Wisława Szymborska

Wisława Szymborska (2009)

Wisława Szymborska (1923–2012) – polska poetka, felietonistka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1996). Dama Orderu Orła Białego. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989) i Polskiej Akademii Umiejętności (1995).

Cytaty z odczytu noblowskiego Poeta i świat

• Podobno w przemówieniu pierwsze zdanie jest zawsze najtrudniejsze. A więc mam je już poza sobą…

• Natchnienie, czymkolwiek ono jest, rodzi się z bezustannego nie wiem.

• W języku poezji, gdzie każde słowo się waży, nic już zwyczajne i normalne nie jest. Żaden kamień i żadna nad nim chmura. Żaden dzień i żadna po nim noc. A nade wszystko żadne niczyje na tym świecie istnienie.

• Wszelka wiedza, która nie wyłania z siebie nowych pytań, staje się w szybkim czasie martwa.

• Wygląda na to, że poeci będą mieli zawsze dużo roboty.

Cytaty z utworów

Tom Chwila (2002)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Chwila (tom poetycki).

• My, długo żyjący mijamy ją chyłkiem,
  jak mijają bogacze dzielnicę nędzarzy.
  • Źródło: Bagaż powrotny

• Nad całym Twoim życiem
  i moim, jeszcze nie całym,
  paradują w przepychu, jak paradowały.
  
  Nie mają obowiązku razem z nami ginąć
  Nie muszą być widziane, żeby płynąć.
  • Źródło: Chmury

• Sprawiasz wrażenie ducha,
  który próbuje wywołać żywych.
  • Źródło: Negatyw

Tom Dlatego żyjemy (1952)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Dlatego żyjemy.

• Miasto socjalistyczne – miasto dobrego losu.
  • Źródło: Na powitanie budowy socjalistycznego miasta

• To duża radość: kwiat przy kwiecie,
  konary drzew na czystym niebie,
  ale jest większa: jutro środa,
  będzie na pewno list od ciebie,
  i jeszcze większa: drży koperta,
  jak śmiesznie czytać w plamach słońca
  • Źródło: W banalnych rymach

Tom Dwukropek (2005)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Dwukropek (tom wierszy).

• Niewiele brakowało,
  a moja matka mogłaby poślubić
  pana Zbigniewa B. ze Zduńskiej Woli.
  I gdyby mieli córkę – nie ja bym nią była.
  • Źródło: Nieobecność

• Świat mógł być odbierany jako świat szalony,
  a ja brałam go tylko na zwykły użytek.
  • Źródło: Nieuwaga

Koniec i początek (1993)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Koniec i początek.

• Może to wszystko
  dzieje się w laboratorium?
  Pod jedną lampą w dzień
  i miliardami w nocy?
  • Źródło: Może to wszystko

• Nic darowane, wszystko pożyczone.
  Tonę w długach po uszy.
  Będę zmuszona sobą
  zapłacić za siebie,
  za życie oddać życie.
  • Źródło: Nic darowane

• Nie jest jak inne uczucia.
  Starsza i młodsza od nich równocześnie.
  Sama rodzi przyczyny,
  Które budzą ją do życia.
  • Źródło: Nienawiść
  • Zobacz też: nienawiść

• Umrzeć – tego się nie robi kotu.
  Bo co ma począć kot
  w pustym mieszkaniu.
  • Źródło: Kot w pustym mieszkaniu

Tom Pytania zadawane sobie (1954)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Pytania zadawane sobie.

• Można nie kochać cię – i żyć,
  Ale nie można owocować.
  • Źródło: Gawęda o miłości do ziemi ojczystej

• Pytania brzmią ostro,
  ale tak właśnie trzeba,
  bo wybrałeś życie komunisty
  i przyszłość czeka
  twoich zwycięstw.
  • Źródło: Wstępującemu do partii

• Znam ludzi, którym w sercach zgasło,
  lecz mówią: ciepło nam i jasno,
  i bardzo kłamią, gdy się śmieją
  • Źródło: Do zakochanej nieszczęśliwie

Tom Sól (1962)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Sól (tom poetycki).

• Historia zaokrągla szkielety do zera.
  Tysiąc i jeden to wciąż jeszcze tysiąc.
  Ten jeden, jakby go wcale nie było
  • Źródło: Obóz głodowy pod Jasłem
  • Zobacz też: historia

• Mój wyścig z suknią nadal trwa.
  A jaki ona upór ma!
  A jak by ona chciała przeżyć!
  • Źródło: Muzeum

• Nikt w rodzinie nie umarł z miłości.
  Co tam było to było, ale nic dla mitu.
  • Źródło: Album

• Przechodniu, wyjmij z teczki mózg elektronowy
  i nad losem Szymborskiej podumaj przez chwilę.
  • Źródło: Nagrobek

Tom Sto pociech (1967)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Sto pociech.

• Bez mojej woli nawet liść nie spadnie
  ani źdźbło się nie ugnie pod kropką kopytka.
  
  Jest więc taki świat,
  nad którym los sprawuję niezależny?
  Czas, który wiążę łańcuchami znaków?
  • Źródło: Radość pisania

• Drogie syreny, tak musiało być,
  kochane fauny, wielmożne anioły,
  ewolucja stanowczo wyparła się was.
  • Źródło: Tomasz Mann

• Radość pisania.
  Możność utrwalania.
  Zemsta ręki śmiertelnej.
  • Źródło: Radość pisania

Tom Tutaj (2009)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Tutaj.

• Dopóki ta kobieta z Rijksmuseum
  w namalowanej ciszy i skupieniu
  mleko z dzbanka do miski
  dzień po dniu przelewa,
  nie zasługuje Świat
  na koniec Świata
  • Źródło: Vermeer
  • Zobacz w Wikipedii: Mleczarka

• Jestem złą publicznością dla swojej pamięci.
  Chce, żebym bezustannie słuchała jej głosu,
  a ja się wiercę, chrząkam,
  słucham i nie słucham,
  wychodzę, wracam i znowu wychodzę.
  • Źródło: Trudne życie z pamięcią

• Nie wiem jak gdzie,
  ale tutaj na Ziemi jest sporo wszystkiego.
  Tutaj wytwarza się krzesła i smutki,
  nożyczki, skrzypce, czułość, tranzystory,
  zapory wodne, żarty, filiżanki.
  • Źródło: Tutaj

Tom Wielka liczba (1976)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Wielka liczba.

• I cokolwiek uczynię, zmieni się na zawsze
  w to co uczyniłam.
  • Źródło: Życie na poczekaniu

• Musi być do wyboru,
  Zmieniać się, żeby tylko nic się nie zmieniło.
  • Źródło: Portret kobiecy

• Nie znam roli, która gram,
  Wiem tylko, że jest moja, niewymienna
  • Źródło: Życie na poczekaniu

• Samokrytyczny szakal nie istnieje.
  Szarańcza, aligator, trychina i giez
  żyją jak żyją i rade są z tego.
  • Źródło: Pochwała złego o sobie mniemania

Tom Wołanie do Yeti (1957)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Wołanie do Yeti.

• Czas własną głowę w ręce brać
  mówiąc jej: Biedny Yorik, gdzież twoja niewiedza,
  gdzież twoja ślepa ufność, gdzież twoja niewinność
  twoje jakoś to będzie, równowaga ducha
  pomiędzy niesprawdzoną a sprawdzoną prawdą?
  • Źródło: Rehabilitacja

• Korzystam z najstarszego prawa wyobraźni (…).
  • Źródło: Rehabilitacja

• Nic dwa razy się nie zdarza
  i nie zdarzy. Z tej przyczyny
  zrodziliśmy się bez wprawy
  i pomrzemy bez rutyny.
  • Źródło: Nic dwa razy

• Tyle wiemy o sobie,
  ile nas sprawdzono.
  Mówię to wam
  ze swego nieznanego serca.
  • Źródło: Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej

Tom Wszelki wypadek (1972)

 Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Wszelki wypadek.

• Czytamy listy umarłych jak bezradni bogowie,
  ale jednak bogowie, bo znamy późniejsze daty.
  • Źródło: Listy umarłych

• Jeśli istnieje waga, szale się nie chwieją.
  Jeśli jest sprawiedliwość, oto ona.
  
  Umrzeć ile konieczne, nie przebrawszy miary.
  Odrosnąć ile trzeba z ocalonej reszty.
  • Źródło: Autotomia

• Miłość szczęśliwa. Czy to jest konieczne?
  Takt i rozsądek każą milczeć o niej
  jak o skandalu z wysokich sfer Życia.
  Wspaniałe dziatki rodzą się bez jej pomocy.
  Przenigdy nie zdołałaby zaludnić ziemi,
  zdarza się przecież rzadko.
  
  Niech ludzie nie znający miłości szczęśliwej
  twierdzą, że nigdy nie ma miłości szczęśliwej.
  
  Z tą wiarą lżej im będzie i żyć, i umierać.
  • Źródło: Miłość szczęśliwa

• Przepaść nas nie przecina.
  Przepaść nas otacza.
  • Źródło: Autotomia

Inne

• Czasem to wielki pech być nieboszczykiem.
  • Zobacz też: pech

• Człowiek, który nie poczuł smaku swoich łez – nie jest prawdziwym człowiekiem.
  • Zobacz też: człowiek

• Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła.
  • Źródło: Lektury nadobowiązkowe, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998, s. 6.
  • Zobacz też: książka

• Jeden leśniczy w leśnej dziczy
  (nazwisko, adres się nie liczy)
  każdego roku (mniejsza z datą)
  na trzeźwo (choć nie ręczę za to)
  jak jeleń na polanie ryczy.
  • Źródło: Rymowanki dla dużych dzieci

• Ktoś powiedział, że ludzie głupieją hurtowo i mądrzeją detalicznie. Dlatego kochamy i popieramy przypadki detaliczne.

• Najpierw minie nasza miłość,
  potem sto i dwieście lat,
  potem znów będziemy razem:
  komediantka i komediant,
  • Źródło: Buffo

• Nie potrafię czytać wiersza za wierszem za jednym zamachem. (…) Uważam, że tylko byle jakie książki można przekartkować w 30 minut.
  • Źródło: list do Czesława Miłosza z 6 października 2000 [w:] Wisława Szymborska, Czesław Miłosz, Pod dyskretną opieką Wielkich Mocy: listy i nie tylko, Wydawnictwo Znak, Kraków 2024, ISBN 9788383671567, s. 192.

• Świat jest tak wielki, że wszystko jest szczegółem.

• Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci.
  • Źródło: Przechodniu, pochyl czoła

• Większość ludzi nie zawraca sobie głowy samodzielnym myśleniem – bo nie może albo nie chce – i w rezultacie łatwo pada ofiarą zbiorowych sugestii.
  • Źródło: Wisława Szymborska: lustracja przyniosła więcej szkód niż dobrodziejstw (wywiad dla włoskiego dziennika „La Repubblica”), wp.pl, 23 kwietnia 2010.
  • Zobacz też: myślenie, sugestia

• Żegnamy się dzisiaj z poetą, ale nie żegnamy się z jego poezją. Ona nas wszystkich tutaj obecnych i wszystkich nieobecnych, przeżyje na pewno.
  • Źródło: przemówienie na pogrzebie Czesława Miłosza, cytat za: wiadomosci.wp.pl

• Życie pisze najbardziej oryginalne, najbardziej komiczne a jednocześnie najbardziej dramatyczne scenariusze.

O Wisławie Szymborskiej

• Braknie mi Ciebie w moim narożniku
  mimo że nigdy nie stąpałaś po ringu.
  Pozostaną wiersze.
  „Dziękuję” to za mało…
  • Autor: Andrzej Gołota, polskieradio.pl, 8 lutego 2012

• Otóż Polska jest krajem wyrafinowanych intelektualnie poetek.
  • Autor: Czesław Miłosz, Świadectwo poezji. Sześć wykładów o dotkliwościach naszego wieku, Instytut Literacki, Paryż 1983, s. 45.
  • Opis: w wykładzie III. Lekcja biologii, w którym przedstawia wiersz Autotomia (z tomu Wszelki wypadek, 1972).

• Poezja Szymborskiej jest, rzecz jasna, prosta, ale mocno cię nokautuje i sprawia, że zanurzasz się w samo sedno życia.
  • Autor: Jaume Cabré
  • Źródło: Michał Hernes, O „Polonii” i „Cracovii” w katalońskiej telewizji, esensja.pl, 12 kwietnia 2013

• (…) Szymborska pisze wyłącznie wiersze ważne i bardzo ważne.
  • Autor: Krzysztof Masłoń, Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono, „Rzeczpospolita”, 2 lutego 2012

• Wisława kochała ludzi i lubiła ich kochać. Dlatego tak wiele i tak pięknie pisała o miłości.
  Kochała życie, choć była to miłość bez złudzeń. Dlatego tak wiele, tak przenikliwie pisała o śmierci.
  • Źródło: Adam Michnik, Miłość bez złudzeń, „Gazeta Wyborcza” nr 27 (7452), 2 lutego 2012, s. 2.

• Wisława Szymborska była mi bliska jako poetka i jako człowiek, z tym że to są dwie różne rzeczy. Wyraźnie byłem pod niesłychanym urokiem jej osoby także, bo to był ktoś niepodobny do żadnej innej osoby. Była taką wielką damą, ale damą nie arystokratyczną, tylko intelektualną. Rzadko się spotyka kogoś, kto jest tak bardzo sobą. Ona w sposób niezmiernie silny była sobą; nie dało się jej pomylić z nikim innym i to było nadzwyczajne.
  • Autor: Adam Zagajewski, Zagajewski o Szymborskiej: zapamiętam ją w uśmiechu, wiadomosci.gazeta.pl, 2 lutego 2012

• Wisława Szymborska powiedziała mi, że trzeba czytać tak, jakby się głośno myślało. Wtedy słowo nie traci swojej mocy i sensu.
  • Autorka: Anna Dymna, „Gazeta Wyborcza”, Kraków, 22 września 2004
  • Zobacz też: poezja

• Wisława Szymborska. Nie tylko poetka, lecz także filozof i mędrzec. Często w jednym jej zdaniu odnajduję coś, o czym myślę pół życia. Czytam i dziękuję, że dane są mi te zdania, klucze otwierające tyle pozamykanych drzwi.
  • Autorka: Magda Umer, „Zwierciadło” nr 3/1925, marzec 2007.