Czesław Miłosz
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Czesław Miłosz (1911–2004) – polski poeta, prozaik i eseista, noblista.
Spis treści |
[edytuj] Rodzina Europa
- Przyrzekłem sobie, że nie zawrę nigdy przymierza z polskim katolicyzmem (...), czyli że nie poddam się małpom.
- ... gdyby mi dano sposób, wysadziłbym ten kraj w powietrze
- Definicje wolności są różne. Jedna z nich głosi, że wolność jest to możliwość picia nieograniczonej ilości wódki.
- Kurczowy patriotyzm bywa nieraz odpowiedzią na wewnętrzną zdradę.
- Zobacz też: patriotyzm
- Moja niechęć do przywódców AK była silna (...), cały konspiracyjny aparat żył nierealnością, ponieważ w siebie pompował narodową ekstazę.
- Pamiętnik: ta część naszego życia, którą możemy opowiedzieć nie rumieniąc się.
- Przyszłe lata, dziesiątki lat, przybierały dla
mnie, kiedy szedłem ulicą, czujny i napięty wygląd zupełnej daremności i
cokolwiek przeżyłem dotychczas, spiętrzyło się po krótkim okresie ulgi czy
samoobrony, zgęstniało, tak że gotów byłem twierdzić, przyznaję się szczerze,
że nad tym właśnie kawałkiem Europy ciąży przekleństwo, że nie ma żadnej rady.
I być może, gdyby mi dano sposób, wysadziłbym ten kraj w powietrze, żeby matki
nie opłakiwały już zabitych na barykadach siedemnastoletnich synów i córek,
żeby trawa nie rosła na popiołach Treblinki, Majdanka i Oświęcimia, żeby na
koszmarnych, zdeptanych wydmach przedmieścia nie rozlegał się dźwięk ustnej
harmonijki pod karłowatą sosną.
- Tygrys mógł oświadczać się z miłością do ludu, ale ludu jako idei; W istocie bał się chama nieczułego na subtelności umysłu i pogrążonego w swojej biologii.
[edytuj] Prywatne obowiązki
- Poezja Brylla zaczynała się od ironii ludzi schwytanych, którzy muszą lawirować
i kluczyć, żeby jakoś przeżyć i coś cennego ocalić. Następnie przekroczył próg
i zwrócił się przeciwko swoim towarzyszom w nieszczęściu, atakując ich za to,
że łudzą się, nie chcą uznać tego, co jest, ciągle marząc o tym, co być
powinno, toteż słusznie są bici. Poezja jego przekształciła się w katalog
sarmackich obrzydliwości, bynajmniej nie podawanych za piękne, właśnie za
ohydne, ale nieuniknionych, swoich, narzuconych przez konieczność czy
Opatrzność. Teza, jaką można z niej odczytać, jest następująca: inteligenci
[którzy] wyobrażają sobie, że w Polsce może być miejsce na szlachetne
zachcianki, jak w XIX wieku, to głupcy, bo jakakolwiek wybredność podniebienia
jest w Polsce ponad stan, i Polak musi być świnią, ponieważ się
Polakiem urodził. Zaiste przyzwyczajono nas w tym stuleciu do wszystkiego,
gotowi więc nawet jesteśmy pokwitować wzruszeniem ramion prosty fakt, że
stylistycznie Bryll wywodzi się z Norwida, stanowiąc zarazem najjaskrawsze
zaprzeczenie ideałów, jakim całe życie służył Norwid. Oto późny jego wnuk,
który nie minął pisma, ale spożytkuje pismo swego pradziada, żeby zatwierdzać
„śmierć mej ojczyzny”.
[edytuj] Przedmowa
- Czym jest poezja, która nie ocala
Narodów ani ludzi?
Wspólnictwem urzędowych kłamstw,
Piosenką pijaków, którym za chwilę ktoś poderżnie gardła,
Czytanką z panieńskiego pokoju.- Źródło: Przedmowa
- Zobacz też: poezja
- Ty, którego nie mogłem ocalić,
Wysłuchaj mnie.
Zrozum tę mowę prostą, bo wstydzę się innej.
Przysięgam, nie ma we mnie czarodziejstwa słów.
Mówię do ciebie milcząc, jak obłok czy drzewo.- Źródło: Przedmowa
[edytuj] Zniewolony umysł
- Aktorstwo dnia codziennego tym się różni od aktorstwa w teatrze, że wszyscy grają przed wszystkimi i wiedzą nawzajem o sobie, że grają.
- Źródło: Zniewolony umysł
- Zobacz też: aktor
- Jednocześnie to, co w nas jest chronione przed oczami niepowołanych, nabiera dla nas szczególnego waloru, gdyż nie jest nigdy wyraźnie formułowane, a co nie jest formułowane w słowach, posiada irracjonalny urok czysto uczuciowej jakości.
- Źródło: Zniewolony umysł
- Przyjazd na Zachód jest dla człowieka ze Wschodu dużym wstrząsem, gdyż w obcowaniu z innymi – poczynając od tragarza i szofera taksówki – nie napotyka na żaden opór – są oni zupełnie rozluźnieni, brak im tej wewnętrznej koncentracji, która wyraża się w opuszczeniu głowy albo w latających niespokojnie oczach, gadają, co im ślina na język przyniesie, śmieją się głośno; czyż to możliwe, aby stosunki pomiędzy ludźmi mogły być aż tak proste?
- Źródło: Zniewolony umysł
- Zobacz też: komunizm
[edytuj] Inne
- A więc pamiętaj – w trudną porę marzeń masz być ambasadorem.
- Zobacz też: marzenie
- Bo więcej waży jedna dobra strofa, niż
Ciężar wielu pracowitych stronic- Źródło: Ars poetica
- Innego końca świata nie będzie.
- Zobacz też: koniec świata
- Jest taka cierpienia granica, za którą się uśmiech pogodny zaczyna, i mija tak człowiek, i już zapomina, o co miał walczyć i po co.
- Źródło: Walc
- Lawina bieg od tego zmienia,
Po jakich toczy się kamieniach.- Źródło: Traktat moralny
- Mężołóżcy zdają się w dwudziestym wieku kwitnąć tam, gdzie styl traci swoją rzeczowość i zabarwia się liryzmem subiektywnych wyznań, gdzie tonacja i koloryt cenione są więcej niż przedstawienie faktów i rzeczy.
- Źródło: Kultura nr 7/8, 1954
- Może tak się zdarzyć, że kler będzie celebrować obrzęd narodowy, kropiąc, święcąc, egzorcyzmując, ośmieszając się zarazem swoim tępieniem seksu, a tymczasem będzie postępowało wydrążanie się religii od wewnątrz i za parę dziesiątków lat, Polska stanie się krajem równie mało chrześcijańskim jak Anglia czy Francja, z dodatkiem antyklerykalizmu, którego zaciekłość będzie proporcjonalna do władzy kleru i jego programu państwa wyznaniowego.
- Źródło: Państwo wyznaniowe?, Gazeta Wyborcza, 11 maja 1991
- Zobacz też: religia
- Na dnie swojej nędzy Polska dostała króla, i to takiego, o jakim śniła, z piastowskiego szczepu, sędziego pod jabłoniami, nieuwikłanego w skrzeczącą rzeczywistość polityki.
- Opis: O Janie Pawle II
- Nadziei każdy musi szukać sam dla siebie. Nie ma żadnej powszechnej recepty.
- Narzucone przez otoczenie własne miny i gesty poniżały i budziły niesmak. Mętliku przymnażała w owym bagienku homoseksualna dwuznaczność i jeżeli mam niechęć do piesków, to nie z innej przyczyny niż właśnie ich talent do stwarzania zbiorowych fluidów, które są louches, czyli jakieś zezująco podejrzane.
- Źródło: Kultura nr 7/8, 1954
- Nie bądź bezpieczny – poeta pamięta
Możesz go zabić – narodzi się nowy
Spisane będą czyny i rozmowy...- Źródło: Który skrzywdziłeś
- Rzeczpospolita XVIII wieku była już rosyjskim protektoratem i rozbiory oznaczały raczej błąd rosyjskiej polityki, skoro carat musiał podzielić się z innymi monarchiami tym, co już miał.
- Źródło: O historii polskiej literatury, wolnomyślicielach i masonach
- Zobacz też: I rozbiór Polski
- To, że w buddyzmie nie istnieje pojęcie Boga osobowego, wydaje mi się najbardziej atrakcyjne. To znaczy, można wyznawać światopogląd naukowy i jednocześnie być buddystą.
- Wśród mężów stanu, monarchów, wodzów XX w., ani jednej postaci, która by odpowiadała naszemu obrazowi królewskiego majestatu, z wyjątkiem Karola Wojtyły. Tylko On mógłby naprawdę grać królów Shakespeare’a.
- Opis: o Janie Pawle II
- Więc sławę nam znaczono stworzyć – bezimienną,
jak okrzyk pożegnalny odchodzących – w ciemność.- Źródło: Trzy zimy. O książce, 1936
- W chwili dziejowej, gdy nic nie zależy od człowieka, wszystko zależy od człowieka.
