Ludwik Zamenhof

Ludwik Zamenhof (1859–1917) – lekarz okulista, inicjator języka międzynarodowego esperanto.

Aby język stał się powszechnym, nie wystarcza nazwać go takim (…) Język międzynarodowy, jak każdy narodowy, jest własnością ogółu; autor zrzeka się na zawsze wszelkich praw osobistych do niego.
- Źródło: Unua Libro (1887)

Burzcie, burzcie mury dzielące ludzi.
- Rompu, rompu la murojn inter la popoloj! (esp.)
- Opis: fragment przemówienia na drugim Światowym Kongresie Esperantystów w 1906.
- Źródło: Edmond Privat, Vivo de Zamenhof (1920)

Jestem głęboko przekonany, iż każdy nacjonalizm przedstawia dla ludzkości jedynie największe nieszczęście, oraz że wszyscy ludzie powinni dążyć do jednego: stworzenia harmonijnej ludzkości. To prawda, że nacjonalizm narodów uciskanych – będący reakcją samoobrony – wybaczyć można o wiele łatwiej, niż nacjonalizm narodów uciskających; a mimo to, podczas gdy nacjonalizm silnych jest nieszlachetny, to nacjonalizm słabych jest nierozsądny; oba rodzą i wspierają się nawzajem oraz przedstawiają błędne koło nieszczęść, z którego ludzkość nie wyjdzie nigdy, jeżeli każdy z nas nie poświęci swojego samolubstwa i nie będzie starał się budować na gruncie w pełni neutralnym.
- Źródło: odpowiedź L. Ł. Zamenhofa na zaproszenie do grona założycieli Ligi Żydowskiej, 30 czerwca 1914, tłumaczenie z esperanta na stronie Białostockiego Towarzystwa Esperantystów
- Zobacz też: nacjonalizm

Miejmy świadomość całej wagi dzisiejszego dnia, bo dzisiaj w gościnnych murach Bulonii nad Morzem spotkali się nie Francuzi z Anglikami, nie Rosjanie z Polakami, lecz ludzie z ludźmi (…)
- Opis: przemówienie w czasie pierwszego Światowego Kongresu Esperanto (1905).

Wiem doskonale, że dzieło jednego człowieka nie może być bezbłędne, choćby człowiek ten był najgenialniejszy i znacznie bardziej wykształcony ode mnie. Dlatego nie nadałem jeszcze mojemu językowi postaci ostatecznej, nie mówię więc: „oto język jest stworzony i gotowy, takim go chcę, taki ma być i taki ma pozostać!”. Wszystko, co da się ulepszyć, będzie ulepszane dzięki radom napływającym ze świata. Nie chcę być twórcą tego języka, chcę być tylko jego inicjatorem.
- Źródło: Dua Libro (1888)

W razie, gdybyście koniecznie musieli mówić o mojej osobie, możecie mnie nazywać „synem polskiej ziemi” (nikt bowiem nie może zaprzeczyć, że ziemia, w której spoczywają oboje moi rodzice i na której stale pracuję i zamierzam pracować do śmierci jest moim domem, choć nie jestem nacjonalistą), lecz nie nazywajcie mnie „Polakiem”, aby nie mówiono, że – dla przyjmowania zaszczytów – nałożyłem maskę narodu, do którego nie należę.
- Źródło: list Zamenhofa do Komitetu Organizacyjnego 8. Światowego Kongresu Esperantystów w Krakowie (1912)

Wy, czarni siewcy wojny, mówcie tylko o nienawiści do wszystkiego, co nie jest wasze, mówcie o egoizmie, lecz nigdy nie używajcie słowa „miłość”, ponieważ w waszych ustach to święte słowo miłość staje się brudne.
- Opis: przemówienie podczas Kongresu Światowego w Londynie (1907).

O Ludwiku Zamenhofie

Był dobrym synem kraju, w którym się urodził. Przyjdzie chwila, że cała polska ziemia zrozumie, jaką promienną sławę dał ten wielki syn swojej ojczyźnie.
- Autor: Leon Belmont

Podziwiam i wizję, i siłę woli doktora Zamenhofa, który w prowincjonalnej, będącej pod zaborem i pozbawionej koneksji międzynarodowych Polsce, potrafił dążyć do realizacji wielkiego marzenia przyszłości.
- Autor: Melchior Wańkowicz