Jan Kochanowski
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Jan Kochanowski (1530–1584) – poeta staropolski
Spis treści |
[edytuj] Pieśni
- A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym co służą Ojczyźnie.- Źródło: Pieśń XII
- A kiedy cię pocałuję,
Trzy dni w gębie cukier czuję.- Źródło: Pieśń świętojańska o Sobótce, Panna XI
- Biedna starości, wszyscy cię żądamy,
A kiedy przyjdziesz, to zaś narzekamy.- Źródło: Na starość
- Bo z nas Fortuna w żywe oczy szydzi,
To da, to weźmie, jako się jej widzi.- Źródło: Pieśni wtóre. Pieśń IX
- Chcemy sobie być radzi?
Rozkaż, panie, czeladzi,
Niechaj na stół dobrego wina przynaszają,
A przy tym w złote gęśli albo w lutnią grają.- Źródło: Księgi pierwsze. Pieśń IX
- Cieszy mię ten rym: Polak mądry po szkodzie:
lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie,
nową przypowieść Polak sobie kupi,
że i przed szkodą, i po szkodzie głupi.- Źródło: Pieśni o spostuszeniu Podola (V, ks. II)
- Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary! –
Kościół Cię nie ogarnie, wszędy pełno Ciebie,
I w otchłaniach, i w morzu, na ziemi, na niebie.
- Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli,
Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli.- Źródło: Na młodość
- Kto mi dał skrzydła, kto mię odział pióry
I tak wysoko postawił, że z góry
Wszystek świat widzę, a sam, jako trzeba,
Tykam się nieba?- Źródło: Księgi pierwsze. Pieśń X
- Kto tak mądry, że zgadnie,
Co mu jutro przypadnie?- Źródło: Pieśń IX
- Miło szaleć, kiedy czas po temu,
- Źródło: Księgi pierwsze. Pieśń XX
- Nauka skarbem drogim,
Tak bogatym jak ubogim
I bogactwa często giną
Lecz nauki nie przeminą.
- Nic wiecznego na świecie:
Radość się z troską plecie.- Źródło: Pieśń IX
- Nie zawżdy, piękna Zofija,
Róża kwitnie i lelija;
Nie zawżdy człek będzie młody
Ani tej, co dziś, urody.- Źródło: Księgi wtore. Pieśń XX
- Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony
Polecę precz, poeta, ze dwojej złożony
Natury: ani ja już przebywać na ziemi
Więcej będę; a więtszy nad zazdrość, ludnemi
Miasty wzgardzę(...)- Źródło: Księgi wtore. Pieśń XXIV
- Nikomu, albo raczej wszytkim, swoje księgi
Daję. By kto nie mniemał (strach to bowiem tęgi),
Że za to trzeba co dać, wszyscy darmo miejcie.
O drukarzu nie mówię, z tym się zrozumiejcie.
- Próżno uciec, próżno się przed miłością schronić,
Bo jako lotny nie ma pieszego dogonić?- Źródło: O miłości
- Przeto chciejmy wziąć przed się myśli godne siebie,
Myśli ważne na ziemi, myśli ważne w niebie;
Służmy poczciwej sławie, a jako kto może,
Niech ku pożytku dobra spólnego pomoże.
- Serce roście patrząc na te czasy!
- Źródło: Księgi pierwsze. Pieśń II
- Ty nie miej za stracone,
co może być wrócone.- Źródło: Nie porzucaj nadzieje... (IX, ks. II)
- Wiatrem nadziane puknęły nadzieje.
- Źródło: Pieśni, I, 8,1585
[edytuj] Fraszki
- Co bez przyjaciół za żywot? Więzienie,
W którym niesmaczne żadne dobre mienie.
(...)
Uchowaj Boże takiego żywota,
Daj raczej miłość, a chocia mniej złota!- Źródło: Na zachowanie
- Doktor nie puścił, ale drzwi puściły.
- Źródło: O doktorze Hiszpanie
- Drożej sram, niźli jadam; złe to obyczaje
- Źródło: Na ucztę
- Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy,
Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy.- Źródło: O żywocie ludzkim
- Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!
- Źródło: Na lipę
- Jakoby też rok bez wiosny mieć chcieli
Którzy chcą, żeby młodzi nie szaleli- Źródło: Na młodość
- Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz,
czego się, miła, tak często spowiadasz?- Źródło: Na nabożną
- Nie dbają moje papiery
O przeważne bohatery;- Źródło: Na swoje księgi (Księgi pierwsze)
- Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy,
Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy- Źródło: O żywocie ludzkim
- Nie rzekł jako żyw żaden większej prawdy z wieka,
Jako kto nazwał bożym igrzyskiem człowieka.- Źródło: Człowiek boże igrzysko
- Nie uciekaj przede mną, dziewko urodziwa,
- Źródło: Do dziewki (Księgi trzecie)
- Szedłem spać trzeźwy, a wstanę pijany.
- Źródło: O doktorze Hiszpanie
- Szeląg dam u wychodu,
Nie zjem, jeno jaje,
Drożej sram niźli jadam,
Złe to obyczaje!- Źródło: Na ucztę
- Szlachetne zdrowie,
nikt się nie dowie,
jako smakujesz,
aż się zepsujesz.- Źródło: Na zdrowie
- Świętym Cię zwać nie mogę; Ojcem się nie wstydzę,
kiedy, wielki kapłanie syny Twoje widzę.- Źródło: Na Świętego Ojca
- Ziemię pomierzył i głębokie morze
Wie, jako wstają i zachodzą zorze
Wiatrom rozumie, praktykuje komu
A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.- Źródło: Na matematyka
[edytuj] Treny
- Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest, lituj mej żałości,
A nie możesz li w onej dawnej swej całości,
Pociesz mię, jako możesz, a staw się przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną!- Źródło: Tren X
- Pełno nas, a jakoby nikogo nie było:
Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło.
- Skryte są Pańskie sądy; co się Jemu zdało,
Najlepiej, żeby się też i nam podobało.- Źródło: Tren XIX
- Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim,
Moja droga Orszulko, tym zniknienim swoim!
Pełno nas, a jakoby nikogo nie było:
Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło.- Źródło: Tren VIII
[edytuj] Odprawa posłów greckich
- By rozum był przy młodości.
- O nierządne królestwo i zginienia bliskie
Gdzie ani prawa ważą, ani sprawiedliwość
Ma miejsca, ale wszystko złotem kupić trzeba!
[edytuj] Różne
- Cnota skarb wieczny, cnota klejnot drogi.
- Czas – doktor każdemu.
- Dzięki przyjaźni staję się spokojniejszy, dzięki spokojowi bardziej przyjazny.
- Zobacz też przyjaźń
- Gdzie się myśli nie zgodzą, tam przyjaźń dziurawa.
- Zobacz też przyjaźń
- Jam ze stopniów ostatnich zrzucony.
- Kto się w opiekę poda Panu swemu
A całym prawie sercem ufa Jemu,
Śmiele rzec może: „Mam obrońcę Boga,
Nie będzie u mnie straszna żadna trwoga.”
- Łotrem ten, co z grzędy capnie kurę,
mistrzem kto zwędzi złota górę.
- Miło jest szaleć, kiedy czas po temu.
- Nic po cierniu, kiedy róża spadnie.
- Nie porzucaj nadzieje,
Jakoć się kolwiek dzieje.
- Nieznajomy wróg jakiś miesza ludzkie rzeczy.
- Nową przypowieść Polak sobie kupi,
Że i przed szkodą, i po szkodzie głupi.
- To pan, zdaniem moim,
Kto przestał na swoim.
- Wszystko się dziwnie plecie
Na tym tu biednym świecie.
A kto by chciał rozumem wszystkiego dochodzić,
I zginie, a nie będzie umiał w to ugodzić.
- Znał kto kiedy poetę trzeźwego?
Nie uczyni taki nic dobrego.
- Żona uczciwa ozdoba mężowi
I najpierwsza podpora domowi.
