Umberto Eco

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Umberto Eco

Umberto Eco (ur. 1932) – włoski filozof, pisarz i felietonista.

Spis treści

[edytuj] Imię róży

  • Badaj twarze, nie słuchaj tego, co mówią usta.
  • By istniało zwierciadło świata, świat musi mieć jakiś kształt.
  • – Co może człowiek, to niewiele. Trudno pogodzić się z myślą, że gdyby istniał ład we wszechświecie, stanowiłby obrazę dla wolnej woli Boga i dla Jego wszechmocy. Tak więc wolność Boga jest nasza zgubą, a przynajmniej zgubą naszej pychy.
    – Lecz jak może istnieć byt konieczny, całkowicie utkany z możliwości? Jakaż jest więc różnica między Bogiem a pierwotnym chaosem? Czy utrzymywanie, że Bóg jest absolutnie wszechmocny, nie jest tym samym, co utrzymywanie, że Bóg nie istnieje?
  • Czasem prostaczkowie lepiej pojmują sprawy niźli uczeni.
  • Gdyby wszystkie kawałki krzyża znajdujące się w różnych kościołach były prawdziwe, Pan Nasz nie byłby umęczony na dwóch skrzyżowanych belkach, ale na całym lesie.
  • Kiedy natura niewieścia, z przyrodzenia jakże przewrotna, wznosi się do świętości, wówczas zdolna jest stać się najwznioślejszym nośnikiem łaski.
  • Miast mówić lub milczeć, winno się działać.
  • Nie buduj zamku podejrzeń na jednym słowie.
  • Nie ufaj odnowie rodzaju ludzkiego, kiedy mówią o niej kurie i dwory.
  • Nie wszystkie prawdy są dla wszystkich uszu.
  • Skoro tak niewiele wystarczyło zbuntowanym aniołom, by zmienić żar uwielbienia i pokory w żar pychy i buntu, cóż powiedzieć o istocie ludzkiej?
  • Zawsze jest lepiej, żeby ten, kto wzbudza w nas strach, bał się nas bardziej.

[edytuj] Wahadło Foucaulta

  • (...) istnieje tajne stowarzyszenie, które ma odgałęzienia na całym świecie i które uknuło spisek polegający na tym, żeby szerzyć pogłoskę, ze istnieje spisek powszechny.
  • Jak się to dzieje, że do tego stopnia szczodre jest to życie, które zapewnia tak wzniosłą nagrodę za przeciętność.
  • Jestem Bogiem.(...) Wszyscy żyją w moim świetle, a ja żyję w nieznośnym iskrzeniu moich mroków.
  • Każdy skomplikowany problem ma proste rozwiązanie i jest ono błędne.
  • Każdy wielki myśliciel jest głupcem dla innego wielkiego myśliciela.
  • Kształtujemy się na odpadkach mądrości.
  • Nie lękaj się ciemności. Nie jest ci groźbą, lecz ochroną.
  • Nie ma tajemnic największych, gdyż natychmiast po ujawnieniu stają się małe.
  • Nie myśl ma duszo o Mądrości, szukaj wsparcia w wiedzy.
  • Nie wnika się w nieskończoność uciekając ku innej nieskończoności.
  • Po co pisać powieści? Lepiej napisać na nowo Historię, która następnie stanie się rzeczywistością.
  • Prawda jest anagramem anagramu.
  • Rozumie się wszystko, kiedy nie ma już nic do rozumienia.
  • Rzecz nieprawdopodobna jest najbardziej podobna do cudu.
  • Sztuka nas zwodzi i uspokaja, podsuwa świat takim, jaki powinien być według artystów.
  • Świat jest zagadką łagodną, a nasze szaleństwo czyni ją straszną, gdyż chce objaśnić według swojej prawdy.
  • Ulec, stawiając czoło kosmicznemu spiskowi, to żaden wstyd.
  • Żyć tak jakby istniał Plan – oto kamień filozofów.

[edytuj] Baudolino

  • Czymże jest życie, jeśli nie umykającym cieniem snu?
  • Jeśli nasz umysł zdoła stworzyć rzecz, nad którą nie masz większej, ta rzecz z pewnością będzie istniała.
  • Jeśli trzymasz się wielkich ludzi, sam też stajesz się wielki, chociaż wielcy ludzie są w istocie bardzo mali. Władza jest wszystkim, nie ma więc powodu byś pewnego dnia nie wziął jej w swoje ręce.
  • Każda rzecz cierpi, gdyż jest marną imitacją Boga, ale niczego bardziej nie pragnie, jak połączyć się z nim na nowo.
  • Uważasz, że piękne jest dzieło stworzenia, choć zaczaiła się w nim śmierć?
  • W wielkiej Historii można zmienić maleńkie prawdy, by tym lepiej ukazać prawdę większą.
  • Wszyscy na tym świecie cierpią, chcieliby bowiem wrócić tam, skąd przybili, a zopomnieli już, jak to osiągnąć.

[edytuj] Dopiski na marginesie Imienia róży

  • A potem, jeśli nie brak ci przenikliwości, spostrzeżesz, w jaki sposób wciągnąłem cię w pułapkę, bo przecież mówiłem ci na każdym kroku, ostrzegałem dokładnie, że prowadzę ku potępieniu (...).
  • [Abelard] używał (…) sformułowania nulla rosa est[gr. „nie ma róży”], by wskazać, że język może mówić albo o rzeczach, które przepadły, albo o rzeczach nieistniejących. (…) róża jest figurą symboliczną tak brzemienną w znaczenia, że nie ma już prawie żadnego: róża mistyczna i nie masz róży, która by nie zwiędła, [wojna Dwóch Róż], róża jest różą, [różokrzyżowcy], dziękuję za wspaniałe róże, świeżość i woń róż.
  • Autor powinien umrzeć po napisaniu powieści, by nie stawać na drodze, którą ma przed sobą tekst.
  • (...) bohaterowie muszą działać zgodnie z prawami świata, w którym żyją.
  • Czy jest pisarz, który pisałby tylko dla potomnych? Nie, nawet jeśli tak twierdzi; gdyż może jedynie wyobrażać sobie potomnych na podstawie tego, co wie o współczesnych.
  • Debiutowałem w roli powieściopisarza, a co więcej, dotychczas na powieściopisarzy patrzyłem z drugiej strony barykady. Wstydziłem się opowiadać.
  • Istnieją pomysły obsesyjne, nie ma nigdy naszych własnych, a książki rozmawiają między sobą i prawdziwe śledztwo policyjne powinno wykazać, że winowajcami jesteśmy my.
    • Opis: O fabule kryminalnej.
  • Jakiego modelowego czytelnika pragnąłem, kiedy pisałem? Z pewnością chodziło mi o wspólnika, godzącego się na grę, którą podjąłem.(...) Ale jednocześnie pragnąłem ze wszystkich sił, by zarysowała się postać czytelnika, który po przebrnięciu przez trudy inicjacji padnie moim łupem, czy też łupem tekstu, i uzna, że chce tego tylko, co tekst mu ofiaruje.
  • Kiedy autor powiada, że pracował w porywie natchnienia, kłamie.
  • Miałem ochotę otruć mnicha. Sądzę, że powieść rodzi się z tego rodzaju pomysłów, a reszta to miąższ, który dorzuca się po drodze.
  • Napisałem powieść, gdyż właśnie na to miałem chęć. Sądzę, że to wystarczający powód, żeby przystąpić do opowiadania. Człowiek jest z natury swej zwierzęciem opowiadającym.
  • Od dwóch lat odmawiam udzielania odpowiedzi na potrzebne pytania. Na przykład: (…) z którymi bohaterami się utożsamiasz? Mój Boże, z kimże utożsami się autor? Z przysłówkami, to jasne.
  • Odkryłem, że w okresie początkowym nic powieści po słowach. Pisanie powieści to przedsięwzięcie kosmologiczne, jak to podjęte w Księdze Rodzaju.
  • Pisarz nie powinien objaśniać swojego dzieła, po cóż bowiem pisałby powieść, która jest wszak maszyną do wytwarzania interpretacji.
  • Sztuka jest ucieczką od wzruszeń.
  • Średniowiecze pozostało jeśli nie moim zawodem to moim hobby i stałą pokusą, i widzę je wyraźnie we wszystkich sprawach, którymi się zajmuję i które na średniowieczne nie wyglądają, a jednak takimi właśnie są.
  • Teraźniejszość znam wyłącznie z ekranu telewizyjnego, natomiast średniowiecze – bezpośrednio.
  • Trzeba narzucić sobie ograniczenia, żeby puścić wodze fantazji.
  • W gruncie rzeczy podstawowe pytanie filozofii brzmi tak samo jak w powieści kryminalnej: kto zawinił?
  • (...) w paktach z diabłem piękne jest to, iż składa się na nich podpis, doskonale wiedząc, z kim ma się do czynienia. W przeciwnym wypadku czemu niby mielibyśmy być nagrodzeni piekłem? (...).

[edytuj] Zapiski na pudełku od zapałek

  • Stosunek heteroseksualny to najkrótsza droga do śmierci; przecież nawet dziecko wie, że ma on na celu prokreację, a im więcej ludzi się rodzi, tym więcej umiera.
    • Źródło:Jak unikać chorób zakaźnych

[edytuj] Trzecie zapiski na pudełku od zapałek

  • Najpierw trzeba nauczyć się korzystania z informacji, a następnie używania jej z umiarem.
    • Źródło:To filozofia nauczy nas, jak korzystać z informacji
  • Jeśli intelektualista ma jakiś obowiązek, to polega on na dawaniu codziennego świadectwa poprzez krytykę – zwłaszcza własnych stronników.
    • Źródło:Intelektualisto, dlaczego chcesz być kwiatem w butonierce

[edytuj] Wyspa dnia poprzedniego

  • Poeta układa idealne listy dla swej idealnej nimfy po to tylko, by zbadać dzięki słowom tajniki namiętności. Filozof poddaje próbie chłód swego spojrzenia, by zobaczyć, jak dalece da się skruszyć mur hipokryzji.

[edytuj] Inne

  • Kto czyta książki, żyje podwójnie.
  • Semiotyka to dyscyplina badająca wszystko, czego można użyć, by powiedzieć nieprawdę. Jeśli coś nie może być użyte do powiedzenia nieprawdy, nie może być również użyte do powiedzenia prawdy, a tak naprawdę to nie może być użyte do powiedzenia czegokolwiek.
  • Telewizja ogłupia ludzi kulturalnych i ukulturalnia ludzi, którzy prowadzą ogłupiający tryb życia.
    • Źródło: Forum, 18 czerwca 2007
  • Wszędzie szukałem spokoju i nigdzie nie znalazłem, jak tylko w kąciku z książką.
    • In omnibus requiem quaesivi, et nusquam inveni in angulo cum libro. (łac.)
  • Nie zdajemy sobie z tego sprawy, ale nasz skarb w porównaniu z analfabetą (albo analfabetą, który nie bierze książki do ręki) – to fakt, że on przeżywa i przeżyje tylko swoje życie, a my przeżyliśmy ich mnóstwo.
Źródło „http://pl.wikiquote.org/wiki/Umberto_Eco”