Denis Diderot

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Denis Diderot

Denis Diderot (1713–1784) – francuski pisarz, krytyk literatury i sztuki, filozof i encyklopedysta okresu oświecenia.

  • Biada temu, o kim mówią za wiele.
  • Czasem trzeba, aby aktor poświęcił się dla poety.
  • Gdy niechęć staje się nienawiścią, rzeczy tracą cel i miarę.
  • Gdyby wszystko na tym padole było doskonałe, nic nie byłoby doskonałe.
  • Głos sumienia i głos honoru brzmią cichutko, gdy kiszki marsza grają.
  • Jesteśmy w stanie przełknąć każde kłamstwo, jakim nas karmią, ale prawdy zażywamy w małych dawkach, bo bywa gorzka.
  • Jeśli ktoś przed tobą obmawia kogoś, przed innymi obmówi ciebie.
    • ... jeśli kłamstwo może służyć chwilowo, to jednak z czasem okazuje się bezwzględnie szkodliwe, a przeciwnie, prawda służyć będzie zawsze, choćby chwilowo miała zaszkodzić.
    • Źródło: Kuzynek Mistrza Rameau
  • Kolos na glinianych nogach.
    • colosse aux pieds d'argile (fr.)
    • Opis: o Rosji po powrocie z podróży w latach 1774–75
  • Lepiej zużywać się niż rdzewieć.
  • Ludzie dopiero wtedy będą wolni, kiedy udusi się ostatniego króla wnętrznościami ostatniego z księży.
  • Ludzie przestają myśleć, gdy przestają czytać.
  • Nędzarze godzą się przy menażce.
  • Niech władca umie powiedzieć: nie. Niech obywatel może powiedzieć: nie.
  • Niedowiarstwo jest często grzechem głupca, łatwowierność zaś słabością wyższego umysłu.
  • Niekiedy człowiek pokazuje więcej geniuszu w swym błędzie, niż przy odkrywaniu prawdy.
  • Nikogo nie przeraża myśl, że Boga nie ma; ludzie boją się raczej, że jest.
  • Nikt nie otrzymał od natury prawa komenderowania innymi.
  • Od fanatyzmu religijnego do barbarzyństwa już tylko jeden krok.
  • Pamiętaj zawsze, że natura nie jest Bogiem, że człowiek nie jest maszyną, że hipoteza nie jest faktem, i bądź pewien, że nie zrozumiałeś mnie, ilekroć ci się wyda, iż dostrzegasz coś przeciwnego powyższym zasadom.
    • Źródło: O interpretacji natury (1754, wyd. polskie 1953).
    • Zobacz też: Bóg
  • Prawdziwa przyjaźń istnieje wtedy, gdy człowiek nie ma nic, bo wówczas przyjaźń jest jego największym skarbem.
  • Śmiem gwarantować, że zanim minie sto lat, nie będzie w Europie nawet trzech wielkich matematyków. Ta nauka stanie w martwym punkcie mniej więcej wtedy, kiedy odejdą Bernoulli, Euler, Maupertuis, Clairaut, Fontaine, d’Alembert i Lagrange. Wznieśli oni słupy Herkulesa, poza którymi nie ma podróżowania.
  • Temu, kto ofiarował ci kroplę wody, zapłać nie wysychającym nigdy źródełkiem.
  • Trafia riposta poniewczasie.
    • Źródło: Paradoks o aktorze.
  • Trzeba się upierać, że się szuka prawdy, a nie, że się ją znalazło.
  • Trzy czwarte życia trawimy na chceniu bez uczynku i na uczynkach bez chcenia.
  • Wszystko, co nas spotyka na świecie dobrego i złego, zapisane jest w górze.
  • Wszystko ginie, wszystko niszczeje, wszystko przemija. Zostaje tylko świat. I czas, który trwa.
  • Wychwalamy cnotę, lecz nienawidzimy jej, lecz uciekamy przed nią, lecz ona marznie, a na tym świecie trzeba mieć ciepło w nogi.
  • Zbogacamy się każdej chwili: żyć o dzień mniej lub mieć o talar więcej – to wszystko jedno. Główną rzeczą mieć dobry stolec. Oto wielki wynik życia u wszystkich stanów.
    • Źródło: Kuzynek Mistrza Rameau.