I wojna światowa

Francuzi w okopach pod Verdun, 1916

I wojna światowa (1914–1918) – największy konflikt zbrojny do czasu wybuchu II wojny światowej.

Będziemy ich mieli!
- On les aura! (fr.)
- Opis: francuski generał, Philippe Pétain, w rozkazie do wojsk walczących pod Verdun (1916); słowa stały się hasłem całej Francji

Daleka jest droga do Tipperary.
- It's a long way to Tipperary. (ang.)
- Źródło: angielska piosenka wojskowa Długa droga do Tipperary, popularna w czasie I wojny światowej; określa tęsknotę walczących żołnierzy, których czeka jeszcze wiele walk zanim powrócą do domu

Gdy wyjdziecie z okopów, możecie założyć ręce, zapalić fajki i papierosy i przejść aż do Pozières, zanim spotkacie żywego Niemca.
- When you go over the top, you can slope arms, light up your pipes and cigarettes, and march all the way to Pozières before meeting any live Germans.
- Opis: dowódca 8 Batalionu brytyjskiego w pierwszym dniu walk pod Sommą. W rzeczywistości kilkudniowy ostrzał artyleryjski prawie nie wyrządził szkód Niemcom i wojska brytyjskie wpadły prosto w zasięg karabinów maszynowych.

Interesy jak zwykle.
- Business as usual. (ang.)
- Opis: cytat z przemówienia Winstona Churchilla 9 XI 1914 w londyńskim ratuszu; interesy mają się odbywać, jakby nie było wojny.

Jeżeli (...) ród ludzki utrzyma się przy życiu, to w przyszłym stuleciu niejedni historycy słusznie dojdą do wniosku, że 4 sierpnia 1914 roku świat oszalał.
- Źródło: notatka prasowa, „London Evening Star”, 4 sierpnia 1960

Lwy dowodzone przez osły.
- Autor: niemiecki generał, Erich von Ludendorff, o brytyjskich żołnierzach

Na Zachodzie bez zmian.
- Im Westen nichts Neues. (niem.)
- Źródło: typowy komunikat wojenny z frontów I wojny światowej, podczas gdy cały czas ginęły tysiące żołnierzy; cytat ten stał się popularny dzięki powieści Ericha M. Remarque'a pod takim właśnie tytułem

Obie wojny światowe pochłonęły więcej ofiar niż wszystkie wojny starożytności i średniowiecza razem wzięte. Żadne półwiecze nie było świadkiem takiej rzezi, takiego okrucieństwa i nieludzkiego postępowania, takiego wywożenia w niewolę całych ludów i takiego unicestwiania mniejszości.
- Autor: sędzia Jackson podczas procesu zbrodniarzy wojennych w Norymberdze
- Źródło: Whitney, R. Harris, Tyranny on Trial (1954)

Panowie, to, kto wygra wojnę, zależy od tego, kto pierwszy umieści działo kalibru 75 mm na pojeździe, który może się poruszać w każdym terenie
- Messieurs, la victoire appartiendra dans cette guerre à celui des deux belligérants qui parviendra le premier à placer un canon de 75 sur une voiture capable de se mouvoir en tout terrain. (fr.)
- Opis: słowa wypowiedziane 23 sierpnia 1914 r. przez pułkownika francuskiego, Jean-Baptiste Eugène Estienne. Dwa lata i 23 dni później–15 września 1916 r. – nad Sommą pojawiły się brytyjskie czołgi.

Pod względem zasięgu, okrucieństwa, a przede wszystkim totalnego charakteru stała się ona precedensem. Pierwsza wojna światowa zapoczątkowała wiek wojny totalnej, wiek w pełnym znaczeniu tego wyrazu wojny globalnej.(...) Przed latami 1914–1918 nigdy nie było wojny, która by pochłonęła tyle ogólnych zasobów tak wielkiej liczby kombatantów i która by objęła swym zasięgiem tak ogromne połacie ziemi. Nigdy jeszcze nie było uwikłanych w wojnę tyle narodów. Nigdy przedtem nie pozbawiono życia tyle ludzi i w tak masowy i bezwzględny sposób.
- Autor: H. W. Baldwin, World War I (1962)

Straty w ludziach [podczas pierwszej wojny światowej] były większe niż w którejkolwiek z poprzednich wojen i po raz pierwszy wzięły udział w wojnie całe narody wraz z ludnością cywilną.
- Źródło: notatka prasowa, „Life”, 13 marca 1964

Świat zasługuje na potępienie. Jedyne jasne promyki to Lenin i Trocki.
- Autor: Bertrand Russell
- Źródło: Martin Gilbert, Pierwsza wojna światowa, s. 405.

To nie pokój, to zawieszenie broni na 20 lat.
- Opis: prorocze słowa głównodowodzącego alianckiego, Ferdynanda Focha, po ustaleniu poniżających dla Niemiec warunków traktatu wersalskiego (1919 r.)

Wojna, która zakończy wojny.
- The war to end all wars. (ang.)
- Autor: David Lloyd George?, o okropnościach wojny, po której świat miał się przebudzić i więcej nie wchodzić w konflikty; w rzeczywistości 20 lat później wybuchła jeszcze straszniejsza wojna

Wojna zakończy się przed Bożym Narodzeniem.
- War will be over before Christmas. (ang.)
- Opis: słowa, które przewidywały szybki koniec wojny, która w rzeczywistości trwała 4 lata i przyniosła miliony zabitych

Zobacz też: