Voltaire

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Voltaire (1694–1778) – francuski filozof, wolnomularz, dramaturg i poeta.

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Voltaire

[edytuj] B

  • Bardzo roztropnie jest wątpić.

[edytuj] C

  • Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego nie miało nic wspólnego z Rzymem ani w ogóle z cesarstwem.
  • Cierpliwość wydaje się nam niczym. A jednak, cóż to za wydatek energii!
  • Chcąc zmusić ludzi, aby dobrze o nas mówili, jedyny to sposób – czynić dobrze.
  • Człowiek musiał popsuć trochę swoją naturę, bo nie rodzi się wilkiem, a jest wilkiem.
  • Człowiek wolny idzie do nieba taką drogą, jaka mu się podoba.
  • Człowiek zrodzony jest, aby żyć w konwulsjach niepokoju lub też w letargu nudy.
    • Źródło: Kandyd czyli optymizm.
    • Opis: Słowa Marcina, manichejczyka

[edytuj] D

  • Dla większości mężczyzn poprawić się, znaczy zmienić wady.

[edytuj] G

  • Gdyby Bóg nie istniał, koniecznością stałoby się wynalezienie go.
    • Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer. (fr.)
    • Źródło: Epitre à l'auteur du nouveau livre des trois imposteurs, wiersz 22 (1769)
    • Opis: podobna myśl występuje w pismach arcybiskupa Canterbury Johna Tillotsona (1630–1694)
    • Alternatywne tłumaczenie: Gdyby Boga nie było, należałoby Go wymyślić.
    • Zobacz też: Bóg

[edytuj] J

  • Jeden Polak to istny czar, dwóch Polaków – to awantura, trzech Polaków – och, to już jest Polski problem.
    • Un polonais – c'est un charmeur; deux polonais – une bagarre; trois polonais, eh bien, c'est la question polonaise (fr.)
    • Opis: Komentarz do rozbiorów Polski.
    • Zobacz też: Polacy
  • Jeżeli Bóg stworzył człowieka na obraz i podobieństwo swoje, człowiek oddał mu wet za wet.

[edytuj] K

  • Kobieta umie dochować tajemnicy. Tajemnicy swojego wieku.

[edytuj] L

  • Lekarze zapisują lekarstwa, o których niewiele wiedzą, na choroby, o których wiedzą jeszcze mniej, ludziom, o których nie wiedzą nic.
  • " Lepiej" jest wrogiem " dobrego".
    • Le mieux est l'ennemi du bien. (fr.)
    • Źródło: Dictionnaire philosophique. Art dramatique, 1764
    • Opis: znane już wcześniej, występuje w komentarzu M. Giovanniego do Dekameronu Boccaccia (1574). Podobne zdanie występuje w Królu Learze, akt I, scena 4 Szeksipra (1607)
  • Ludzie używają słów tylko po to, by ukryć swe myśli.
    • Źródło: Le Chapon et la poularde (Kapłon i pularda)
    • Opis: myśl pochodzi ze starożytności, cytowana później nie tylko przez Voltaire'a

[edytuj] M

  • Mężczyzna jest zazdrosny z chwilą, gdy zaczyna płonąć. Kobieta – jeszcze zanim pokocha.
  • Myśli służą usprawiedliwianiu ludzkich występków, a słowa ukryciu myśli.

[edytuj] N

  • Należy pisać tak, jak się mówi.
    • Źródło: Dictionnaire philosophique. Style. (1764)
  • Nie dość zapewnić komuś zbawienie, trzeba mu jeszcze dać środki do życia.
  • Nie rozumiem, doprawdy, jak mogło przyjść Chrystusowi do głowy, dać się przez takie jak wy kanalie ukrzyżować.
  • Nieszczęsny rodzaj ludzki tak został stworzony, że ci, którzy poruszają się po gościńcu, zawsze będą obrzucać kamieniami tych, którzy wytyczają nowe szlaki.
  • Niewolnicy złymi są wojownikami, chyba że walczą o własną wolność.
  • Nie zgadzam się z Twoimi poglądami, ale po kres moich dni będę bronił Twego prawa do ich głoszenia.
    • Je ne suis pas d'accord avec ce que vous dites, mais je me battrai jusqu'au bout pour que vous puissiez le dire. (fr.)
    • Zobacz też: Wolność słowa

[edytuj] O

  • Ogromnie lubię kobiety, zwłaszcza kiedy są ładne i uległe.
  • Odpowiadacie, że to wielka różnica, że wszystkie religie są dziełami ludzi, a tylko Kościół katolicki, apostolski i rzymski jest dziełem Boga.

[edytuj] P

  • Pełno na ziemi ludzi co nie zasługują, by do nich mówić.
  • Pierwszy miesiąc małżeństwa jest [...] miesiącem miodu, drugi zaś miesiącem piołunu.
  • Pierwszym prorokiem był pierwszy nikczemnik, który spotkał grupę frajerów.
  • Praca oddala od nas trzy wielkie niedole – nudę, występek i ubóstwo.
  • Prawdziwe dzieje Jezusa to prawdopodobnie dzieje sprawiedliwego człowieka, który potępił grzechy faryzeuszów i którego faryzeusze skazali na śmierć. Potem zrobiono zeń proroka, a po trzech stuleciach – boga: oto jak działa ludzki rozum.
  • Przesądy są rozumem głupców.
  • Przychodząc na świat płaczemy. Inni się śmieją. Umierając śmiejmy się, niech płaczą inni.
  • Przypadek to słowo pozbawione sensu; nie ma niczego, co nie miałoby swoich przyczyn.

[edytuj] R

  • Rozważ, jak trudno jest zmienić siebie, a zrozumiesz, jak znikome masz szanse zmienić innych.

[edytuj] S

  • Szczęście jest stanem ducha, a więc nie może być trwałe.
  • Szczęście jest tylko marzeniem, a rzeczywistością jest ból. Sprawdzam to już przez osiemdziesiąt lat. Nie widzę innej rady, jak poddać się temu i powiedzieć sobie, że muchy są po to, by je zjadały pająki, a ludzie po to, by ich żarły zmartwienia.
    • Źródło: List do markiza de Florian, 16 marca 1774
  • Szukający szczęścia jest jak pijak, który nie może trafić do domu, ale wie, że ma dom.

[edytuj] T

  • Tak oto właśnie pisze się historię.
    • Et voilà justement comme on écrit l'histoire. (fr.)
    • Źródło: Charlot ou la Comtesse de Givry, I, 7 (1767)
    • Opis: występuje wcześniej w liście Voltaire'a do markizy du Deffand z 24 września 1766 roku. Prawdopodobnie jest aluzją do traktatu Lukiana Jak należy pisać historię
  • Tak toczy się światek.
    • Le Monde connu comme il va. (fr.)
    • Źródło: tytuł powiastki filozoficznej z 1746 roku, przekład Tadeusz Żeleński-Boy
  • Taka jest słabość rodzaju ludzkiego i taka jego przewrotność, że niewątpliwie na lepsze mu wychodzi znosić jarzmo wszelkich możliwych zabobonów, byleby nie były zabójcze, niż żyć bez religii. Człowiek zawsze potrzebował wędzidła, a chociaż okrywał się śmiesznością składając ofiary faunom, satyrom i najadom, rozsądniej i korzystniej było czcić te fantastyczne wyobrażenia bóstwa niż oddać się ateizmowi.
  • To nie jest czas, by robić sobie nowych wrogów.
    • Opis: słowa Voltaire'a na łożu śmierci, gdy ksiądz zapytał go, czy wyrzeka się diabła
  • To, co jest prawdą w jednej epoce, staje się błędem w innej.
  • Trzeba rozdeptać to łajdactwo.
    • Opis: o klerze katolickim
  • Trzeba uprawiać nasz ogródek.
    • Il faut cultiver notre jardin. (fr.)
    • Źródło: Ostatnie słowa powieści Kandyd, czyli optymizm
  • Tylko raz modliłem się do Boga, krótko: „O Panie, spraw, by moi wrogowie się ośmieszyli’. Bóg mnie wysłuchał.

[edytuj] O

  • Optymizm to obłęd dowodzenia, że wszystko jest dobrze, kiedy nam się dzieje źle.
    • Źródło: Słowa tytułowego bohatera z powieści Kandyd, czyli optymizm
    • Zobacz też: optymizm

[edytuj] U

  • Uczony zna dobrze wartość pieniądza, ale bogaty nie zna wartości wiedzy.

[edytuj] W

  • Wspaniale być skromnym, gdy się jest wielkim.
  • Wszyscy ludzie byliby sobie równi, gdyby nie mieli potrzeb.
  • Wszystkie wielkości świata nie są warte dobrej przyjaźni.

[edytuj] Z

  • Zabierzcie stąd tę szubienicę!
    • Otez – moi cette potence! (fr.)
    • Opis: do rzemieślników – cieśli o olbrzymim drewnianym krzyżu, stojącym na cmentarzu w jego dobrach.
    • Zobacz też: krzyż
  • Zdrowy rozsądek jest czymś pośrednim między inteligencją a głupotą.
  • Zniszczyć infamię.
    • Ecrasez l'infâme. (fr.)
    • Opis: o panującej we Francji religii katolickiej. Zdanie to stało się mottem antyklerykałów.

[edytuj] Ż

  • Życie jest dzieckiem, które trzeba kołysać, dopóki nie uśnie.
Źródło „http://pl.wikiquote.org/wiki/Voltaire”