Sylvia Plath

Sylvia Plath (1932–1963) – amerykańska poetka, prozaiczka, eseistka.

Szklany klosz (1963)

(ang. The Bell Jar; tłum. Mira Michałowska)

Poniżej znajdują się wybrane cytaty, więcej znajdziesz w osobnym haśle Szklany klosz.

Jak człowiek zacznie tylko o czymś marzyć, to nieuchronnie doznaje rozczarowania.

Mężczyzna to strzała skierowana w przyszłość, a kobieta jest miejscem, z którego ta strzała wychodzi.

Skąd mogłam wiedzieć, czy kiedyś, w przyszłości, w Europie czy gdzie indziej – szklany klosz znowu na mnie nie spadnie, nie nakryje mnie, zniekształcając moje widzenie świata.

Dzienniki 1950-1962

A ja albo kogoś lubię za bardzo, albo w ogóle.

A teraz, już prawie o północy pierwszego dnia, wciąż nie śpię, łamiąc swoje postanowienie, żeby kłaść się wcześnie - opóźniam sen, żeby odsunąć nieuniknione nadejście jutrzejszego ranka. Jeszcze jedna próba ucieczki.

Boże, proszę, tylko nie to. Tylko nie kolejny dzień.

Być może pewnego dnia doznam nagle objawienia
I zobaczę drugą stronę tego monumentalnego, groteskowego żartu.
I zaśmieję się wtedy.
I zrozumiem, czym jest życie.

Chciałabym być każdym, kaleką, umierającym, dziwką, a potem wrócić do siebie, żeby napisać o swoich myślach, emocjach jako ta osoba. Ale nie mam wszechwiedzy. Muszę przeżyć własne życie, to jedyne, jakie mi dano.

Czy jest coś bardziej cudownego w taką noc niż bycie dziewicą, czystą, nietkniętą i młodą?... (bycie zgwałconą)

Dziś jestem brzydka. Zupełnie nie wierzę już, że mogłabym być pociągająca dla mężczyzn. Kontakty towarzyskie w zaniku. Billa nie ma. (...) i nikt inny mi nie został. Zupełnie nikt.

Jakaś dziewczyna, sto lat temu żyła kiedyś tak jak ja. Jest martwa. Jestem teraźniejszością, ale wiem, że też przeminę. Szczytowy moment, wielki błysk, pojawiają się i zaraz znikają niekończące się ruchome piaski. A ja nie chcę umierać.

Kiedy nie chcę, żeby mnie całować, to się mnie nie całuje. Jestem dużą dziewczynką, umiem o siebie zadbać.

Mam po co żyć, jednak ogarnia mnie niewytłumaczalny smutek i złe samopoczucie

Tak, byłam w Tobie zadurzona; wciąż jestem. Nikt dotąd nie obudził we mnie tak wielkiej fizycznej wrażliwości.

Wpatrywał się we mnie pytającym wzrokiem i nasze spojrzenia się spotkały. Dwa razy zapadłam się w jego ramiona, tonęłam, aż odwrócił wzrok. O północy w drodze do domu Warriego, całował mnie, pamiętam jego wilgotne i delikatne usta na swoich.

Inne

A ja jestem strzałą,
Rosą która leci
Samobójczo.
- And I Am the arrow,
  The dew that flies
  Suicidal. (ang.)
- Źródło: Ariel

A ja kocham twoją głupotę,
Jej ślepe zwierciadło.
Spoglądam w nie
I odnajduję własną twarz,
myślisz, że to zabawne.
To dobrze.
- Źródło: Do syna bez ojca

Bóg stworzył jeden świat, a człowiek drugi.
- Źródło: Zaklinacz węży

Doskonałość jest straszna, nie ma potomstwa.
- Źródło: Monachijskie manekiny

Doskonały lęk oczyszcza duszę.
- Źródło: Upiorny Johnny i biblia snów

Jestem srebrne i dokładne.
Nie mam uprzedzeń.
Cokolwiek widzę połykam natychmiast
Takie, jakie jest, niezamglone ani miłością, ani nienawiścią.
Nie jestem okrutne tylko prawdomówne –
Oko małego, czworokątnego boga.
- I am silver and exact.
  I have no preconceptions.
  What ever you see I swallow immediately
  Just as it is, unmisted by love or dislike.
  I am not cruel, only truthful—
  The eye of a little god, four-cornered. (ang.)
- Źródło: Lustro (ang. Mirror), tłum. Zbigniew Herbert

Jeśli chcesz o czymś zapomnieć, oznacza to, że nie możesz przestać o tym myśleć.

Każda kobieta uwielbia faszystę.
- Every woman adores a Fascist. (ang.)
- Źródło: Tatuś (ang. Daddy)

Księżyc to nie drzwi przecież. Tylko twarz własna,
blada jak pięść człowiecza gniewnie zaciśnięta.
- Źródło: Księżyc i Cis

Mam dopiero trzydzieści lat. I tak jak kot, muszę umrzeć dziewięć razy.
- I am only thirty. And like the cat I have nine times to die. (ang.)
- Źródło: Lady Łazarz (ang. Lady Lazarus)

Me serce pod twą stopą, pokrewne kamieniom.
- Źródło: Córka pszczelarza

Miłość jest treścią mego przekleństwa.
- Źródło: Poemat na urodziny

Moje lustro zasnuwa się mgłą –
Jeszcze kilka oddechów, a już niczego nie odbije.
- Źródło: Ostatnie słowa

Nie robisz tego, nie robisz tego
Nigdy więcej, czarny but
W którym żyłam jak stopa
Przez trzydzieści lat, biedna i biała,
Ledwo mogąca oddychać lub kichnąć.
- You do not do, you do not do
  Any more, black shoe
  In which I have lived like a foot
  For thirty years, poor and white,
  Barely daring to breathe or Achoo. (ang.)
- Źródło: Tatuś (ang. Daddy)

Niczym nieokreślony przestępca
Umieram na różne sposoby.
- Źródło: Strażnik więzienny

Pan Lucyfer
Strzeżcie się
Strzeżcie się
Z popiołu
Wstanę z moimi czerwonymi włosami
I zjem mężczyzn jak powietrze.
- Herr Lucifer
  Beware
  Beware.
  Out of the ash
  I rise with my red hair
  And I eat men like air. (ang.)
- Źródło: Lady Łazarz (ang. Lady Lazarus)

Pewne rzeczy tego świata są niestrawne.
- Źródło: Żona dozorcy zoo

Potrzebuję ojca. Potrzebuję matki. Potrzebuję starszej, mądrzejszej osoby, do której mogłabym płakać. Rozmawiam z Bogiem, ale niebo jest puste.
- Źródło: The Unabridged Journals of Sylvia Plath

Pragnę być tym, czym byłam,
Zanim łóżko i zanim nóż,
Agrafa ozdobna i maść
Ujęły mnie jak w nawias;
Chcę koni płynących na wietrze,
Miejsca i czasu poza umysłem.
- Źródło: Źdźbło w oku (ang. They Eye-Mote) z tomu Kolos, tłum. Teresa Truszkowska

Swój czas poślubiłam cieniowi.
- Źródło: Kolos

Tatusiu, teraz możesz cicho leżeć w grobie.
W twoim tłustym, czarnym sercu kołek tkwi,
A wieśniacy nie wylali nawet jednej łzy.
Teraz tańczą i depczą po tobie.
Oni zawsze WIEDZIELI, że to ty.
Tato, tato, ty draniu, skończyłam z tym.
- Daddy, you can lie back now.
  There’s a stake in your fat black heart
  And the villagers never liked you.
  They are dancing and stamping on you.
  They always knew it was you.
  Daddy, daddy, you bastard, I’m through. (ang.)
- Źródło: Tatuś (ang. Daddy)

Trudno opisać zmianę, jaką wniosłeś w me życie.
Jeśli teraz żyję, przedtem byłam jak martwa,
Choć jak kamień nic sobie z tego nie robiłam
Trwając w miejscu zgodnie ze zwyczajem.
- Źródło: List miłosny

Umieranie jest sztuką, tak jak wszystko inne. Robię to wyjątkowo dobrze.
- Dying is an art, like everything else. I do it exceptionally well. (ang.)
- Źródło: Lady Łazarz (ang. Lady Lazarus)

Urodzić się kobietą to moja straszna tragedia.
- Being born a woman is my awful tragedy. (ang.)
- Źródło: The Unabridged Journals of Sylvia Plath

Wkrótce potem w moim umyśle pozostała już tylko jedna wątpliwość — kiedy i jak popełnić samobójstwo. Nie widziałam przed sobą żadnej perspektywy poza wiecznym piekłem szpitala dla wariatów aż do końca życia i ostatnią uncją wolnej woli, jaka mi jeszcze pozostała, postanowiłam wybrać szybki i ostateczny koniec. Wykombinowałam sobie, że tak będzie na dłuższa metę łatwiej i taniej dla rodziny; oszczędzę im bezterminowego, kosztownego więzienia ukochanej córki w celi Stanowego Domu dla Umysłowo Chorych, sześćdziesięciu iluś lat w nędzy i rozpaczy, umysłowej próżni i fizycznej degradacji; uchronię ich przed tym kładąc kres wszystkiemu w chwili, gdy jestem u szczytu tak zwanej kariery.
- Źródło: z Listów do domu 28.12.53 r.

O Sylvii Plath

Sylvia Plath - interesująca poetka, której tragiczne samobójstwo zostało błędnie zinterpretowane jako romantyczne przez mentalność studentki.
- Sylvia Plath - interesting poetess whose tragic suicide was misinterpreted as romantic by the college girl mentality. (ang.)
- Autor: Woody Allen jako Alvy Singer w filmie Annie Hall

To koniec mojego życia. Reszta jest pośmiertna.
- Autor: Ted Hughes
- Opis: reakcja w liście na samobójczą śmierć Plath.
- Źródło: Gifford, Terry (2008). Ted Hughes. Routledge. ISBN 978-0-415-31189-2.