Kompleks Edypa

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kompleks Edypa – pojęcie wprowadzone do psychoanalizy przez Zygmunta Freuda; powszechne zjawisko wśród dzieci między 3 a 5 rokiem życia (faza falliczna rozwoju psychoseksualnego), polegające na pragnieniu seksualnego związku z rodzicem płci przeciwnej, przy jednoczesnej chęci pozbycia się rodzica tej samej płci jako rywala seksualnego.

  • Stomil: A, aj, aj, wciąż mówisz jak uparte dziecko. Nie lubi i nie lubi. No to jeżeli tak... pozostaje tylko jedno wyjaśnienie. Ależ oczywiście! Słuchaj, może ty masz Edypa?
    Artur: Jakiego Edypa?
    Stomil: Kompleks Edypa. Rozumiesz? Byłeś u psychiatry?
    Artur: Nie, mama jest, owszem, niczego sobie, ale to nie to.
    Stomil: Szkoda. Przynajmniej by było wiadomo, czego się trzymać. Wszystko by było lepsze niż twoje szaleństwo. Wobec tego jesteś jednak tylko formalistą.
  • Freud, ojciec psychoanalizy, wprowadził do psychologii termin "kompleks Edypa". Mówi on, że każdy chłopiec w wieku od niej więcej trzech do sześciu lat doświadcza silnych seksualnych uczuć skierowanych ku własnej matce i czuje wrogość do ojca. Jeśli wszystko toczy się prawidłowo, pod koniec tego etapu dziecko pojmuje znaczenie związku rodziców i korzyści, jakie z niego płyną, a wówczas może przemóc swoją wrogość. Jeśli nie - ukrywane przez niego wrogie działania, urazy i blizny przez całe życie będą powodować osobiste problemy.
    Przestraszyłem się Freuda. Chcę do mamusi.
    • Autorzy: Allan Lazar, Dan Karlan, Jeremy Salter, 101 postaci, które zmieniały świat, choć nigdy nie żyły, wyd. Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 978-83-247-0714-0, tłum. Barbara Gadowska, s. 173.
  • Kim przez długie lata nosił też w sobie kompleks Edypa. Niechęć i wrogość wobec ojca, który źle traktował matkę, mało zajmował się synem, a na dodatek szybko się ożenił, pozostawiając dziecko na pastwę niechętnej mu macochy. Według historyków południowokoreańskich młody Kim był bardzo zazdrosny o macochę z powodu jej urody i inteligencji, cech, których brakowało jego matce. Z biegiem lat zazdrość ta przerodziła się w nienawiść. Kiedy był dorosły, doszedł do wniosku, że to, co ojciec zrobił jego prawdziwej matce, było zdradą nie tylko w stosunku do niej, ale także wobec ruchu rewolucyjnego. Kompleks Edypa został przezwyciężony przez Kim Jong Ila, kiedy ojciec właśnie jego wybrał na swojego następcę, a Jong Il w procesie identyfikacji z ojcem uznał się za tę samą osobę.
    • Autor: Waldemar Jan Dziak, Kim Jong Il, Wydawnictwo Trio, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2004, s. 163.
    • Zobacz też: Kim Dzong Il, Kim Dzong Suk, Kim Ir Sen
  • Radziłbym staranne mycie się! (…) Dla mężczyzny – nawet chłopca – zapach innego mężczyzny jest nienawistny i wyzwala agresję.
    • Autor: Janusz Korwin-Mikke (komentarz o kompleksie Edypa)
    • Źródło: Michał Krzymowski, Ukąszenie Korwinem, „Newsweek” nr 23/2014, 2–8 czerwca 2014, s. 18.
  • Śmierć tej, która zawsze broniła go przed złem tego świata, oznaczała dla chłopca ból, przerażenie i samotność, a także ujawniła kompleks Edypa, który już do końca towarzyszył Hitlerowi. Po latach wyznał bliskim, że to właśnie duch matki pomagał mu w podejmowaniu najważniejszych decyzji, także i tych, które zadecydowały o losach Niemców i tylu innych narodów.
    • Autor: José María López Ruiz, Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata, tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 258