Jan Paweł II

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jan Paweł II (właśc. Karol Wojtyła; 1920–2005) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, 264. papież (od 16 października 1978 do 2 kwietnia 2005).

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

Jan Paweł II

A

  • A po maturze chodziliśmy na kremówki.
    • Źródło: ze wspomnień podczas ostatniej wizyty w rodzinnych Wadowicach.
  • Antysemityzm jest grzechem przeciwko Bogu i ludzkości.
    • Źródło: Dzieła zebrane. Tom XIV. Homilie i przemówienia okolicznościowe, Kraków 2010.
    • Zobacz też: antysemityzm
  • (…) autentyczna nauka teologiczna, a z tejże przyczyny także wasze nauczanie w dziedzinie teologii, mogą istnieć i przynosić owoce jedynie wtedy, gdy poszukają inspiracji i źródła w Słowie Bożym zawartym w Piśmie Świętym, w świętej Tradycji Kościoła, którą przez wieki historii interpretował Urząd Nauczycielski Kościoła. (…) Jest rzeczą słuszną, by teolog był wolny, ale tą wolnością, która jest otwarta na prawdę i światłość płynące z wiary i wierność Kościołowi.
    • Źródło: Dzieła zebrane, t. XII, Kraków 2009, s. 61, 62.

B

  • Bóg jest pierwszym źródłem radości i nadziei człowieka.
  • Bogatym nie jest ten, kto posiada, ale ten, kto „rozdaje”, kto zdolny jest dawać.
    • Źródło: adhortacja apostolska Redemptionis donum.

C

  • Całym sobą płacisz za wolność – więc to wolnością nazywaj, że możesz, płacąc ciągle na nowo, siebie posiadać.
  • Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest; nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.
    • Źródło: przemówienie do mieszkańców Tondo, dzielnicy slumsów. Manila, 18 lutego 1981.
  • Człowiek nie jest tylko sprawcą swoich czynów, ale przez te czyny jest zarazem w jakiś sposób „twórcą siebie samego”.
  • Człowieka trzeba mierzyć miarą serca – sercem.
  • Człowiekowi współczesnemu grozi duchowa znieczulica, a nawet śmierć sumienia. Śmierć sumienia jest natomiast czymś gorszym od grzechu.
  • Człowiek rodzi się, kocha i umiera nie na próbę.
  • Czujesz się osamotniony. Postaraj się odwiedzić kogoś, kto jest jeszcze bardziej samotny.
  • [Człowiek] szuka miłości, bo w głębi serca wie, że tylko miłość może uczynić go szczęśliwym.
    • Źródło: homilia w czasie mszy św., Sopot, 5 czerwca 1999.

D

  • Dopóki zwycięstwo jednych w klęsce drugich, dopóty żadna klęska nie jest ostatnia.
  • Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości.
    • Opis: Gdynia, 11 czerwca 1987.
  • Droga do celu to nie połowa przyjemności, to cała przyjemność.
  • Działalność Radia powinna być zawsze realizowana w jedności z Episkopatem Polski. (…) Środki przekazu muszą podawać rzetelną informację, zgodnie z prawdą.
  • Dzieci są nadzieją, która rozkwita wciąż na nowo, projektem, który nieustannie się urzeczywistnia, przyszłością, która pozostaje zawsze otwarta.
  • Dzisiaj jesteście małym płomykiem, ale dzięki łasce Bożej możecie się stać płonącą pochodnią, niosącą światło Ewangelii i ciepło waszej wzajemnej miłości i przyjaźni wszystkim rodakom.
    • Źródło: 10 września 1993, Tallinn. W czasie nawiedzenia kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

J

  • Jak można kochać Boga który jest niewidzialny, nie kochając człowieka który jest obok nas.
  • Jednym z podstawowych praw wiernych jest prawo do słowa Bożego przekazywanego im w sposób integralny i zagwarantowany przez Urząd Nauczycielski Kościoła; do autentycznego nauczania biskupów Kościoła katolickiego nauczających w jedności z papieżem. Drodzy bracia, jak długo pozostajemy wierni powszechnemu Magisterium, tak długo możemy być pewni pomocy Ducha Świętego w naszym nauczaniu.
    • Źródło: Dzieła zebrane, t. XII, Kraków 2009, s. 51.
  • Jest w ciele ludzkim zdolność wyrażania miłości, tej miłości, w której człowiek staje się darem.
  • Jestem radosny, wy też bądźcie!
    • Opis: wg niepotwierdzonych informacji papież napisał te słowa na kartce w nocy 1/2 kwietnia 2005.
    • Zobacz też: radość
  • Jesteśmy tym bogatsi im więcej rzeczy zbędnych zdołamy odrzucić.
  • Jeśli nauczycie się odkrywać Jezusa w Eucharystii, to będziecie umieli odkrywać Go także w waszych braciach i siostrach, a w szczególności w najuboższych.
    • Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 194.
    • Zobacz też: Eucharystia
  • Jak przeniknąć poza granice dobra i zła.
    Początek i kres niewidzialne
    Przenikają do nas
    I widział Bóg, że było dobre.
    Widział – odnajdywał ślad własnej istoty.
  • Jeśli chcesz znaleźć źródło,
    musisz iść do góry, pod prąd.
    Gdzie jesteś źródło?
    Cisza.
    Dlaczego milczysz?
    Jakże starannie ukryłeś
    tajemnicę twego początku.
    • Źródło: Tryptyk rzymski

K

  • Kapłan jest człowiekiem żyjącym samotnie po to, aby inni nie byli samotni.
  • Każde życie, nawet najmniej znaczące dla ludzi, ma wieczną wartość przed oczami Boga.
  • Każdy z was, młodzi przyjaciele, znajduje też w życiu jakieś swoje Westerplatte, jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić, jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć, jakiś obowiązek, powinność, od której nie można się uchylić, nie można zdezerterować. Wreszcie, jakiś porządek prawd i wartości, które trzeba utrzymać i obronić, tak jak to Westerplatte. Utrzymać i obronić, w sobie i wokół siebie, obronić dla siebie i dla innych.
    • Źródło: Westerplatte 1987.
  • Kobiecość odnajduje siebie w odbiciu męskości, podczas gdy męskość potwierdza się przez kobiecość.

M

  • Maryja wyprzedza nas wszystkich „na drodze do świętości”, która jest tajemnicą Kościoła jako Oblubienicy bez „skazy czy zmarszczki”. Z tego powodu „wymiar maryjny Kościoła wyprzedza jego wymiar Piotrowy”.
    • Źródło: list apostolski Mulieris dignitatem 27
    • Zobacz też: Kościół, Maryja
  • Miłość i służba nadają sens naszemu życiu.
  • Miłość jest siłą, która nie narzuca się człowiekowi od zewnątrz, lecz rodzi się w jego wnętrzu, w jego sercu, jako jego najbardziej wewnętrzna własność.
  • Miłość jest tym, co stanowi o doskonałości moralnej człowieka, jego podobieństwie do Boga.
  • Miłość nie oznacza emocjonalnego przemijania czy chwilowego oczarowania, ale wyraża wolę i odpowiedzialną decyzję związania się całkowicie „na dobre i na złe”. Jest darem z siebie samego drugiemu człowiekowi.
  • Miłość to zadanie, które Bóg wciąż nam wyznacza, może po to, by zagrzewać nas, abyśmy stawiali wyzwania losowi.
  • Miłość zmierza do jedności głęboko osobowej, która nie tylko łączy w jedno ciało, ale prowadzi do tego, by było tylko jedno serce i jedna dusza
  • Modlić się znaczy dać trochę swojego czasu Chrystusowi, zawierzyć Mu, pozostawać w milczącym słuchaniu Jego Słowa, pozwalać mu odbić się echem w sercu.
  • Modlę się za brata, który mnie zranił, a któremu szczerze przebaczyłem.
    • Opis: przemówienie w szpitalu po zamachu na placu św. Piotra (13 maja 1981).
  • „Modlitwa Jezusowa” (…) Pomaga człowiekowi dostrzegać Bożą obecność we wszystkim, co go otacza, i czuć się kochanym przez Boga mimo własnych słabości.
    • Opis: na audiencji generalnej 3 listopada 1996.
    • Źródło: Filokalia. Teksty o modlitwie serca, przekład Józef Naumowicz, Wyd. M, Kraków 2002, ISBN 9788375950687, s. 5.
    • Zobacz też: modlitwa jezusowa
  • Mówić o przypadku w odniesieniu do świata, który ukazuje tak bardzo złożoną organizację elementów i zadziwiającą celowość życia, oznacza rezygnację z próby wytłumaczenia świata, który jawi się naszym oczom w rezultacie jest to jednoznaczne z chęcią uznania skutków bez przyczyny. Jest to abdykacja ludzkiego rozumu, który w ten sposób zaniechał myślenia, próby rozwiązania swoich problemów.
    • Źródło: katecheza z 10 lipca 1985 Dowody na istnienie Boga, w: Katechezy Ojca Świętego Jana Pawła II; Bóg Ojciec, Kraków-Ząbki 1999, s. 70.
    • Zobacz też: wszechświat
  • Musicie być mocni. Drodzy bracia i siostry! Musicie być mocni tą mocą, którą daje wiara! Musicie być mocni mocą wiary! Musicie być wierni! Dziś tej mocy bardziej Wam potrzeba niż w jakiejkolwiek epoce dziejów. Musicie być mocni mocą nadziei, która przynosi pełną radość życia i nie dozwala zasmucać Ducha Świętego! Musicie być mocni mocą miłości, która jest potężniejsza niż śmierć… Musicie być mocni miłością, która cierpliwa jest, łaskawa jest…
    • Źródło: homilia wygłoszona na krakowskich Błoniach w 1979.
  • Musicie od siebie wymagać, nawet gdyby inni od was nie wymagali.
    • Źródło: przemówienie do młodych, Gdańsk-Westerplatte, 12 czerwca 1987.
  • Myślę, że spełniając jak umiem najlepiej moją posługę na rzymskiej stolicy św. Piotra, również służę mojej ojczyźnie tak, jak umiem. To jest nasze prawo i to jest nasz obowiązek. Niech Bóg pozwoli każdemu z nas to prawo w pełni nosić w swej świadomości i z tego obowiązku się wywiązywać.
    • Źródło: przemówienie do Polonii, Lagos (Nigeria), 16 lutego 1982.

N

  • Najbardziej twórczą ze wszystkich prac jest praca nad sobą, która pozwala odnajdywać urok młodości.
  • Należy przezwyciężyć myślenie, zgodnie z którym większym zaszczytem dla kobiety jest praca poza domem niż zajmowanie się domem.
    • Źródło: DC, 3 stycznia 1982, s. 9.
    • Zobacz też: rodzina
  • Naród ginie, gdy znieprawia swojego ducha, naród rośnie, gdy duch jego coraz bardziej się oczyszcza i tego żadne siły zewnętrzne nie zdołają zniszczyć
    • Źródło: homilia wygłoszona w czasie mszy św. odprawionej pod szczytem Jasnej Góry w Częstochowie, 19 czerwca 1983.
    • Zobacz też: naród
  • Naukowiec nie jest twórcą prawdy, ale jej odkrywcą.
    • Źródło: podczas spotkania z członkami Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Castel Gandolfo, 30 sierpnia 2001.
  • Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!
  • Nie bójcie się tajemnicy Boga. Nie bójcie się Jego miłości.
  • Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi.
    • Opis: msza pontyfikalna na placu św. Piotra, 22 października 1978.
  • Nie ma pokoju bez sprawiedliwości, nie ma sprawiedliwości bez przebaczenia.
    • Źródło: orędzie na XXXV Światowy Dzień Pokoju, 1 stycznia 2002.
    • Zobacz też: pokój
  • Nie ma szczęścia, nie ma przyszłości człowieka i narodu bez miłości.
  • Nie ma większego bogactwa w narodzie nad światłych obywateli.
    • Źródło: przemówienie w czasie wręczenia doktoratu honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Watykan, 23 listopada 2004.
    • Zobacz też: nauka
  • Nie ma wolności bez solidarności! Dzisiaj wypada powiedzieć: nie ma solidarności bez miłości, więcej! nie ma przyszłości człowieka i narodu.
    • Źródło: homilia wygłoszona w czasie mszy św. odprawionej na hipodromie w Sopocie, 5 czerwca 1999.
  • Nie można żyć tylko na próbę, nie można umierać tylko na próbę. Nie można kochać tylko na próbę, przyjmować tylko na próbę i na czas człowieka.
    • Źródło: homilia w czasie mszy św. Królestwo Boże i rodzina chrześcijańska, Kolonia, 15 listopada 1980
  • Niech nasza droga będzie wspólna. Niech nasza modlitwa będzie pokorna. Niech nasza miłość będzie potężna. Niech nasza nadzieja będzie większa od wszystkiego, co się tej nadziei może sprzeciwiać.
    • Źródło: Częstochowa, 18 czerwca 1983.
  • Nienawiść, fanatyzm i terroryzm profanują imię Boga i zniekształcają prawdziwy wizerunek człowieka.
    • Opis: Kazachstan, 6 stycznia 2002.
    • Źródło: Czesław Ryszka, Jan Paweł II Wielki, wyd. Święty Paweł, 2002, s. 224.
  • Notatki osobiste spalić. Proszę, ażeby nad tymi sprawami czuwał Ks. Stanisław [Dziwisz], któremu dziękuję za tyloletnią wyrozumiałą współpracę i pomoc.
    • Źródło: testament Jana Pawła II, Rzym, 6 marca 1979
  • Nauczcie się kochać to, co prawdziwe, dobre i piękne.

O

  • Ojczyzna jest naszą matką ziemską. Polska jest matką szczególną. Niełatwe są jej dzieje, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich stuleci. Jest matką, która wiele przecierpiała i wciąż na nowo cierpi. Dlatego też ma prawo do miłości szczególnej.
  • Oszczędźmy słów, niech pozostanie wielkie milczenie.
    • Źródło: przemówienie do wiernych, zaraz po wyborze na papieża.
  • Oto Dekalog: dziesięć słów. Od tych słów zależy przyszłość człowieka i społeczeństw. Przyszłość narodu, państwa, Europy, świata.
    • Źródło: Dekalog dla Polaków, Dom Wydawniczy Rafael, 2006.

P

  • Patrzcie na Jezusa głębią waszych serc i umysłów!
    On jest waszym nieodłącznym przyjacielem.
  • (…) „potępienia” nie można przypisać inicjatywie Boga, ponieważ w swej miłosiernej miłości pragnie On jedynie zbawienia istot stworzonych przez siebie. W rzeczywistości to istota stworzona sama zamyka się na Jego miłość. „Potępienie” polega właśnie na ostatecznym oddaleniu się od Boga, które człowiek dobrowolnie wybrał i potwierdził ten wybór ostateczną pieczęcią w chwili śmierci. Wyrok Boży jedynie ratyfikuje ten stan.
    • Opis: z audiencji generalnej w 1999.
    • Źródło: Sławomir Zatwardnicki, Katolicki pomocnik towarzyski. Czyli jak pojedynkować się z ateistą, Fronda, 2012, s. 131.
    • Zobacz też: piekło
  • Potrzeba nieustannej odnowy umysłów i serc, aby przepełniała je miłość i sprawiedliwość, uczciwość i ofiarność, szacunek dla innych i troska o dobro wspólne, szczególnie o to dobro, jakim jest wolna Ojczyzna.
    • Źródło: list Jana Pawła II z okazji 25. rocznicy I pielgrzymki do ojczyzny.
  • Potrzeba odwagi, aby nie stawiać pod korcem światła swej wiary. Potrzeba wreszcie, aby w sercach ludzi wierzących zagościło to pragnienie świętości, które kształtuje nie tylko prywatne życie, ale wpływa na kształt całych społeczności.
    • Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 176.
  • Pozwólcie mi iść do domu Ojca.
    • Opis: ostatnie słowa wypowiedziane przed śmiercią.
  • Pozwólcie przeto, że tak jak zawsze przy bierzmowaniu biskup, i ja dzisiaj dokonam owego apostolskiego włożenia rąk na wszystkich tu zgromadzonych, na wszystkich moich rodaków.
    Pragnę wam dziś przekazać tego Ducha, ogarniając sercem z najgłębszą pokorą to wielkie „bierzmowanie dziejów”, które przeżywacie.
    I dlatego – zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością
    – taką, jaką zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie świętym,
    – abyście nigdy nie zwątpili i nie znużyli się, i nie zniechęcili,
    – abyście nie podcinali sami tych korzeni, z których wyrastamy.
    Proszę was:
    – abyście mieli ufność nawet wbrew każdej waszej słabości, abyście szukali zawsze duchowej mocy u tego, u którego tyle pokoleń ojców naszych i matek ją znajdowało,
    – abyście od niego nigdy nie odstąpili,
    – abyście nigdy nie utracili tej wolności ducha, do której on wyzwala człowieka,
    – abyście nigdy nie wzgardzili tą miłością, która jest największa, która się wyraziła przez krzyż, a bez której życie ludzkie nie ma ani korzenia, ani sensu.
    Proszę was o to…
    • Źródło: w 1979 na krakowskich Błoniach podczas wielkiego bierzmowania narodu.
  • Prawo do inicjatywy gospodarczej jest ważne nie tylko dla jednostki, ale także dla dobra wspólnego (…) Negowanie tego prawa, jego ograniczanie (…) niszczy przedsiębiorczość, czyli twórczą podmiotowość obywatela.
    • Źródło: encyklika Sollicitudo rei socialis.
  • Prawo do życia nie jest tylko kwestią światopoglądu, nie jest tylko prawem religijnym, ale jest prawem człowieka.
    • Źródło: Kalisz, 4 czerwca 1997.
  • Przyszłość zaczyna się dzisiaj, nie jutro.
    • The future starts today, not tomorrow. (ang.)

R

  • Raduję się obecnością słuchaczy Radia Maryja, które ma siedzibę w Toruniu. Rozgłośnia ta dociera do bardzo wielu rodaków w Polsce i na świecie. Wszystkim słuchaczom i pracownikom radia życzę tej radości, jaka płynie ze zwiastowania Dobrej Nowiny. Niech Maryja, Gwiazda Nowej Ewangelizacji, prowadzi wasze radio na spotkanie nowych ludzi i nowych czasów. Dziękuję wam za radiową katechezę, a szczególnie za modlitwy w intencji Kościoła i papieża. Pozdrowieniem moim obejmuję również wszystkie rozgłośnie katolickie w Polsce, a jest ich wiele. Pomagają one ludziom w odkrywaniu piękna i mocy ewangelii, która jest drogą do zbawienia każdego człowieka. Wasza działalność i apostolstwo są bardzo cenne, bardzo potrzebne Kościołowi i ojczyźnie. Niech wam Bóg błogosławi.
  • Rodzina bierze swój początek w miłości, jaką stwórca ogarnia stworzony świat.
  • Rodzina Bogiem silna staje się siłą człowieka i całego narodu.
  • Różnymi drogami biegnie życie ludzkie, ale wszyscy szukają szczęścia i miłości.
  • Rozszerzenie Unii Europejskiej na Wschód, a także dążenie do stabilizacji monetarnej powinny prowadzić do coraz ściślejszego wzajemnego powiązania narodów, przy zachowaniu tożsamości i historycznych tradycji każdego z nich, tak by mogły dzielić się niejako dziedzictwem wartości, które ukształtowało się przy ich współudziale, a do którego należy godność człowieka, jego podstawowe i niezbywalne prawa, nienaruszalność życia, wolność i sprawiedliwość, zmysł solidarności i odmowy dyskryminacji kogokolwiek.
    • Źródło: przemówienie do parlamentarzystów austriackich, Rzym, 23 marca 1997.
    • Zobacz też: godność, Unia Europejska

S

  • Siła państwa i jego rozwój zależą w dużej mierze od mądrej i sprawnej pracy samorządów, tak aby dla wszystkich w domu ojczystym starczyło chleba i żeby nikt nie czuł się zapomniany.
    • Źródło: spotkanie opłatkowe z Polakami 20 grudnia 1997.
  • Społeczeństwo powinno być zorganizowane w taki sposób, aby żony i matki nie były praktycznie zmuszone do pracy poza domem, i aby wówczas, gdy kobieta stanowi poświęcić się całkowicie rodzinie, rodzina ta mogła godnie żyć i rozwijać się.
    • Źródło: DC z 3 stycznia 1982.
  • Szukałem was, teraz przyszliście do mnie i za to wam dziękuję.
    • Opis: słowa wypowiedziane przez Jana Pawła II – według rzecznika Stolicy Apostolskiej Joaquina Navarro-Vallsa – na wieść o tym, że do Watykanu przybyły tysiące młodych ludzi, by czuwać na placu św. Piotra (2 kwietnia 2005).

Ś

  • Światu potrzeba kapłanów, bo światu potrzeba Chrystusa.
    • Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 73.

T

  • To miłość nawraca serca i daruje pokój ludzkości, która wydaje się czasem zagubiona i zdominowana przez siłę zła, egoizmu i strachu.
    • Opis: z pożegnalnego przesłania Jana Pawła II.
  • Troska o dziecko jest pierwszym i podstawowym sprawdzianem stosunku człowieka do człowieka.
    • Źródło: Jan Paweł II naucza. O rodzinie. Tematyczny wybór tekstów papieża Jana Pawła II, Wydawnictwo M, 2011, s. 140.

U

  • Uwielbiam cię, drzewo surowe, bo nie znajduję skargi
    w twoich opadłych liściach.
    Uwielbiam cię, drzewo surowe, boś kryło Jego barki
    w krwawych okiściach.
    Uwielbiam cię, blade światło pszennego chleba,
    w którym wieczność na chwilę zamieszka,
    podpływając do naszego brzegu
    tajemną ścieżką.

W

  • W Sercu Maryi jest tylko jedno pragnienie: wspomagać chrześcijan, którzy starają się żyć jak dzieci Boże. Jako najczulsza Matka nieustannie prowadzi ich do Jezusa, aby idąc za Nim, uczyli się pogłębiać swoją więź z Ojcem Niebieskim.
    • Źródło: Marta Żurawiecka, Z księdzem Twardowskim 2014, Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 96.
  • Wczoraj do ciebie nie należy. Jutro niepewne… Tylko dziś jest twoje.
  • Wiara i szukanie świętości jest sprawą prywatną tylko w tym sensie, że nikt nie zastąpi człowieka w jego osobistym spotkaniu z Bogiem, że nie da się szukać i znajdować Boga inaczej niż w prawdziwej wewnętrznej wolności. (…) Dlatego postulat neutralności światopoglądowej jest słuszny głównie w tym zakresie, że państwo powinno chronić wolność sumienia i wyznania wszystkich swoich obywateli, niezależnie od tego, jaką religię lub światopogląd oni wyznają. Ale postulat, ażeby do życia społecznego i państwowego w żaden sposób nie dopuszczać wymiaru świętości, jest postulatem ateizowania państwa i życia społecznego i niewiele ma wspólnego ze światopoglądową neutralnością. (…) Doświadczyliśmy tego wielkiego katolickiego getta, getta na miarę narodu. Zarazem więc my, katolicy, prosimy o wzięcie pod uwagę naszego punktu widzenia: że bardzo wielu spośród nas czułoby się nieswojo w państwie, z którego struktur wyrzucono by Boga, a to pod pozorem światopoglądowej neutralności.
    • Opis: Lubaczów, 3 czerwca 1991.
    • Źródło: „Niedziela Ogólnopolska” 5/2008, s. 30.
  • Wiara i rozum są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy.
  • Widzimy rozprzestrzenione wszędzie idee, sprzeczne z prawdą, którą objawił Bóg i której Kościół zawsze nauczał. W dogmatyce i teologii moralnej pojawiły się prawdziwe herezje, wywołując wątpliwości, zamieszanie, bunt. Nawet liturgia doznała szkody. Chrześcijanie zostali zanurzeni w intelektualnym i moralnym iluminizmie, w chrześcijaństwie socjologicznym, bez jasnego dogmatu czy obiektywnej moralności.
    • Źródło: Marcel Lefebvre, List do zagubionych katolików, Te Deum, Warszawa 2006, s. 10.
  • Wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i tworzyć przez prawdę.
  • Wstyd mi. Prezydent stoi, kardynał stoi – a ja siedzę.
    • Opis: w czasie wizyty w Kalwarii Zebrzydowskiej, 18 sierpnia 2002.
    • Źródło: cytaty na Wprost.pl.
  • Wybrali mnie na papieża, a niech ich!
    • Opis: słowa wypowiedziane przez Jana Pawła II tuż po konklawe.
  • W każdym mieszka dobro, i zło i tylko to drugie jest aktywne.

Z

  • Za to, co się we mnie dzieje, najczęściej nie jestem odpowiedzialny, ale ponoszę odpowiedzialność za to, co z tym zrobię.
    • Źródło: o. Joachim Badeni OP, Sekrety mnichów czyli sprawdzone przepisy na szczęśliwe życie, Rafael, Kraków 2007, s. 61.
  • Zakasywanie rękawów nie świadczy o zwycięstwie trudów pracogennych.
  • Zbyt często ludzkie życie rozpoczyna się i kończy pozbawione radości i pozbawione nadziei.

Encyklika Laborem exercens

Information icon.svg  Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Laborem exercens.
  • Niebezpieczeństwo traktowania pracy ludzkiej jako sui generis „towaru” czy anonimowej „siły” potrzebnej dla produkcji (mówi się wręcz o „sile roboczej”), istnieje stale, istnieje zwłaszcza wówczas, gdy całe widzenie problematyki ekonomicznej nacechowane jest przesłankami ekonomizmu materialistycznego. (…) Człowiek zostaje potraktowany jako narzędzie produkcji, podczas gdy powinien on – on jeden, bez względu na to, jaką pracę wypełnia – być traktowany jako jej sprawczy podmiot, a więc właściwy sprawca i twórca. Takie właśnie odwrócenie porządku, bez względu na to, w imię jakiego programu i pod jaką nazwą się dokonuje, zasługiwałoby na miano „kapitalizmu”.
  • Praca wyróżnia człowieka wśród reszty stworzeń, których działalności związanej z utrzymaniem życia nie można nazywać pracą – tylko człowiek jest do niej zdolny i tylko człowiek ją wykonuje, wypełniając równocześnie pracą swoje bytowanie na ziemi. Tak więc praca nosi na sobie szczególne znamię człowieka i człowieczeństwa, znamię osoby działającej we wspólnocie osób – a znamię to stanowi jej wewnętrzną kwalifikację, konstytuuje niejako samą jej naturę.
  • Tradycja chrześcijańska nigdy nie podtrzymywała tego prawa [własności prywatnej] jako absolutnej i nienaruszalnej zasady. Zawsze rozumiała je natomiast w najszerszym kontekście powszechnego prawa wszystkich do korzystania z dóbr całego stworzenia: prawo osobistego posiadania jako podporządkowane prawu powszechnego używania, uniwersalnemu przeznaczeniu dóbr. Prócz tego, własność w nauczaniu Kościoła nigdy nie była rozumiana tak, aby mogła ona stanowić społeczne przeciwieństwo pracy. (…) Z tego punktu widzenia nadal pozostaje rzeczą nie do przyjęcia stanowisko „sztywnego” kapitalizmu, który broni wyłącznego prawa własności prywatnej środków produkcji jako nienaruszalnego „dogmatu” w życiu ekonomicznym.

Encyklika Centesimus Annus

  • Historia uczy, że demokracja bez wartości łatwo się przemienia w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm.
  • Interweniując bezpośrednio i pozbawiając społeczeństwo odpowiedzialności, państwo opiekuńcze powoduje utratę ludzkich energii i przesadny wzrost publicznych struktur, w których – przy ogromnych kosztach – raczej dominuje logika biurokratyczna.
  • Wolność ekonomiczna jest aspektem ludzkiej wolności (…) który nie może być odłączony od innych jej aspektów.
  • Wydaje się, że zarówno wewnątrz poszczególnych narodów, jak i w relacjach międzynarodowych wolny rynek jest najbardziej skutecznym narzędziem wykorzystania zasobów i zaspokajania potrzeb.

Pamięć i tożsamość

Information icon.svg  Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Pamięć i tożsamość.
  • Patriotyzm jako miłość do ojczyzny przyznaje wszystkim innym narodom takie samo prawo jak własnemu, jest zatem drogą do uporządkowanej miłości społecznej.
  • Zło jest zawsze brakiem jakiegoś dobra, które w danym bycie powinno się znajdować, jest niedostatkiem. Nigdy nie jest jednak całkowitą nieobecnością dobra.

Wypowiedzi do skautów i harcerzy

  • Braterstwo skautowe stwarza szczególną możliwość dialogu pomiędzy ludźmi mówiącymi różnymi językami, wyznającymi różne religie, należącymi do odmiennych kultur. Niesienie ideałów skautowych młodym ludziom, często oddalonym od Chrystusa i Kościoła, to wielka praca na rzecz ewangelizacji, a także na rzecz pokoju i współpracy pomiędzy ludźmi. Podziwiam pracę wszystkich skautów i instruktorów, którzy podejmują ten trud, którzy chcą spotykać się ze swoimi młodymi rówieśnikami w duchu ekumenizmu, dialogu i szacunku dla innych. Ten dialog pomiędzy katolikami – skautami i młodymi ludźmi, wyznawcami innych religii i przekonań pozwala, by Jezus Chrystus mógł być jeszcze lepiej poznany i bardziej kochany. Na fundamencie skautingu często też rodzi się powołanie młodych ludzi do stanu duchownego, ale też do życia w małżeństwie i rodzinie, zgodnego z nauczaniem Kościoła.
    • Źródło: posłanie Jana Pawła II z okazji 50-lecia ICCS, wrzesień 1998.
  • Co to znaczy czuwam?
    To znaczy, że staram się być człowiekiem sumienia. Że tego sumie­nia nie zagłuszam i nie zniekształcam. Nazywam po imieniu dobro i zło, a nie zamazuję.
    Wypracowuję w sobie dobro, a ze zła staram się poprawiać, przezwyciężając je w sobie. To taka bardzo podstawowa sprawa, której nigdy nie można pomniejszyć, zepchnąć na dalszy plan (…).
    Maryjo, Królowo Polski!
    Jestem przy Tobie, pamiętam, czuwam…
    „Czuwam! Jakże dobrze, iż w Apelu Jasnogórskim znalazło się to słowo.
    Posiada ono swój głęboki rodowód ewangeliczny: Chrystus wiele razy mówił:
    czuwajcie!”. Chyba też z Ewangelii przeszło ono do ruchu harcerskiego.
  • Moi Drodzy, chciałbym dzisiaj przypomnieć fragment z modlitwy za Ojczyznę, którą codziennie odmawiam i myślę, że wielu z Was to czyni: „Wszechmogący, Wieczny Boże, daj nam szeroką i głęboką miłość ku braciom i najmilszej Matce – Ojczyźnie naszej, byśmy Jej i Ludowi, Twoich zleceń nie zapomniawszy, mogli służyć uczciwie”. Jak widzimy w tej modlitwie są postawieni obok siebie bracia i Ojczyzna – Matka. Myślę, że to jest równocześnie jakiś wskaźnik dla wszystkich moich Rodaków w Ojczyźnie i poza Ojczyzną, którzy chcą się kierować miłością własnej Ojczyzny, żeby w tej miłości odnajdywać zawsze braci, tych, do których miłość Ojczyzny musi być także adresowana.
    • Źródło: telegram do Zjazdu Walnego ZHP poza granicami Kraju, Castel Gandolfo, 27 września 1981
  • Nie czyńcie skautingu zbyt łatwym. Stawiajcie wyzwania.

Humor Jana Pawła II

Information icon.svg  Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Jan Paweł II (anegdoty).

Anegdoty z okresu przed wyborem na papieża

Za wysokie progi

  • W 1927 roku – wkrótce po tym, jak amerykański lotnik Charles Lindbergh samotnie przeleciał nad Atlantykiem – zapytano małego Karola Wojtyłę:
    – Kim chciałbyś zostać?
    – Będę lotnikiem! – odpowiedział chłopiec.
    – A dlaczego nie księdzem?
    – Bo Polak może być drugim Lindberghiem, ale nie może zostać papieżem.

Anegdoty z okresu pontyfikatu

Świątobliwość rzecz cenna

  • Papież był bardzo niezadowolony z tego, że obwozi się go w szklanej klatce. Pomysłu tego broniła pewna Polka, mając możliwość rozmowy z Janem Pawłem II w Krakowie.
    – Ta klatka zmniejsza jednak ryzyko – tłumaczyła – Nic nie poradzimy, że się lękamy o Waszą Świątobliwość…
    – Ja też – uśmiechnął się papież – niepokoję się o swoją świątobliwość.

O Opus Dei

  • Kościół z wielką nadzieją kieruje swoją macierzyńską troskę i myśl na Opus Dei (Dzieło Boże), które, pod wpływem natchnienia Bożego, założył w Madrycie w dniu 2 października 1928 roku Sługa Boży Josemaría Escrivá de Balaguer, aby się stało mocnym i skutecznym narzędziem zbawczego posłannictwa Kościoła dla życia świata.
    • 28 listopada 1982, Rzym
  • Od początku posługi kapłańskiej bł. Josemaríi Escrivy w sercu jego nauczania znajdowała się prawda, że wszyscy ochrzczeni są wezwani do pełni miłości.
    • 12 stycznia 2002, Rzym
  • Aktualność i transcendencja tego duchowego orędzia, głęboko zakorzenionego w Ewangelii, są oczywiste, czego dowodem są także obfite owoce, którymi Bóg pobłogosławił życie i dzieło Josemaría Escrivá. Jego rodzinny kraj, Hiszpania, szczyci się swoim synem, wzorowym kapłanem, który potrafił otworzyć nowe horyzonty przed dziełem apostolstwa i ewangelizacji.
    • 17 maja 1992, Rzym
  • Josemaría Escrivá de Balaguer, urodzony w rodzinie głęboko chrześcijańskiej, już w młodości usłyszał głos powołania, wzywającego go do pełniejszego poświęcenia się Bogu. Kilka lat po przyjęciu święceń kapłańskich podjął się założenia dzieła, któremu poświęcił 47 lat życia, wytrwale i z miłością służąc kapłanom i świeckim w to dzieło włączonym. Istnieje ono dziś jako Prałatura Opus Dei.
    • 17 maja 1992, Rzym
    • Zobacz też: Opus Dei

O Janie Pawle II

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

A

  • Antykomunizm papieża, podparty silną romantyczną identyfikacją polskością, nieuchronnie podszytą kompleksami i resentymentem, wydał owoc w postaci nieufności wobec Zachodu. Papież wykrył w nim wiele elementów „bolszewickiego nihilizmu”, jaki piętnował w bloku wschodnim i który nazwał w związku z tym cywilizacją śmierci. (…) Ten nieszczęsny papieski topos, który pozwala rozkwitać do woli polskim resentymentom i każdemu obywatelowi tego niedorozwiniętego cywilizacyjnie kraju nazywać zachodni system grzeszną i upadłą „cywilizacją śmierci”, uważam za największe oszustwo, pociągające za sobą same fatalne następstwa.

B

  • Bez papieża-Polaka nie byłoby rewolucji solidarnościowej w 1980 roku. Bez Solidarności nie byłoby dramatycznej zmiany sowieckiej polityki wobec Europy Wschodniej za rządów Gorbaczowa. Bez tej zmiany nie byłoby żadnych aksamitnych rewolucji w 1989 roku.
  • Brak beatyfikacji czy kanonizacji Jana Pawła byłby niezwykle symbolicznym przesłaniem, o wiele potężniejszym niż przeprosiny i wypłaty dla ofiar.
  • Breżniew Watykanu.
    • Autor: Jerzy Urban, Obwoźne sado-maso, „Nie” nr 41/2002.
  • Był apostołem religijnego mistycyzmu i filozoficznej zadumy, pełnym artystycznej i poetyckiej kreatywności.
  • (…) był człowiekiem, którego darzyłem wielkim szacunkiem. Był zdecydowaną i głęboko uduchowioną osobą, dla której miałem głębokie poważanie i podziw. Jego doświadczenia z Polski, niegdyś komunistycznego kraju, oraz moje własne problemy z komunistami, dały nam bezpośrednią wspólną podstawę. Kiedy spotkaliśmy się po raz pierwszy, uderzyło mnie jego praktyczne podejście i otwarcie wraz z głębokim zrozumieniem problemów globalnych. Nie miałem wątpliwości, że był wielkim przywódcą duchowym.
  • Było oczywiste, że gdyby wówczas Wojtyła został zabity, to wraz ze śmiercią prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego problem Polski i jej dążeń do wolności zostałby dramatycznie rozwiązany.

C

  • Choć ponad dekadę temu Jan Paweł II przeprosił świat za Świętą Inkwizycję, zabrakło mu przekonania (i być może odwagi), by przeprosić za pedofilię. Tymczasem od drugiej połowy lat 90. amerykańska i europejska prasa coraz częściej donosiły o przypadkach pedofilii i to także na szczytach kościelnej władzy.
    • Autor: Jacek Pawlicki
    • Źródło: Jak kościół katolicki na świecie radzi sobie z aferami pedofilskimi, „Newsweek Polska” 9/2013, s. 32.
    • Zobacz też: pedofilia
  • Co czyni, że tysiące ludzi różnych ras, różnych kultur i mentalności wybrały Go sobie, utożsamiły się z Nim, powierzyły Mu swoje nadzieje?
    Myślę, że nie czyni nic. Bo gdyby tak było, odsłoniłby swoją tajemnicę, wydał ją na pastwę rozumu i tym samym zniweczył cel swego posłannictwa. Myślę, że nie czyni nic, aby być tym, kim jest. Po prostu Nim jest, a wziął się stąd, gdyż uwierzył, uwierzył głęboko, że sens Jego egzystencji będzie usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy swoje bytowanie połączy z obecnością Boga.

G

  • Gierek ma racje, Polak potrafi.
    • Autor: Henio Lermaszewski
    • Opis: po wyborze Jana Pawła II na papieża.
    • Źródło: odcinek 23 serialu Dom
    • Zobacz też: Edward Gierek.

J

  • Jan Paweł II dokonał rewolucji, obalając tysiącletni mur nieufności wobec świata żydowskiego.
  • Jan Paweł II jako święty od rodziny to fundamentalistyczna parodia ewangelii, gdzie o rodzinie nie ma ani słowa – a jeśli jest, to tylko krytyczne, bo przecież w dobrej nowinie chodziło o to, by wznieść się ponad biologiczną reprodukcję i zainaugurować inny rodzaj intensywniejszego życia, które wymknęło się ograniczeniom natury. Fundamentalizm religijny to zatem szczególnie bolesna forma redukcji, która niszczy szyld, pod jakim rzekomo się podpisuje – dużo gorsza od oficjalnego ateizmu, bo ten zwalcza religię tylko od zewnątrz, jako swojego adwersarza.
  • Jan Paweł II nazwany będzie w Polsce Wielkim, Świętym, najwybitniejszym Polakiem w dziejach itd. Ocen tych nikt nigdy nie uzasadni inaczej niż wykrzykując z egzaltacją ogólniki.
  • Jan Paweł II to jedna z najwybitniejszych postaci świata. Najważniejszy człowiek ubiegłego stulecia, który w sobie tylko właściwy sposób umiał poprowadzić dialog polityczno-religijny, który zmienił oblicze nie tylko Europy…
  • Jan Paweł II żył jak Chrystus i umarł jak Chrystus. Dlatego dziś czci go cały świat.

K

  • Karol Wojtyła był średniej klasy aktorem i literatem, co oznacza, że znał podstawowe aktorskie i literackie środki wyrazu. (…) Zostawszy papieżem bez ograniczeń wykorzystywał umiejętności aktorsko – medialne, co odróżniało go od poprzedników. Umiał grać na emocjach.
  • Każdy papież należy do świata, ale Amerykanie mają szczególny powód, by kochać człowieka z Krakowa.
    • All Popes belong to the world, but Americans had special reason to love the man from Krakow. (ang.)
    • Autor: George W. Bush w przemówieniu z 2 kwietnia 2005 www.faithandfreedom.us
  • Kiedy Jan Paweł II ucałował ziemię na lotnisku w Warszawie rozpoczął proces dzięki któremu komunizm w Polsce i ostatecznie w całej Europie by się zakończył.
    • When Pope John Paul II kissed the ground at the Warsaw airport he began the process by which communism in Poland – and ultimately elsewhere in Europe – would come to an end. (ang.)
    • Autor: John Lewis Gaddis (The Cold War: A New History, Nowy Jork 2007, s. 193)
  • Kiedy spojrzał, przeszedł mnie dreszcz, jakiś taki dziwny prąd. Poczułem wielkie szczęście, wielki spokój. Nigdy w życiu nie czułem czegoś takiego.

N

  • Na dnie swojej nędzy Polska dostała króla, i to takiego, o jakim śniła, z piastowskiego szczepu, sędziego pod jabłoniami, nieuwikłanego w skrzeczącą rzeczywistość polityki.
  • Nie ma człowieka, którego wkład w dialog chrześcijańsko-żydowski byłby większy niż Jana Pawła II. On nie tylko często mówił na ten temat, ale ten dialog był obecny w jego życiu. W małej synagodze, w której modlę się, kiedy jestem na Manhattanie, jest jeden bardzo pobożny człowiek, którego wujek mieszkał w Wadowicach. On wspominał, że z ust młodego Karola Wojtyły nigdy nie słyszał żadnego słowa antysemickiego. Oni grali razem w piłkę nożną, niektórzy mówili wtedy nieprzyjemne rzeczy, ale nie Karol.
  • Niestety, Jan Paweł II okazał się miernym filozofem religii i tym właśnie najwięcej zaszkodził Kościołowi. Nie poznał modelu religii autentycznej, toteż nie dostrzegał wypaczeń tej religii, którą szerzył, zatem słuszny jest zarzut, że nie rozpoznał znaków swego czasu.
  • Niestety, najbardziej chwytliwy z tego okazał się slogan o cywilizacji śmierci. Pochodzi on z najbardziej ponurego, reakcyjnego katolicyzmu, który wytoczył wojnę nowoczesności, ukształtowanej głównie przez chrześcijaństwo reformowane, za to, że wytrąciła mu władzę z ręki.
  • Nie zapomnimy nigdy, jakim wielkim historycznym wydarzeniem było, gdy ten wielki papież Polak wezwał swoich rodaków: Zmieniajcie świat! Bł. Jan Paweł II dzięki swej duchowo-moralnej sile dał Polakom siłę, aby wyszli na ulice i walczyli o wolność. Naszą jedność zawdzięczamy nie tylko Niemcom, którzy wówczas demonstrowali, lecz także narodom środkowej i wschodniej Europy.

O

  • O godzinie 21.37 nasz Ojciec Święty powrócił do domu Ojca.
    • Opis: słowa którymi arcybiskup Leonardo Sandri ogłosił śmierć Jana Pawła II.
  • Ojcze Święty, napisałeś wiele wierszy, czy pozwoli mi Ojciec przemienić je w piosenki?”. Tymi słowami zwróciłem się do Papieża Jana Pawła II podczas jednej z ostatnich u Niego audiencji. W ten oto sposób powstała płyta zatytułowana: „Niekończąca się miłość”. Papież miał cudowne oczy, które przekazywały światu wielką siłę. Wywierała ona na mnie zawsze ogromne wrażenie, dostrzegałem ją szczególnie, kiedy Papież miał przed sobą dzieci. Papież nie omijał również ludzi starych. W tym cudownym Człowieku widziałem świętego. Mam nadzieję, że niebawem doczekamy się momentu, kiedy okrzykniemy Go właśnie tym słowem. Dla nas, którzy żyliśmy w Jego czasie, będzie to wyjątkowa chwila. W dniu, kiedy został wybrany, zapytano mnie, co sądzę o Papieżu Polaku. Odpowiedziałem wówczas, że będzie to Papież końca i początku, myślałem wtedy o Polsce. Miałem okazję koncertować w Warszawie z okazji pierwszej rocznicy śmierci Papieża. Był to dla mnie wzruszający moment. Przeżywałem tak ważne chwile wraz z rodakami Jana Pawła II. Myślę, że była to najważniejsza osoba, jaką poznałem w moim życiu. Jestem szczęśliwy, że mogłem śpiewać przed Nim.
  • On był z przodu, na kolanach. Widziałem go od tyłu i stopniowo pogrążałem się w modlitwie. Nie byłem sam. Modliłem się pośród Ludu Bożego pod przewodnictwem naszego Pasterza. Kiedy spojrzałem na Papieża, przyszła chwila rozproszenia. Jego pobożność była świadectwem. Wyobraziłem go sobie jako młodego kapłana, seminarzystę, poetę, robotnika, dziecko w Wadowicach w tej samej pozycji, co teraz, odmawiającego zdrowaśki jedna po drugiej. Jego świadectwo pobożności zrobiło na mnie wielkie wrażenie. Zdałem sobie sprawę z prawdziwego znaczenia słów, jakie Matka Boża z Guadalupe skierowała do św. Juana Diego: „Nie lękaj się, czy niż jestem twoją Matką?”. Zrozumiałem obecność Maryi w życiu Papieża. Od tej chwili odmawiam codziennie 15 tajemnic Różańca.
    • Autor: Franciszek
    • Opis: Jorge Bergoglio, ówcześnie kardynał, o swoim udziale w modlitwie różańcowej, której przewodniczył Jan Paweł II, podczas swej wizyty w Rzymie w 1985.
    • Źródło: Rafał Porzeziński, Tajemnice nie tylko z tego świata, „Egzorcysta” nr 10 (14), październik 2013, s. 37.
  • On doskonale rozumiał, że świat, w którym żyjemy i będziemy żyli, jest światem wielości, że wszelkie odgradzanie się, poczucie wyższości czy wyłączności, jest zgubne i trzeba się go wyrzekać.
  • On nigdy nie okazuje gorszego samopoczucia, zawsze jest spokojny, opanowany. Nigdy nie bywa zniecierpliwiony… Chciałoby się go naśladować, ale to takie trudne.

P

  • Państwo nie może rozciągać swej kompetencji, pośrednio lub bezpośrednio, na sferę religijnych przekonań ludzi. Nie może ono rościć sobie prawa do narzucania bądź zabraniania poszczególnej osobie lub wspólnocie wyznawania i publicznego praktykowania wiary.
  • Papież chyba nie pamięta i teraz wydaje mu się, że prawa człowieka zrodziły się z tradycji katolickiej. Otóż było dokładnie odwrotnie. Prawa człowieka powstały i upowszechniły się wbrew papieżom i katolicyzmowi. Można powiedzieć, że takie wartości współczesnej demokracji, jak wolność, równość i prawa człowieka, zostały przyswojone wbrew papieżom i tradycji katolickiej.
  • Papież Jan Paweł II (…) okazywał nie tylko wielkiego, ale i pełnego dobroci ducha. Nawet jeśli reprezentował katolicyzm, udało mu się dzięki talentowi i swojej osobowości reprezentować globalne partnerstwo.
  • Papież, mówiąc do tysięcy, zwraca się jakby do każdego z osobna.
  • Papież okazał się nie tylko człowiekiem Kościoła, ale wielkim humanistą i osobą, która potrafiła swoje wizje, brzmiące na początku jak proroctwa, wcielić w życie.
  • Papieża Jana Pawła II wiele osób uważało za ucieleśnionego Boga (…).
  • Patrzyłam krytycznie na ten pontyfikat [Jana Pawła II], zestawiając go z pontyfikatem – niezmiernie rewolucyjnym – Jana XXIII, który był pierwszym papieżem piszącym encyklikę o pokoju. To był wielki reformator kościoła.
  • Przez 600 lat żaden papież nie rezygnował z funkcji. Intensywnie pokazywana w telewizji śmiertelna choroba Wojtyły akcentowała tę kulturę masochistycznej akceptacji w formie dość groteskowej orgii patosu.
    • Autor: Tim Parks, Akt łaski Benedykta, „Newsweek Polska” 9/2013, s. 54.

S

  • Sam fakt wyboru Jana Pawła II w 1978 roku zmienił wszystko. Wszystko się rozpoczęło w Polsce. Nie w Niemczech Wschodnich ani w Czechosłowacji. Potem wszystko się rozprzestrzeniło. Dlaczego w 1980 roku zaczęli wszystkiemu przewodzić w Gdańsku? Dlaczego pomyśleli teraz albo nigdy? Tylko dlatego, że był polski Papież. Odwiedził Chile i Pinochet ustąpił. Odwiedził Haiti i Duvalier ustąpił. Odwiedził Filipiny i Marcos ustąpił. Często przy takich okazjach ludzie odwiedzili nas w Watykanie by podziękować Ojcu Świętemu za te wszystkie zmiany.
    • The single fact of John Paul II’s election in 1978 changed everything. In Poland began everything. Not in East Germany or Czechoslovakia. Then the whole thing spread. Why in 1980 did they lead they lead the way in Gdansk? Why did they decide, now or never? Only because there was a Polish pope. He was in Chile and Pinochet was out. He was in Haiti and Duvalier was out. He was in the Philippines and Marcos was out. On many of those occasions, people would come here to the Vatican thanking the Holy Father for changing things. (ang.)
    • Autor: Joaquin Navarro-Valls
    • Źródło: Jonathan Kwitny, Man of the Century: The Life and Times of Pope John Paul II, Nowy Jork 1997, s. 592.

T

  • Taki zgarbiony, niedołężny, ślepy na tronie Watykanu.
    • Autor: Adam „Nergal” Darski
    • Opis: w 2011 autor został za ten utwór pozwany do sądu przez Ryszarda Nowaka.
    • Źródło: Chwała mordercom Wojciecha (1997)
  • To prawda, bardzo cierpiał, ale przyjmował wszystko z wielkim spokojem i gotowością. Dopiero kiedy stwierdziłem, że nastąpiła śmierć, która nadeszła w sposób naturalny, zdecydowaliśmy przerwać wszelką formę kuracji, to znaczy odłączyliśmy sondę nosowo-gastryczną, kroplówkę i odżywianie.
    • Autor: Renato Buzzonetti, lekarz papieski w wywiadzie dla „La Repubblica” w 2009
  • To, co głosi Papież, staje się sprawą nie tylko ludzi jednego wyznania, ale też kwestią wspólną dla nas wszystkich. Niesie w sobie ogromny potencjał ekumeniczny, a także potencjał tolerancji. Jest to niezwykłe posłannictwo, zrozumiałe dla wszystkich niezależnie od tego, czy są chrześcijanami, czy też wyznawcami innej religii.
  • To człowiek wielkiej kultury i jak mówi się dzisiaj, kontaktowy. Umiał słuchać.
    • Opis: wspominając swoje prywatne spotkania z Janem Pawłem II w latach 90. i później.
    • Autor: Wojciech Jaruzelski, rozmowa Zbigniewa Hołdysa, Tajemnica generała, „Wprost” nr 30, 25 lipca 2011.
  • To właśnie Jan Paweł II przyczynił się znacznie do owych epokowych przemian w Niemczech i w Europie. My Niemcy, a z nami wielu ludzi na świecie mamy wiele powodów, aby temu wielkiemu człowiekowi za to z całego serca powiedzieć: dziękuję”.

U

  • Uczy jednostki, narody, państwa, ludzkość.
  • Udało nam się – za pomocą kilkuset pomników polskiego papieża rozsianych po kraju – zrobić z Jana Pawła II coś w rodzaju krasnala ogrodowego, udało nam się z katastrofy lotniczej zrobić pogański kult, betonowy tupolew jest czymś na kształt totemu, trzeba go wpisać do jakiegoś rejestru i chronić, bo jest to prawdziwa emanacja polskości, niestety.
    • Autor: Krzysztof Varga, Smoleńsk z betonu, czyli katolickie pogaństwo, „Duży Format”, 5 lipca 2012.

W

  • W 1995 roku Jan Paweł II zrobił nawet rzecz wielką. Ogłosił, że Luter miał rację, twierdząc, iż człowiek nie jest zbawiony przez swoje dobre uczynki, ale tylko i wyłącznie przez samego Chrystusa, darem Jego łaski. (…) A co najlepsze – właściwie najgorsze – zaraz po ogłoszeniu, że Luter miał rację Jan Paweł II ogłosił wielki odpust. Ogłosił coś, z czym Luter, w imię swojej nauki o niezasłużonym zbawieniu, walczył na śmierć i życie. Nic dziwnego, że luteranie odczytali to jako afront.
    Więc jak to było? Czy Jan Paweł II był wielkim ekumenistą? Czy też bałwochwalcą, irenistą i dwulicowcem?
  • W burzliwych dziejach między rzymskimi papieżami i Żydami w cieniu getta, w którym byli zamknięci przez ponad trzy stulecia w upokarzających warunkach, jego postać rysuje się świetlana w całej swej wyjątkowości. W relacjach pomiędzy naszymi dwiema wielkimi religiami w tym nowym stuleciu, które zdążyły już splamić krwawe wojny i plaga rasizmu, dziedzictwo Jana Pawła II pozostaje jedną z niewielu duchowych wysp, gwarantujących przeżycie i duchowy postęp człowieka.
  • Wciąż wychodzą na jaw fakty kładące się smugą cienia na polskim pontyfikacie. Według wielu, do świętości Jana Pawła II nie bardzo pasuje tolerowanie i zalecanie ukrywania pedofilii duchownych, jawna przychylność dla zbrodniczego reżimu Pinocheta czy potępienie usuwania ciąży przez zgwałcone ofiary wojny bałkańskiej. Wręcz się z nią kłóci ortodoksyjny zakaz stosowania prezerwatyw, także przez nosicieli wirusa HIV, co przyczyniło się do rozpowszechnienia epidemii AIDS i śmierci tysięcy ludzi. (…) Miłość Jana Pawła II wydaje się mocno toksyczna. Papieska zaś chęć dostosowania świata do Rzymu spowodowała więcej osobistych nieszczęść niż przyniosła korzyści. Tysiącom ludzi wręcz zrujnowała życie.
  • W jego postaci, pochyleniu ciała, geście, wyrażała się jakby wielka troska o człowieka. O twoje problemy, o ciebie, o twoje sprawy.
  • W wigilię miłosierdzia Anioł Pański wleciał przez okno na trzecie piętro Pałacu Apostolskiego i łagodnym szeptem zaprosił do siebie tego wiernego sługę Boga.
  • Watykan jest jak Wall Street, które najbardziej zhańbionym dyrektorom przyznaje „złote spadochrony”, by zrekompensować im ataki z zewnątrz. Tylko że Watykan przyznaje złote aureole.
  • Widzę choćby słabnięcie pozycji papieża jako autorytetu pod wpływem nowego fenomenu, jakim jest religia smoleńska. Wypieranie figury polskiego papieża przez jeszcze bardziej polską i jeszcze bardziej romantyczną formę religijności: kult Lecha Kaczyńskiego i jego namiestnika na ziemi, Jarosława. To jest fascynujące  –  patrzeć, w jaki sposób dziś ta forma, która obsadza nowego hiper-Polaka i obdarza go rodzajem totemicznej czci, odpływa od papieża, i to odpływa wyraźnie. Dlatego to jest dobry moment, żeby zacząć o nim rozmawiać jako o historycznej postaci, ciekawej i problematycznej, bez tej wzniosłej otoczki, która do tej pory broniła dostępu do poważnej dyskusji.
  • Wojtyła wywodził się prawdopodobnie z najbardziej reakcyjnego bastionu Kościoła katolickiego, gdzie rzewnemu kultowi Maryi towarzyszyły nacjonalistyczny ferwor i zażarty antykomunizm. Lata kontaktów z polskimi władzami komunistycznymi sprawiły, że tak jak inni polscy biskupi przyszły papież stał się wytrawnym politycznym kombinatorem. Owo podejście przekształciło polski Kościół w strukturę czasami trudną do odróżnienia od stalinowskiej biurokracji. Obie instytucje były zamknięte, dogmatyczne, skłonne do potępień i hierarchiczne, a przy tym przesiąknięte mitem i kultem jednostki. Tak się jednak złożyło, że  –  jak wielu wrogów, będących w istocie swoimi lustrzanymi odbiciami  –  uwikłały się one w śmiertelną walkę toczoną o duszę polskiego ludu.
  • Wszystko, co wydarzyło się w Europie Wschodniej w ostatnich latach, nie byłoby możliwe bez obecności tego papieża, i bez niebywale istotnej roli, w tym roli politycznej, jaką odgrywał On na światowej scenie politycznej.
  • Wśród mężów stanu, monarchów, wodzów XX w., ani jednej postaci, która by odpowiadała naszemu obrazowi królewskiego majestatu, z wyjątkiem Karola Wojtyły. Tylko on mógłby naprawdę grać królów Shakespeare’a.
  • Wybór Jana Pawła II poza samym, zupełnie wyjątkowym faktem, że Polak został papieżem, nie jest, moim zdaniem, datą zwrotną w historii Polski. Pielgrzymki papieża do Polski odegrały niewątpliwie wielką rolę, ale nie była to rola zasadnicza. To nie papież spowodował przełom w Polsce.

Z

  • Zanim bomba wybuchnie również w Polsce, nasza świadomość dostaje od zachodnich autorów ciężką strawę do przerobienia: odpowiedzialność za milczenie, być może za tuszowanie pedofilii, przez człowieka, który uchodzi w naszym kraju za świętego, nawet jeśli – formalnie rzecz biorąc – Kościół jeszcze go nie kanonizował. Człowieka, który jest żywym mitem – nie tylko dla wierzących; który jest najbardziej rozpoznawalnym na świecie Polakiem i spośród Polaków miał największy w całej historii wpływ na bieg zdarzeń na świecie… Gdy 12 lat temu hiszpański filozof Fernando Savater wyraził w wywiadzie dla „Gazety” opinię, że Jan Paweł II jest fundamentalistą, jego wypowiedź stała się przedmiotem nie tyle krytyki, ile połajanki ze strony jednego z arcybiskupów. Dzisiaj jednak mamy już nie krytykę, lecz mocne oskarżenia, które, niestety, nie wyglądają na bezpodstawne. Czy potrafimy się z nimi zmierzyć? Czy ta sprawa pomoże nam w trudnej nauce rozmowy o naszych wielkich i – koniec końców – o nas samych? Czy skurczą się polskie sfery tabu?

Ż

  • Żyliśmy w epoce Jana Pawła II – bo tak będzie nazwane ostatnie ćwierćwiecze – papieża, który odmienił Kościół katolicki, odmienił Polskę, odmienił świat. Wreszcie – odmienił każdego z nas. Wierzymy, że na lepsze, bowiem odwoływał się do tego, co w każdym człowieku jest dobre i szlachetne. Nakazywał zaś wyrzeczenie się tego, co podłe i małostkowe – choćby na chwilę.

Zobacz też