Pomnik Małego Powstańca w Warszawie

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik Małego Powstańca w Warszawie

Pomnik Małego Powstańca w Warszawie – pomnik na ulicy Podwale, przy Murach Obronnych, zaprojektowany przez Jerzego Jarnuszkiewicza w 1946 roku. Upamiętnia on najmłodszych uczestników powstania warszawskiego w 1944 roku.

  • Nie wiem czemu, ale zawsze na widok Małego Powstańca chce mi się krzyczeć. Może jestem dziwna, ale dziecko – białe, czarne czy brązowe – wysłane do walki za sprawy dorosłych wydaje mi się symbolem ostatecznej hańby dla społeczeństwa, które nie tylko nie potrafi go ochronić, ale używa go do swoich najbrudniejszych celów. Takie fakty z własnej historii należałoby moim zdaniem raczej poddać głębokiej krytycznej analizie, a nie stawiać dzieciom pomniki służące, jak widać, nie tyle pamięci, ile promocji podobnych zachowań w przyszłości.
  • Podczas krótkiego solidarnościowego interludium byli powstańcy odnieśli zdecydowany sukces w sprawie pomników historycznych. Wprawdzie ich nadzieje na pomnik upamiętniający Powstanie nadal się nie spełniły, ale udało im się skłonić władze do wydania zgody na budowę pomnika Małego Powstańca. Niewielki posążek, zbudowany za pieniądze zebrane przez ZHP, ustawiono przy średniowiecznym murze Starego Miasta i wkrótce stał się popularnym elementem warszawskiego krajobrazu. Przedstawia małego chłopca z kręconymi włoskami, przytłoczonego ciężarem za wielkiego hełmu, ale mimo to dumnie ściskającego stena.
  • Pomnik Małego Powstańca jest metaforą. To jest krzyk rozpaczy, nie wykład historyczny. Pomnik Małego Powstańca nie jest tym samym, czym dzieci z kałasznikowami w Afryce, to nie są ci kindersoldaten. Od razu wyszedł rozkaz z dowództwa Armii Krajowej w Warszawie, żeby dzieci nie walczyły w Powstaniu. Zauważono, że dzieci chcą brać w nim udział i wyznaczono im takie role, które powodowały, że ich nie było na pierwszej linii.
  • Pomnik ten jest efektem dwóch lat pracy i zabiegów organizacyjnych warszawskich zuchów, harcerzy i instruktorów. W wypracowaniu funduszów na ten cel wspierały ich wpłaty od indywidualnych osób, bowiem pomnik Małego Powstańca jest symbolem bohaterstwa tamtych lat dla wszystkich warszawiaków.
  • To właśnie tu toczyły się najcięższe walki. Załogę tej twierdzy z gruzów w jednej trzeciej stanowili młodzi chłopcy, prawie dzieci, zgrupowani w batalionach „Zośka”, „Wigry”, „Gustaw” i „Parasol”. Pełnili służbę pomocniczą, łączności, sanitarną. Pragnęli żyć, ale ważniejsza była przysięga harcerska oraz służba ojczyźnie.
  • W hołdzie bohaterskim
    rówieśnikom harcerze
    Chorągwi Stołecznej ZHP
    im. Bohaterów Warszawy
    1.X.1984
    • Opis: napis na tablicy pomnika.
    • Źródło: Stanisław Ciepłowski, Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, s. 174. ISBN 830106109X.
  • W rzeźbie tej realistyczne obrazowanie załamuje się w potężnej dawce dysharmonii i dysproporcji, zauważalnych niemal w każdym jej fragmencie.(...) Można z pewną doza umowności widzieć to dzieło w kręgu obrazowania idei Vanitas, przemijalności i marności życia, gdzie częste są wyobrażenia dziecka z czaszką lub klepsydrą.
Commons-logo.svg

Zobacz też: