojczyzna.
- Opis: nieoficjalna dewiza narodowa Polski.
- Zobacz też: Bóg, honor
C
[edytuj]- Co to jest ojczyzna?
To dzień dobry po polsku.
To słowo „chleb”
w naszych ustach
Co to jest Polska?
Polska to moja ojczyzna.- Autor: Teresa Ferenc, fragment wiersza Polska to moja ojczyzna
- Źródło: Teresa Ferenc, Najbliższa Ojczyzna, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Gdańsk 1982, s. 48.
- Czym ta ziemia?
– Mą ojczyzną.
Czym zdobyta?
– Krwią i blizną.- Autor: Władysław Bełza, Katechizm polskiego dziecka, 1901.
D
[edytuj]- Dla mnie ojczyzna to trzy, cztery osoby.
- Autor: Jean Genet
F
[edytuj]- Fundamentem szacunku i umiłowania ojczyzny jest tylko Bóg.
- Autor: Marek Jędraszewski
- Źródło: Abp Jędraszewski odprawiał mszę w Warszawie. Przed kościołem manifestacja jego przeciwników, onet.pl, 1 marca 2020.
- Zobacz też: Bóg
G
[edytuj]- Gdy pytasz mnie czym ojczyzna jest odpowiem:
czyś chociaż raz chodził po rynku w Krakowie,
czyś widział Wawel, komnaty, krużganki,
miejsca gdzie przeszłość dodaje ci sił.- Autor: Marek Grechuta, Ojczyzna
- Zobacz też: Kraków, Wawel
- Gdy się wojna ustatkuje
Naród wieńce nam gotuje,
Wieńce za poczciwe blizny
Odebrane dla ojczyzny.- Autor: Franciszek Karpiński, Marsz dla żołnierzy
- Gdzie twa ojczyzna? ja serca pytałem,
Czy powiesz że to narodzin kraj,
Gdzie ból i radość, gdzie drżenia doznałem,
Gdzie twa ojczyzna? odpowiedź daj!- Autor: Karol XV, Ojczyzna serca, tłum. Wawrzyniec Benzelstjerna-Engeström
H
[edytuj]- Honor i Ojczyzna.
- Opis: dawna dewiza Wojska Polskiego; napis na budynku Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie przy al. Ujazdowskich 1–4.
I
[edytuj]- I chociaż bije ziemia skalista i srebrna
pod tobą jest ojczyzna z drżącego płomienia.- Autor: Tadeusz Gajcy, Czas
- Idea Ojczyzny powinna zawsze zajmować pierwsze miejsce w życiu każdego Polaka.
- Autor: Henryk Sienkiewicz
- Źródło: „Zjawisko zwane Henryk Sienkiewicz” – czyli najkrótsza biografia autora „Trylogii”
- Zobacz też: Polacy
J
[edytuj]- Ja i ojczyzna to jedno,
Nazywam się Milijon –
bo za milijony kocham i cierpię katusze.- Autor: Adam Mickiewicz, Dziady, część III, scena II. Improwizacja, w. 260–261
- Jak słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę.
- Dulce et decorum est pro patria mori. (łac.)
- Autor: Horacy, Pieśni, II, 1, 13–14, tłum. Stefan Gołębiowski
- Zobacz też: śmierć
- Jest rzeczą aż nadto jasną, że w dzisiejszym cywilizowanym świecie jednostka sama decyduje o swojej przynależności narodowej, o swoim związku z określoną tradycją historyczną i kulturową.
- Autor: Kiejstut Bacewicz
- Źródło: Małgorzata Janicka-Słysz, Idea kosmiczna w twórczości Vytautasa Bacevičiusa [w:] Jacek Szerszenowicz (red.), Skriabin: mistyczna droga muzyki, Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Łódź 2016, ISBN 9788360929520, s. 179.
K
[edytuj]- Kto ojczyźnie swej służy, sam sobie służy.
- Autor: Piotr Skarga
L
[edytuj]- Litwo, Ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie kto cię stracił.
- Autor: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Inwokacja, Księga I, w. 1–3
M
[edytuj]- Ma rację czy nie, to moja ojczyzna!
- Right or wrong, my country! (ang.)
- Autor: Stephen Decatur
- Miejsce, w którym człowiek jest syty, jest lepsze niż to, w którym się urodził.
- Opis: przysłowie tatarskie
- Źródło: Kobierzec z gwiazd i półksiężyców (seria Myśli Srebrne i Złote), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części tatarskiej: Edward Tryjarski, s. 85.
- Miłość ojczyzny naszym prawem.
- Amor patriae nostra lex. (łac.)
- Opis: napis na frontonie Biblioteki Krasińskich w Warszawie.
- Miłość ojczyzny – o! to słońce świetne
Dla serc, co dumne, sieroce, szlachetne,
Całe się czystym miłościom oddadzą.
Jako żurawie, co łańcuch prowadzą,
Świetniejsze serca wylatują przodem;
Umrą – ich duchy lecą przed narodem.- Autor: Juliusz Słowacki, Wacław, fragment XXIX
- Zobacz też: miłość, naród
- Moja ojczyzna to nie dzień wczorajszy. Moja ojczyzna to jutro.
- Autor: Romain Rolland
- My Country is my home. Ojczyzna
Jest moim domem. Mnie w udziele
Dom polski przypadł. To – ojczyzna
A inne kraje są hotele.- Autor: Julian Tuwim, Kwiaty polskie
N
[edytuj]- Nie jestem żadnym emigrantem, nie mam żadnych tęsknot, znam smak pszenicy i skowronków, ale i inne smakują mi tak samo. Jestem Polakiem, nigdy nim nie przestanę być, ale te wszystkie ojczyzny, więzy nierozerwania, łkania i patryjotyczne rzępolenia to nie dla mnie. Polska jest dziś dla mnie takim samym krajem jak inny za żelazną kurtyną, krzywda Polaka w Krakowie boli mnie tak samo jak Czecha w Pradze czy Litwina lub Estończyka. Nie rozdzielam niczego, sprawy poszły już znacznie dalej poza pojęcia ojczyzny, kraju, „mojej ziemi”, to pojęcia z lamusa, naftalina.
- Autor: Andrzej Bobkowski
- Nie pytaj, co twój kraj może zrobić dla ciebie. Pytaj, co ty możesz zrobić dla swojego kraju.
- Autor: John Fitzgerald Kennedy
- Nie umiesz błogo,
Z spokojnym sercem spać w ojczyźnie.- Autor: Antoni Słonimski, Pożegnanie Czorsztyna
- Nie urodziliśmy się dla nas, lecz dla naszej ojczyzny
- Autor: Platon
- Niewdzięczna ojczyzno, nie będziesz miała nawet (moich) kości.
- Ingrata patria, ne ossa quidem habebis. (łac.)
- Opis: słowa przypisywane wodzowi rzymskiemu Scypionowi Afrykańskiemu.
O
[edytuj]- Odkryłem wtedy prawo nieszczęścia,
tron z okrwawionego złota,
wolność nierządną,
ojczyznę nagą
serce poranione i zmęczone
i wrzawę umarłych bez łez,
suchych jak spadające kamienie.
I wtedy przestałem być dzieckiem
bo zrozumiałem, że mojemu narodowi
nie pozwolono na życie
i odmówiono pogrzebu.- Autor: Pablo Neruda
- Ojczysta Ziemio, najważniejsza sprawo.
Pokonam wszystko, by poczuć dziś twój dumny ton.- Autor: Mariusz Szczerski, Dla ojczystego kraju
- Ojczyzna jest naszą matką ziemską. Polska jest matką szczególną. Niełatwe są jej dzieje, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich stuleci. Jest matką, która wiele przecierpiała i wciąż na nowo cierpi. Dlatego też ma prawo do miłości szczególnej.
- Autor: Jan Paweł II
- Źródło: Mieczysław Maliński, Pielgrzymka wielkich nadziei, Wyd. Sióstr Loretanek, Warszawa 1985, s. 22.
- Ojczyzna moja wolna, wolna…
więc zrzucam z ramion płaszcz Konrada…- Autor: Antoni Słonimski, Czarna wiosna, II, 1919
- Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią. Dorobek wielu pokoleń, wzniesiony z popiołów polski dom ulega ruinie. Struktury państwa przestają działać. Gasnącej gospodarce zadawane są codziennie nowe ciosy. Warunki życia przytłaczają ludzi coraz większym ciężarem.
- Autor: Wojciech Jaruzelski, przemówienie związane z wprowadzeniem stanu wojennego, 13 grudnia 1982
- Ojczyzna to ludzie, których rozumiemy i którzy nas rozumieją.
- Autor: Max Frisch
- Ojczyzna to trzy wielkie rzeczy wspólne: wspólna mowa, wspólna ziemia i wspólna pamięć.
- Autor: Bogusław Wolniewicz w programie telewizyjnym Pod prąd
- Ojczyzna to wielki zbiorowy obowiązek.
- Autor: Cyprian Kamil Norwid, Memoriał o Młodej Emigracji (1850)
- Ojczyzna to Ziemia i Zmarli.
- Autor: Maurice Barrès, Scènes et doctrines du nationalisme
- Ojczyzna ujawniła się nagle, groźna i wspaniała; to było wtedy, gdy ludzie podnieśli pochylone twarze, gdy wyciągnęli w uniesieniu ramiona, gdy zakrzyczeli głośno. Objawiła się Ojczyzna bolejąca; to było w kościele Najświętszej Marii Panny na Lesznie (…) – pieśń „Z dymem pożarów”. (…) Ludzie dźwignęli się z klęczek, podnieśli głowy do góry, zwarli się, kobiety zaszlochały. Groźna Ojczyzna ujawniła się wtedy, gdy ludzie szli środkiem ulicy, śpiewając, kiedy nie rozpierzchli się na widok konnych kozaków. Groźna Ojczyzna wrzasnęła nagle suchym szczękiem salw rewolwerowych…
- Autor: Pola Gojawiczyńska, Dziewczęta z Nowolipek, Czytelnik, Warszawa 1967. s. 30.
- Ojczyzną moją jest Bóg,
Duch, Syn i Ojciec wszechświata.
Na każdej z moich dróg
Ku Niemu dusza ulata.- Autor: Julian Tuwim
- Zobacz też: Bóg
- Ojczyzną moją jest muzyka. A ty jesteś jak nuta rzewna,
z którą na ustach, po latach, wraca się w muzykę jak do domu.- Autor: Konstanty Ildefons Gałczyński, Ojczyzną moją jest muzyka, 1945
- Zobacz też: muzyka, dom
- Ojczyznę kocha się nie dlatego, że wielka, ale dlatego, że własna.
- Autor: Seneka Młodszy
- Ojczyzny mojej stopy okrwawione
Włosami otrzeć na piasku
Padam: lecz znam jej i twarz, i koronę
Słońca słońc blasku.- Autor: Cyprian Kamil Norwid, Ojczyzna
- „Oto matka moja i moi bracia”. Może dlatego mówię tak, jak mówię, ponieważ to jest moja matka, ta ziemia! To jest moja matka, ta Ojczyzna! To są moi bracia i siostry! I zrozumcie, wy wszyscy, którzy lekkomyślnie podchodzicie do tych spraw, zrozumcie, że te sprawy nie mogą mnie nie obchodzić, nie mogą mnie nie boleć! Was też powinny boleć!
- Autor: Jan Paweł II
- Opis: w 1991.
- Źródło: „Papież Jan Paweł II – dar Polski dla świata”, kul.pl, 14 kwietnia 2014.
P
[edytuj]- Po Bogu więc, po Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej, po całym ładzie Bożym nasza miłość należy się przede wszystkim naszej ojczyźnie, mowie, dziejom i kulturze, z której wyrastamy na polskiej ziemi. I chociażby obwieszono na transparentach najrozmaitsze wezwania do miłowania wszystkich ludów i narodów, nie będziemy temu przeciwni, ale będziemy żądali, abyśmy mogli żyć przede wszystkim duchem, dziejami, kulturą i mową naszej polskiej ziemi, wypracowanej przez wieki życiem naszych praojców.
- Autor: Stefan Wyszyński
- Źródło: „Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie”, wpolityce.pl, 28 maja 2011
- Zobacz też: Jezus Chrystus, Maria z Nazaretu
- Pocałunek złożony na ziemi polskiej ma jednak dla mnie sens szczególny. Jest to jakby pocałunek złożony na rękach matki – albowiem Ojczyzna jest naszą matką ziemską.
- Autor: Jan Paweł II
- Źródło: „Papież Jan Paweł II – dar Polski dla świata”, kul.pl, 14 kwietnia 2014.
- Pokój Tobie, Polsko, Ojczyzno moja.
- Autor: Jan Paweł II
- Źródło: Pokój Tobie Polsko, Ojczyzno moja, opoka.org.pl
- Popatrz! To twoja ojczyzna…
Na lewym boku krew, na prawym blizna
Ona leży tu, już jakiś czas
Taka niewinna…
Nieruchoma z zimna twarz
Ona jeszcze oddycha,
Jeszcze…
Ona jeszcze oddycha,
Jeszcze…
Pomóż jej! Pomóż jej wstać!
Pomóż jej! Pomóż jej wstać!- Autor: Happysad, Ojczyzna
S
[edytuj]- Są dwie potęgi, którym trzeba oddać wszystko, a w zamian nie brać nic – to Bóg i Ojczyzna.
- Autor: Maria Rodziewiczówna
- Źródło: „To wszystko nic. Byle Polska była!”. Dziś 76. rocznica śmierci Marii Rodziewiczówny. Dlaczego warto zacząć czytać jej powieści?, wpolityce.pl, 6 listopada 2020.
- Zobacz też: Bóg
- Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę.
- Starajmy się tak postępować i tak żyć, by nikomu w naszej Ojczyźnie nie brakło dachu nad głową i chleba na stole, by nikt nie czuł się samotny, pozostawiony bez opieki.
- Autor: Jan Paweł II
- Źródło: Wizyta Ojca Świętego w Polsce 5–17 czerwca 1999 r., Ełk, 8.06.1999. Homilia wygłoszona podczas Mszy św., opoka.org.pl
Ś
[edytuj]- Święta miłości kochanej ojczyzny,
Czują cię tylko umysły poczciwe!
Dla ciebie zjadłe smakują trucizny,
Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe (…)
Byle cię można wspomóc, byle wspierać,
Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.- Autor: Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny
T
[edytuj]- Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono.
- Autor: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Księga I, inwokacja, w. 13
- Tam ojczyzna, gdzie (jest) dobrze.
- Ibi patria, ubi bene. (łac.)
- Autor: Cyceron, Rozmowy tuskulańskie
- Tam ojczyzna jest, gdzie są pieniądze.
- Postać: Arnold Boczek
- Źródło: serial Świat według Kiepskich, odc. 187
- Zobacz też: pieniądze
- twój dom jest tam gdzie twoje serce
moje serce unosi się w powietrzu
i nie ma lepszej ojczyzny- Autor: Aleksander Rybczyński, Miejsce z tomu Światłoczułość
W
[edytuj]- W obcych miastach przychodzimy na świat,
nazywamy je ojczyzną, lecz niedługo
wolno nam podziwiać ich mury i wieże.- Autor: Adam Zagajewski, Jechać do Lwowa
- W ojczyźnie ma się i przeszłość, i przyszłość. W obczyźnie tylko teraźniejszość.
- Autor: Ludwik Hirszfeld
- Źródło: Współczesna aforystyka polska: antologia 1945-1984, oprac. Joachim Glensk, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1986, ISBN 8321804632, s. 140.
- Ważne rocznice bardzo dobrze uświadamiają nam czym jest ojczyzna, nasz wspólny kraj, który dziedziczymy po przodkach i który powinniśmy w jak najlepszym stanie przekazać naszym potomkom.
- Autor: Lech Kaczyński
- Opis: 31 grudnia 2008.
- Źródło: Orędzie noworoczne Prezydenta RP, 31 grudnia 2008.
- Wpadam do Soplicowa, jak w centrum polszczyzny;
Tam się człowiek napije, nadysze Ojczyzny!- Autor: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Księga VII, w. 348–349
Z
[edytuj]- Z niej się wyłaniam… Gdy myślę Ojczyzna – By zamknąć ją w sobie jak skarb. Pytam wciąż, jak go pomnożyć (…) Ojczyzna: wyzwanie tej ziemi rzucone przodkom i nam, by stanowić o wspólnym dobru i mową własną jak sztandar wyśpiewać dzieje.
- Autor: Jan Paweł II
- Źródło: „Papież Jan Paweł II – dar Polski dla świata”, kul.pl, 14 kwietnia 2014.
- Za różane miej te blizny,
Coś dla miłej zniósł ojczyzny.- Autor: Jan Jurkowski, Tragedya o polskim Scylurusie…, 1604
Ż
[edytuj]- Żadna emigracja nie budowała Polski i miejscem naszym jest Ojczyzna.
- Autor: Bolesław Kontrym
- Źródło: Major Bolesław Kontrym „Żmudzin” i jego oprawca, niezalezna.pl, 3 października 2014.
- (…) żeby siła w ramionach,
żeby trud nasz wykonać –
przy stali i przy zbożu,
na lądzie i na morzu –
żeby blask szedł z dni naszych,
dni mozolnych, odważnych,
w wiek sławą złotolistną,
nuto święta, ojczyzno.- Autor: Konstanty Ildefons Gałczyński, Ojczyzna, 1952
