Cezar Borgia
Cezar Borgia
Cezar Borgia (1476–1507) – książę Romanii, arcybiskup Walencji i kardynał w latach 1492–1497, kondotier i dowódca wojskowy, syn papieża Aleksandra VI.
- Albo (być) Cezarem, albo nikim.
- Aut Caesar aut nihil (łac.)
- Opis: dewiza życiowa Cezara Borgii.
- Źródło: Henryk Markiewicz i Andrzej Romanowski, Skrzydlate słowa, wyd. PIW, Warszawa 1990, ISBN 8306011414, s. x115.
- Przewidziałem i zaplanowałem wszystko, tylko nie to, że w momencie wyboru papieża sam będę umierający.
- Opis: słowa wypowiedziane do Machiavellego podczas trwania konklawe – wyboru nowego papieża, po śmierci Aleksandra VI.
O Cezarze Borgii
[edytuj]- Co noc znajdują w Rzymie czterech lub pięciu zamordowanych, mianowicie biskupów, prałatów i innych panów, a wszyscy w Rzymie drżą ze strachu, by ich książę Cezar nie wymordował.
- Autor: Paolo Capello, poseł wenecki w Rzymie
- Opis: w liście z 1500.
- Źródło: Jakub Burckhardt, Kultura Odrodzenia we Włoszech, tłum. Maria Kreczowska, wyd. Czytelnik, Warszawa 1961.
- Fakt, iż w roku 1503 oddziały zawierzyły jego dobrej gwieździe – najlepsi żołnierze Włoch z Leonardem da Vinci jako naczelnym inżynierem – może świadczyć o wielkości jego planów, to przecież inne jego postępki są zgoła irracjonalne i gmatwają zarówno nasz sąd, jak opinię jego współczesnych. Do takich należy przede wszystkim niszczenie i gnębienie świeżo zdobytego państwa, które wszak zamierzał utrzymać w swym posiadaniu i nim rządzić.
- Autor: Jakub Burckhardt, Kultura Odrodzenia we Włoszech, wyd. Czytelnik, Warszawa 1961.
- Zobacz też: Leonardo da Vinci
- Po śmierci Aleksandra Cezar za wszelką cenę postanowił zatrzymać państwo kościelne, bez względu na to, czy zostanie czy nie zostanie papieżem, i że po wszystkich zbrodniach, jakich dokonał, nie byłby w stanie utrzymać go na stałe jako papież. Jeśli kto, to na pewno on byłby państwo kościelne zsekularyzował i byłby zmuszony to uczynić, chcąc dalej tam panować. (…) To temu właśnie przypisać należy skrywaną sympatię, z jaką Machiavelli traktuje wielkiego zbrodniarza; po jednym tylko Cezarze, i nikim innym, mógł się spodziewać, że „wyciągnie z rany żelazo”, tj. że zniszczy papiestwo, źródło obcych interwencyj i rozdrobnienia Włoch.
- Autor: Jakub Burckhardt, Kultura Odrodzenia we Włoszech, wyd. Czytelnik, Warszawa 1961.
- Zobacz też: Niccolo Machiavelli, papiestwo
- W sposób zgoła już potworny Cezar izoluje ojca, zamordowawszy brata, szwagra i innych krewnych i dworzan, skoro tylko ich łaski u papieża lub w ogóle ich stanowisko stało się dla niego niedogodne. Aleksander musiał zezwolić na zamordowanie swego najukochańszego syna, księcia Gandii, gdyż sam każdej chwili drżał przed zamachem Cezara.
- Autor: Jakub Burckhardt, Kultura Odrodzenia we Włoszech, wyd. Czytelnik, Warszawa 1961.