Przejdź do zawartości

Adam Naruszewicz

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Adam Naruszewicz (1791)
Wikisource

Adam Tadeusz Stanisław Naruszewicz (1733–1796) – polski historyk i poeta, jezuita, biskup, senator. Ojciec polskiego klasycyzmu.

  • Głupi...
    Kto języka nie umie, a książki tłumaczy.
  • Komu fortuna chętne z powicia
     Przed wrota koło zatacza,
    A dni jasnego poskoczne życia
     Złotemi kreski naznacza;
  • Kto kocha muzy, niech po dziewięć pije, a po trzy łyknie, kto kocha gracyje.
  • Lecz w naszym kraju jeszcze ten dzień nie zawitał,
    Żeby kto w domu pisma pożyteczne czytał.
    • Źródło: Chudy literat (1773)
    • Zobacz też: czytanie
  • Młokos wiatry ugania i białą płeć zwodzi.
  • Nałóg z występków cnoty porobił modele.
    • Opis: przykład zastosowania inwersji.
    • Źródło: Reduta
    • Zobacz też: nałóg
  • Oto ci uroczyste stawimy ołtarze,
    Bo cię cnoty z świętemi w równéj kładną parze:
    W sercach je naszych stawim: i dotąd ci chętne
    Będą, póki te kraje na Boga pamiętne.
  • Wdzięczna ptaszyno! słowiku malutki,
    Długoż to będziesz dawne kwilił smutki,
    Kiedy ci na trosk serdecznych ulżenie
    Wszytko się śmieje nadobne stworzenie?
  • W ludzkiej żona postaci, długim niewidzeniem
    zmienionego zobaczy małżonka – jeleniem.
  • Wszędy indziej przewodzi starość, prócz łożnicy.
  • Żaden kraj cudzéj potęgi nie zwabił,
    Który sam siebie pierwéj nie osłabił.
    • Źródło: Głos umarłych, w: Wybór poezyj, wyd. S. Lewental, Warszawa 1882, s. 268.
    • Zobacz też: kraj

O Adamie Naruszewiczu

[edytuj]
  • Nie należał do najgorliwszych zwolenników zakonnej reguły. Jako poeta pisał czasami erotyki, zaś tryb jego życia nie zawsze odpowiadał wymogom surowych moralistów. (…) Nie stronił też (…) od nie zawsze przychylnych religii i Kościołowi pism francuskich filozofów, a i sam przyłożył rękę do ich popularyzacji, tłumacząc na język polski ostre teksty Woltera. Był więc zwolennikiem „pobożności oświeceniowej” i w tym miejscu poglądy jego spotykały się z poglądami Stanisława Augusta.
    • Autor: Andrzej Wierzbicki, Poczet historyków polskich. Historiografia polska doby podzaborowej, Poznań 2014, s. 20.
  • Obok Trembeckiego, a później Krasickiego, należał do najwybitniejszych uczestników obiadów czwartkowych. Król honorował go szczególnie, nie tylko powierzając pierwsze miejsce za stołem, ale i obdarzając najwyższymi odznaczeniami.
    • Autor: Andrzej Wierzbicki, Poczet historyków polskich. Historiografia polska doby podzaborowej, Poznań 2014, s. 21.
  • Z jasnego dworu, gdzie twój promień złoty
    Dojrzał mię w ziemi, dobył i oczyścił,
    Stawiać pomiędzy szereg rymoploty,
    Bym z publicznego szacunku korzyścił:
    Oto mię, królu, (bom jest dzieło twoje)
    Na kąt posyłasz i wieśniacze znoje.