Przejdź do zawartości

Jan Nowak-Jeziorański

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Jan Nowak-Jeziorański (1952)

Jan Nowak-Jeziorański (1914–2005) – polski polityk, politolog, działacz społeczny, dziennikarz i żołnierz Armii Krajowej.

Polska wczoraj, dziś i jutro (2000)

[edytuj]

(Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1999, ISBN 83-07-02680-6)

  • Aby rozstrzygnąć, kto był bohaterem, a kto zdrajcą, musimy raz na zawsze zdefiniować, czym naprawdę była ta formacja, którą określamy nazwą Polską Ludową.
  • Im więcej bezinteresownej chęci pomocy III Rzeczpospolita będzie okazywać swym wschodnim sąsiadom, tym bardziej będzie rosnąć jej wpływ i ranga w rejonie Europy Środkowo-wschodniej i tym lepszy będzie wizerunek Polski w świecie.
  • Jeśli chcemy usunąć zawczasu potencjalne źródła konfliktów na Śląsku, należy już dziś podjąć mądre sposoby przeciwdziałania. Śląskowi należy się w Polsce to miejsce, które przyznawał mu dawny kronikarz: miejsce klejnotu w polskiej koronie.
    • Źródło: s. 210.
    • Zobacz też: Śląsk
  • Mamy tu do czynienia z największym paradoksem dzisiejszej rzeczywistości. Ryszard Kukliński, człowiek, który działając w pojedynkę i ryzykując wszystko, co miał, nie wyłączając życia, chciał ocalić swój kraj przed katastrofą, określany jest przez jedną trzecią społeczeństwa jako zdrajca. Natomiast ci prawdziwi zdrajcy, którzy usiłowali ściągnąć największe nieszczęście, jakie mogło Polskę spotkać, cieszą się bezkarnością. Pobierają wysokie renty i nie spotkali się nigdy z publicznym potępieniem. Dokumenty zebrane w NRD nie zostały w Polsce ogłoszone, nie podjęto dotychczas żadnych dochodzeń, już nie w celu ukarania zdrajców, lecz przynajmniej ujawnienia i ustalenia całej prawdy.
  • Można zrozumieć, że Ameryka przyciąga obce elementy swoim dobrobytem i bezpieczeństwem. Ale na czym polega siła przyciągania Polski, kraju wiecznie zagrożonego, zubożałego, doświadczonego przez wszystkie możliwe nieszczęścia. W tych czasach, kiedy samych siebie widzimy w jednostajnie ciemnych kolorach, warto chyba zastanowić się nad tym pytaniem.
    • Źródło: s. 275.
  • Na przykład wyzwolenie z wszelkich więzów życia seksualnego prowadzi w Ameryce do moralnego i prawnego sankcjonowania zboczeń i takich symptomów, jak seks dzieci poniżej lat szesnastu, który w amerykańskich szkołach zdaje się stawać rzeczą coraz powszechniejszą. Dawniej jednym z hamulców, zwłaszcza u kobiet, było uczucie wstydu, które w społeczeństwach konsumpcyjnych powszechnie zanika.
    • Źródło: s. 261.
  • Nakazem na dziś pozostaje nie rozbrajać się duchowo w przekonaniu, że żadne zagrożenie nigdy już nie powstanie. Być przygotowanym do mało dziś prawdopodobnego, ale zawsze możliwego najgorszego scenariusza i zachować gotowość do obronienia się własnymi siłami, jeśli chcemy, by skutecznie bronili nas inni.
    • Źródło: s. 247.
  • Opinia, jaką zdobywa sobie wśród ludzi jednostka, jest kluczem jej sukcesu życiowego. Marka fabryczna towaru, powszechnie znana i budząca zaufanie, zapewnia sukces rynkowy. Dobra marka fabryczna jest częścią majątku przedsiębiorstwa, wymierną wartością przeliczalną na gotówkę.
    • Źródło: s. 248.
  • Padają pytania, po co kłócić się o głupstwa i historię. W rzeczywistości chodzi o teraźniejszość i przyszłość, a nie o przeszłość. O to, jakie mają być wzorce kształtujące przyszłego żołnierza, obywatela czy polityka. Co jest cnotą, a co hańbą, co zasługą albo przewiną, co jest wiernością, a co zdradą ojczyzny, czyli, jak pisała blisko pół wieku temu Maria Ossowska, chodzi o to, jakiego człowieka mamy hodować.
    • Źródło: s. 118.
    • Zobacz też: zniewaga
  • Polscy ustawodawcy powinni jeszcze przed wyborami podnieść kilkakrotnie kary pieniężne za umyślne zniesławienie. Marzyłoby się wprowadzenie prawa odbierania przez sądy mandatu poselskiego tym, którym zostanie udowodnione sądownie wyrządzenie przez oszczerstwo poważnej szkody reputacji rywala. Skoro odbiera się prawo jazdy kierowcy, który spowodował wypadek, dlaczego nie zastosować tej samej zasady wobec polityka, który fałszywymi oskarżeniami niszczy przeciwnika.
    • Źródło: s. 267.
  • Polską skłonność do buntu miał zapewne na myśli Stalin, gdy mówił, że komunizm tak przystoi Polakom, jak siodło krowie. Dysydenci przyczynili się walnie do zrzucenia z grzbietu tego siodła. Dziś dysydent czy, jak kto woli, nonkonformista, to suweren, który nie uznaje nad sobą nikogo, nie podporządkowuje się żadnemu stronnictwu – bo sam będzie zawsze jednoosobowym stronnictwem. Nie będzie czekał na wyrok sądu, bo jest sędzią jednoosobowego sądu najwyższego. I sam, nie zdając sobie z tego sprawy, zabiera głos w tonie bezapelacyjnego wyrokowania.
    • Źródło: s. 138.
    • Zobacz też: dysydent
  • Skłonność do rozszerzania zakresu władzy i wpływów sprzyja tendencji do ponownej centralizacji władzy i ograniczania samorządu terytorialnego. Mnogość przepisów i regulacji ogranicza swobodę działania obywateli, uzależniając ich z powrotem od biurokracji państwowej.
    • Źródło: s. 163.
  • Sprawiedliwość wymaga wymienienia po nazwisku pierwszych budowniczych III Rzeczypospolitej, którzy doprowadzili do rozwiązania odwiecznego konfliktu z zachodnim sąsiadem: Tadeusza Mazowieckiego, Krzysztofa Skubiszewskiego i Bronisława Geremka jako przywódcy obozu Solidarności w parlamencie.
  • Stany Zjednoczone wygrały I wojnę światową i przegrały pokój. Stany Zjednoczone wygrały II wojnę światową i przegrały pokój po raz drugi. Stany Zjednoczone wygrały zimną wojnę. Nie przegrywajmy pokoju po raz trzeci.
    • Opis: z przemówienia przed Komisją Spraw Zagranicznych Senatu USA, 5 listopada 1997.
    • Źródło: s. 223.
    • Zobacz też: Stany Zjednoczone, pokój
  • W działalności politycznej sztuka trafnego przewidywania dalszej i bliższej przyszłości jest warunkiem sukcesu. Jest sztuką trudną i ryzykowną, bo nawet najtrafniejsza ocena rzeczywistości nie może uwzględnić wypadków losowych wymykających się wszelkim prognozom.
    • Źródło: s. 283.
  • Wizerunek Polski jako tygrysa demokracji i gospodarki wolnorynkowej przyniósł wymierne owoce: Polska otrzymała największą pomoc z międzynarodowych instytucji finansowych, miliardowy fundusz stabilizacji złotego, umorzenie połowy polskich długów. Ogromny napływ kapitału inwestycyjnego stał się siłą napędową polskiej gospodarki. Swemu obrazowi i swojej pojednawczej polityce zawdzięczać będzie Polska przyjęcie do NATO, zapewniające jej bezpieczeństwo, jakiego nie zaznała od czterech stuleci.
    • Źródło: s. 256.
    • Zobacz też: NATO
  • Własnymi siłami Polska zrzuciła z grzbietu sowieckiego hegemona i narzucone przez niego rządy. Przykładowi polskiej odwagi i solidarności, który pociągnął za sobą innych, zawdzięcza świat zwycięstwo w zimnej wojnie.
  • Wydarzenia w Polsce i na Węgrzech potoczyły się odmiennym torem. U nas Październik był szczytowym momentem procesu, który narastał stopniowo od końca 1954 r. Na Węgrzech doszło do nagłego, krótkiego spięcia pod wpływem wypadków w Warszawie.
  • Wymuszona nieprawda ujarzmiła historię, kazała gloryfikować jako dobroczyńcę i wybawiciela Polski jednego z największych zbrodniarzy w dziejach ludzkości. Utrwalenie zależności od wielkiego brata nazywała zasługą, a walkę o wyzwolenie spod obcej dominacji zdradą. Panująca nieprawda obrażała głęboko poczucie godności własnej społeczeństwa, bo narzucała mu rolę posłusznego raba wobec sowieckiego hegemona.
    • Źródło: s. 42.
  • Zapytano mnie kiedyś, jakie osiągnięcie Rozgłośni Polskiej RWE w latach mojego dyrektorowania uważam za najważniejsze. Wymieniłem aż pięć: cykl audycji Józefa Światły, kampanie na rzecz repatriacji deportowanych Polaków z Rosji, powstrzymywanie wybuchu powstańczego w Październiku 1956 r., skuteczną obronę Kościoła przed dywersyjną działalnością PAX-u i wreszcie nieubłagane zwalczanie Mieczysława Moczara.
  • Żołnierze, lotnicy, marynarze w liczbie 145 tys. ochotników, którzy walczyli u boku Anglii, wiedzieli już, że w nagrodę czeka ich wybór między losem bezpaństwowych wygnańców a niepewną przyszłością w kraju pod totalnymi rządami, sterowanymi z Moskwy.
    • Źródło: s. 39.

Inne

[edytuj]
  • Afery są niesłychanie rzeczą niepokojącą. I w moim przekonaniu przekupstwo jest tym schorzeniem społecznym, które można skutecznie zwalczać. A którego się jeszcze skutecznie nie zwalcza.
    • Źródło: wywiad dla Programu III Polskiego Radia, 10 stycznia 2005
  • Byłem przekonany, że droga do niepodległości wiedzie poprzez załamanie centralnej władzy w Moskwie, że bez tego nie może być mowy o emancypacji krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Nie przewidywałem, że katalizatorem tych procesów stanie się Polska, a na pewno nie przewidywałem tego przed powstaniem „Solidarności”.
  • Byłem przekonany, że komunizm upadnie, ponieważ tkwiące w nim sprzeczności prędzej czy później musiały doprowadzić do załamania systemu.
  • Doświadczenie Powstania Warszawskiego wywierało także wpływ hamujący na „wielkiego brata”. Zapamiętano w Moskwie, że Polacy są niebezpiecznym narodem, który w obronie imponderabiliów gotów jest iść na wszystko. Liczono się tam z pewnością z tym, że koszty polityczne interwencji wojskowej w Polsce mogą się okazać o wiele wyższe niż inwazja Węgier i Czechosłowacji. Sowiecki dyplomata, zapytany przez Amerykanów, dlaczego Sowiety nie wkroczyły do Polski w 1980/1981 r., odpowiedział: – bo wiedzieliśmy, że w odróżnieniu od Czechów Polacy nie ograniczą się do opluwania naszych czołgów.
    • Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1995, ISBN 8386301104, s. 496.
  • Ja mogę nie lubić tego rządu, ale on został wyłoniony w wolnych wyborach i jest moim rządem, bo jest rządem polskim.
    • Opis: o rządzie SLD.
  • Jest dla mnie nie do przyjęcia, że Polska ma do tej wojny dokładać ze swoich niesłychanie ograniczonych funduszy. Nie stać nas na wydanie z początku 25 milionów dolarów, a później prawdopodobnie znacznie większej kwoty, kiedy sami przechodzimy okres niesłychanego ubóstwa środków.
    • Opis: o potrzebie uzyskania korzyści od rządu USA w zamian za pomoc militarną podczas wojny w Iraku.
  • Jolanta Kwaśniewska jako pierwsza dama, zachowuje się wzorowo, bo nie miesza się do polityki. Ale jest to ktoś, kto nie ma żadnego doświadczenia politycznego. Jej małżonek będzie suflerem, który będzie jej wszystko podpowiadał. Z punktu widzenia zagranicy powstaną jakieś pozory państwa dynastycznego i boję się trochę, że to sprawi wrażenie państwa operetkowego.
    • Źródło: wywiad dla Programu III Polskiego Radia, 8 stycznia 2004.
    • Zobacz też: Jolanta Kwaśniewska
  • Kiedyś miałem do niego dużo nieufności z uwagi na jego przeszłość; dziś uważam, że jego rola jest bardzo konstruktywna.
  • Kukliński znajdzie właściwe miejsce w historii. Bardzo mocno w to wierzę. Będzie fascynował historyków i publicystów, wszystkich ludzi, będzie się o nim dyskutować przyszłości i w końcu zostanie powszechnie uznany za bohatera. Jestem przekonany, że w dłuższej perspektywie – zwycięży.
  • Nadejdzie jeszcze ten dzień, kiedy jutrzenka swobody zabłyśnie nad Warszawą. Będzie to dzień waszego zwycięstwa, waszego triumfu, triumfu narodu, który w najgorszych chwilach nie utracił wiary. Rodacy! Gdziekolwiek jesteście, pamiętajcie: Polska żyje, Polska walczy, Polska zwycięży!
    • Opis: przemówienie na antenie Radia Wolna Europa, 3 maja 1952.
    • Źródło: „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej” nr 3 (50), marzec 2005.
  • Najbardziej obawiam się triumfalizmu dawnego aktywu PZPR.
  • Największym zagrożeniem dla Polaków są sami Polacy.
  • Nie ma demokracji bez udziału obywateli. Tam, gdzie obywatele nie interesują się życiem publicznym, demokracja jest bardzo krucha.
  • Państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRR. Można więc uzasadnić tezę, że udział Polski w walce z Niemcami, której szczytowym punktem było Powstanie Warszawskie, ocalił w jakimś sensie odrębność państw satelickich Europy Środkowo-Wschodniej.
    • Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 495.
  • Pesymizm jest proroctwem, które samo się spełnia.
  • Poczucie bezpieczeństwa, jakie zapewnia przymierze atlantyckie, nie może stać się mitem, który rozbroi nas psychicznie i zrodzi lenistwo myśli wojskowej. Najpotężniejszy sojusz może bowiem zawieść albo rozpaść się.
    • Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 30 sierpnia 2002.
  • Podziały są ceną, jaką się płaci za demokrację.
  • Polityka dowództwa AK, by za żadną cenę nie pozwolić Stalinowi na wypchnięcie Polski ze zwycięskiego obozu sprzymierzonych, nie pozostała bez wpływu nie tylko na losy Polski, ale całej Europy Środkowo-Wschodniej.
    • Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 494.
  • Polsce grożą nie rozbiory, lecz rozbiórka wspólnego gmachu przez tych, którzy traktują państwo jako źródło korzyści dla siebie albo dla swej grupy wspólnych interesów w postaci lukratywnych stanowisk, subwencji, przywilejów podatkowych i kredytowych, świadczeń socjalnych przyznawanych jednej grupie obywateli kosztem innych. Ludzie mediów z poczuciem misji społecznej stanowią jedyny ratunek przed rozbiórką Rzeczpospolitej.
    • Źródło: Sztuka przekonywania, „Forum Dziennikarzy” nr 3, 1997.
    • Zobacz też: dziennikarz
  • (…) [polski] organizm państwowy jest bowiem o wiele mocniejszy i zdrowszy zarówno w sensie swojego potencjału ekonomicznego, jak i zwartości etnicznej od Polski 1939 roku.
    • Opis: przytoczona przez Baliszewskiego ocena Jana Nowaka Jeziorańskiego – skutków „porządku jałtańskiego”.
    • Źródło: Dariusz Baliszewski, Historia nadzwyczajna, Wrocław 2009, s.326.
  • Powtarzam wszystkie zapamiętane fakty, poczynając od konferencji w Moskwie i w Teheranie. Odtwarzam je na podstawie rozmów Mikołajczyka z Edenem, Churchillem i Rooseveltem. Podkreślam bardzo mocno fakt, że zony okupacyjne Anglosasów i Rosjan zostały już postanowione i wytyczone bez względu na to, gdzie będzie przebiegać linia frontu w chwili upadku Trzeciej Rzeszy. Obecność oddziałów Aliantów zachodnich na terytorium polskim nie jest przewidywana. Anglicy i Amerykanie odmówili wysłania do Polski nawet misji obserwatorów wojskowych (…). Mówię bardzo szybko, starając się wyrzucić z siebie jak najwięcej. Obecni przy stole, karmieni dotychczas przeważnie lakonicznymi depeszami i podtrzymującymi ducha audycjami Londynu, słuchają w milczeniu z natężoną uwagą i rosnącym przygnębieniem.
    • Opis: podczas narady dowództwa Armii Krajowej przed powstaniem warszawskim, Warszawa, 29 lipca 1944.
    • Źródło: Jan Nowak-Jeziorański, Kurier z Warszawy, Kraków 1997, Znak, s. 311.
  • Przychodzi moment, kiedy nie wolno patrzeć na kraj z oddali. Dlatego postanowiłem patrzeć na Polskę z bliska.
    • Opis: po powrocie do kraju.
  • Rok 1989 przyniósł pogrobowe zwycięstwo poległych w Powstaniu Warszawskim, w pięcioletniej walce w Podziemiu i na wszystkich frontach II wojny światowej.
    • Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 496.
    • Zobacz też: II wojna światowa
  • Rysio w czasie okupacji ryzykował życie! Przechowywał Żydów. I to nie jednego czy dwóch, ale chyba z kilkunastu! Miał malutkie dwupokojowe mieszkanko w bloku na Żoliborzu i w tej ciasnocie potrafił wygospodarować miejsce i dla naszego drużynowego z harcerstwa Antka Rosentala, i dla naszych kolegów z klasy. Dla mnie był to szczyt bohaterstwa.
    • Opis: o jednym ze swych kolegów z klasy, który ukrywał swojego drużynowego w swoim domu podczas okupacji (mowa o Ryszardzie Matuszewskim – „sprawiedliwym wśród narodów świata”).
    • Zobacz też: harcerstwo
  • Rzepecki sprawił na mnie wrażenie raczej niepozorne. Średniego wzrostu. Łysawy brunet o matowym, jakby lekko zachrypniętym głosie – nie wyglądał na zawodowego oficera.
  • Strefy wpływów w Europie wielka trójka podzieliła już 2 listopada 1943 w Moskwie, a przypieczętowała w Teheranie. (…) Nie możemy liczyć na żadne masowe zrzuty sprzętu, a tym bardziej na desant Brygady Spadochronowej gen. Sosabowskiego. Akcja „Burza” nie będzie miała żadnego wpływu na decyzję aliantów, a dla opinii publicznej świata zachodniego będzie burzą w szklance wody. (…) Czeka nas tu okupacja sowiecka, utrata niepodległości. Rosjanie będą się tu rządzili jak chcą.
    • Opis: podczas narady dowództwa Armii Krajowej 29 lipca 1944.
    • Źródło: Roman Daszczyński, Odsieczy nie będzie, zostaliśmy sami, „Gazeta Wyborcza”, 20 stycznia 2010.
    • Zobacz też: powstanie warszawskie
  • Tatar umyślnie nie wysłał depeszy o moim wyjeździe albo wysłał ją celowo tak późno, by nie doszła na czas. Nie mógł udaremnić mego odlotu „Mostem”, więc chciał przynajmniej utrudnić i opóźnić mój raport.
    • Źródło: Kurier z Warszawy, Znak, Kraków 1997, s. 309.
    • Zobacz też: Stanisław Tatar
  • To był najbardziej dramatyczny moment mojego życia, ale mimo wszystko wiedziałem, że mi wierzą. Już nic nie można było wtedy zrobić. Niczemu zapobiec.
    • Opis: o naradzie dowództwa AK z 29 lipca 1944 dotyczącej rozpoczęcia powstania warszawskiego.
    • Źródło: Roman Daszczyński, Odsieczy nie będzie, zostaliśmy sami, „Gazeta Wyborcza”, 20 stycznia 2010.
  • To co mnie najbardziej razi to operowanie inwektywami, zamykanie przeciwnikowi ust poprzez zastępowanie argumentów pomówieniami i próbami dyskredytacji, przylepianie rozmaitych etykietek. W Polsce przydałby się kodeks karny podobny do brytyjskiego, który nakłada niesłychanie ciężkie kary za zniesławienie. W Polsce te kary są wręcz śmieszne, podczas gdy szkody wyrządzane przez pomówienia – ogromne. Jest to moim zdaniem niewątpliwa pozostałość starego systemu, w którym przeciwnika albo się zamykało, albo usiłowało się go zdyskredytować. Nie odwoływano się do argumentów bo w tej konkurencji dawny reżim był słaby.
  • To nie ważne, czy Ojczyzna mi się podoba, czy nie. Z duszy jej sobie nie wyrwę…
  • W czasie składania meldunku dowódcy Armii Krajowej i sztabowi AK na dwa dni przed wybuchem Powstania porównałem je z „burzą w szklance wody”, jeśli chodzi o jego wpływ na międzynarodową sytuację Polski. Z perspektywy 50 lat ocena ta wymaga pewnej korekty. Powstanie stało się jednym z pierwszych katalizatorów, które doprowadziły do radykalnej zmiany ocen zamiarów i polityki Moskwy w skali światowej. Dopiero w końcu lat czterdziestych Stany Zjednoczone zdały sobie w pełni sprawę z bezpośredniego zagrożenia płynącego z ekspansywnych dążeń sowieckich i przeszły do polityki powstrzymywania. Jej inicjator i główny architekt, George Kennan, był zastępcą ambasadora Harrimana w Moskwie w czasie Powstania Warszawskiego. Jak wynika z jego depesz, wspomnień, a przede wszystkim z wywiadu udzielonego prof.J. Zawodnemu, postępowanie Stalina wobec tragedii Warszawy było punktem przełomowym w jego ocenie długofalowych intencji i celów ZSRR.
  • W latach 80. Polska objawiła się światu jako mocarstwo ducha, bo nie mając żadnej innej siły poza mocą własnego ducha, umiała bez przelewu krwi i gwałtu nie tylko sama się wyzwolić, ale przykładem swej odwagi pokazać drogę innym.
    • Opis: w wystąpieniu na spotkaniu z młodzieżą akademicką.
    • Źródło: W poszukiwaniu nadziei, wyd. Czytelnik, Warszawa 1993.
  • W życiu człowieka, jak w mikrokosmosie, odbijają się losy całego pokolenia.
  • Zdrada, jakiej Stalin dopuścił się wobec Powstania Warszawskiego oraz wynikłe z niej opóźnienie sowieckiego pochodu w głąb Rzeszy, wywarła poważny wpływ na powojenny podział Niemiec i wynikający z tego układ sił w latach zimnej wojny. Stosunek sił między blokiem sowieckim a państwami przymierza zachodniego byłby o wiele pomyślniejszy dla Związku Sowieckiego, gdyby w jego zasięgu znalazł się olbrzymi potencjał gospodarczy i ludnościowy Niemiec. Zwłaszcza w pierwszych latach powojennych, gdy komuniści we Francji i Włoszech byli o krok od zdobycia władzy w wolnych wyborach. Te długofalowe międzynarodowe skutki Powstania Warszawskiego, chociaż wydają się bezsporne, nie zostały dotychczas zauważone przez historyków II wojny światowej.
    • Źródło: Powstanie warszawskie z perspektywy półwiecza, Marian Marek Drozdowski (red.), op. cit., s. 494.

O Janie Nowaku-Jeziorańskim

[edytuj]
Źródło: „https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Jan_Nowak-Jeziorański&oldid=632304”