Lalka

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Lalka, powieść autorstwa Bolesława Prusa.

Spis treści 1 Stanisław Wokulski 2 Ignacy Rzecki 3 Michał Szuman 4 Pani Meliton 5 Helena Stawska 6 Pozostali bohaterowie

[edytuj] Stanisław Wokulski

• Ach, gdyby tylko nie ta kropla żalu, tak mała, a tak gorzka!
  • Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu
  • Źródło: Szare dni i krwawe godziny, tom II, rozdział 3

• Ach, gdybym wiedział, że śmierć jest zapomnieniem... A jeżeli nie jest?... Nie, w naturze nie ma miłosierdzia... Czy godzi się w nędzne ludzkie serce wlać bezmiar tęsknoty, a nie dać nawet tej pociechy, że śmierć jest nicością?
  • Opis: Stanisław Wokulski w Łazienkach
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• Był jak zeschły liść, który tam pójdzie, gdzie nim wiatr rzuci.
  • Opis: Stanisław Wokulski o sobie
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Chciałem być mostem, ale podpiłowano go i zawalił się...
  • Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z księciem
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Coś we mnie umarło!...
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Cóż to za okrutna dola nie być do niczego przywiązanym, niczego nie pragnąć, a tak wiele rozumieć...
  • Źródło: Widziadło, tom II, rozdział 4

• Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy...
  • Opis: Stanisław Wokulski do Heleny Stawskiej
  • Źródło: W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy, tom II, rozdział 13

• – Czy możesz wyjąć człowiekowi jego mózg i włożyć na to miejsce inny?
  – Tymczasem nie...
  – No, to daj spokój leczeniu.
  – Mogę podsunąć ci nowe pragnienia...
  • Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z Michałem Szumanem
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Czy ty nie widzisz, że ja już jestem tylko ruiną, najgorszą, bo moralną... Zatruć komu szczęście potrafię, ale dać!...
  • Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z Ignacym Rzeckim
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Dajcie mi jakiś cel... albo śmierć!...
  • Źródło: Widziadło, tom II, rozdział 4

• Gdybym czuł potrzebę satysfakcji od pana, już byś nie żył, bez dodatkowych formalności.
  • Opis: Stanisław Wokulski do Starskiego
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

• Gdybym między tymi tłumami mógł zgubić samego siebie...
  • Opis: Stanisław Wokulski w Paryżu
  • Źródło: Szare dni i krwawe godziny, tom II, rozdział 3

• Gdybym nawet był niezwykłym, to tylko przez cierpienia, nie przez szczęście.
  • Opis: Stanisław Wokulski do pani Wąsowskiej
  • Źródło: Wiejskie rozrywki, tom II, rozdział 6

• I stał się człowiek. Żył kilkadziesiąt lat, a w ciągu nich tyle pragnął i tyle cierpiał, że martwy świat nie zaznałby tego przez całą wieczność. Goniąc za jednym pragnieniem znajdował tysiące innych, uciekając przed jednym cierpieniem wpadł w morze cierpień i tyle odczuł, tyle przemyślał, tyle pochłonął sił bezświadomych, że w końcu obudził przeciw sobie całą naturę.
  • Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

• Ideały – to malowane żłoby, w których jest malowana trawa, niezdolna nikogo nasycić!...
  • Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Każdy biały anioł jest w dziesiątej części prostytutką.
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

• Kokieteria u kobiet jest jak barwa i zapach u kwiatów. Taka już ich natura, że każdemu chcą się podobać.
  • Opis: Stanisław Wokulski, myśląc o Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Medytacje, tom I, rozdział 8

• [Litość] Jest to uczucie równie przykre dla ofiarowującego, jak i dla przyjmującego.
  • Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• Miłość jest radością świata, słońcem życia, wesołą melodią w pustyni
  • Opis: Stanisław Wokulski w "sporze" z Mickiewiczem
  • Źródło: Widziadło, tom II, rozdział 4

• miłość mierzy się wielkością cierpień
  • Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Lasy, ruiny i czary, tom II, rozdział 8

• Na nieszczęście (...) dziś nie wolno zabijać innych, tylko siebie można; byle od razu i dobrze.
  • Opis: Stanisław Wokulski w Łazienkach
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• Nie była to miłość, ale ekstaza.
  • Opis: o stanie, w jakim znajdował się Stanisław Wokulski
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15
  • Zobacz też: ekstaza

• nie poświęcę życia dla kobiety przewrotnej. Wolno jej romansować, z kim chce, ale nie wolno oszukiwać człowieka, którego jedynym występkiem jest, że ją kocha...
  • Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Lasy, ruiny i czary, tom II, rozdział 8

• Nie wiedziałem, że człowiekowi może ciężyć własna dusza...
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

• Niekiedy duch ludzki rozdziera się i walczy z samym sobą...
  • Opis: Stanisław Wokulski przywołuje ten aforyzm w rozmowie z Ochockim
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Nigdzie nie wejdziemy po tej leżącej drabinie (...) To chory kąt, dziki kąt.
  • Opis: Stanisław Wokulski, obserwując Powiśle
  • Źródło: Medytacje, tom I, rozdział 8

• odrzuciłem szczęście, które samo wpadło mi w ręce... Ale czy może być szczęściem to, czego nie pragniemy?...
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Oto miniatura kraju (...) w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć.
  • Opis: Stanisław Wokulski, obserwując Powiśle
  • Źródło: Medytacje, tom I, rozdział 8

• patrząc w jej oczy, jest to anielska dusza, której konwenanse ludzkie spętały skrzydła.
  • Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Szare dni i krwawe godziny, tom II, rozdział 3

• Po ziemi gonimy marę, którą każdy nosi we własnym sercu, i dopiero gdy stamtąd ucieknie, poznajemy, że to był obłęd...
  • Źródło: Gołąb wychodzi na spotkanie węża, tom I, rozdział 7

• Przemknął mu przez głowę wyraz: śmierć, i na chwilę uśmiechnął się. Wiedział, że śmierć nie rzuca się na odważnych; staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki?
  • Opis: o Stanisławie Wokulskim
  • Źródło: Wielkopańskie zabawy, tom I, rozdział 13

• Przypomniał sobie niezmierny spokój syberyjskich pustyń, gdzie bywa niekiedy tak cicho, że prawie słychać szelest duchów wracających ku zachodowi.
  • Opis: o Stanisławie Wokulskim
  • Źródło: Medytacje, tom I, rozdział 8

• Spełniony obowiązek powinien coś przynosić człowiekowi, gdyż inaczej byłby ofiarą, której nikt od nikogo nie ma prawa wymagać.
  • Opis: Stanisław Wokulski do Ignacego Rzeckiego
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 11

• Szczególna rzecz – mówił. – Każdy ptak w górze i każdy człowiek na ziemi wyobraża sobie, że idzie tam, dokąd chce. I dopiero ktoś stojący na boku widzi, że wszystkich razem pcha naprzód jakiś fatalny prąd, mocniejszy od ich przewidywań i pragnień. Może nawet ten sam, który unosi smugę iskier wydmuchniętych przez lokomotywę podczas nocy?... Błyszczą przez mgnienie oka, aby zagasnąć na całą wieczność, i to nazywa się życiem.
  • Źródło: Medytacje, tom I, rozdział 8

• Szczęście każdy nosi w sobie.
  • Opis: Stanisław Wokulski do pani Wąsowskiej
  • Źródło: Wiejskie rozrywki, tom II, rozdział 6

• Śpi, o niczym nie myśli, o nikim nie pamięta, i tak przespałby wieki, gdyby, ach! nie ta kropla żalu, która leży w nim czy obok niego, tak mała, że jej nie dojrzy ludzkie oko, a tak gorzka, że mogłaby cały świat zatruć.
  • Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu
  • Źródło: Szare dni i krwawe godziny, tom II, rozdział 3

• świat należy do tych, którzy go biorą.
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Trafiają się kobiety z defektem moralnym, niezdolne kochać nic i nikogo, prócz swoich przelotnych kaprysów, podobnież i mężczyźni; jest to tak dobra wada, jak: głuchota, ślepota albo paraliż, tylko mniej widoczna.
  • Opis: Stanisław Wokulski, rozmyślając o Izabeli Łęckiej
  • Źródło: W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek, tom I, rozdział 15

• Trzy wieki sławy oddam za chwilę szczęścia i dziwię się tylko mojej głupocie, że kiedyś inaczej myślałem.
  • Źródło: W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek, tom I, rozdział 15

• W panu jest tyle demona, ile trucizny w zapałce... I wcale pan nie posiada szampańskich własności... Pan ma raczej własności starego sera, co to podnieca chore żołądki, ale prosty smak może pobudzić do wymiotów...
  • Opis: Stanisław Wokulski do Starskiego
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

• Wielkie miasto jest jak obłok kurzu; ma przypadkowe kontury, lecz nie może mieć logiki.
  • Opis: Stanisław Wokulski o Paryżu
  • Źródło: Szare dni i krwawe godziny, tom II, rozdział 3

• Właśnie kiedy mógłbym posiadać to, co kiedyś było moim marzeniem, nie mam nic, bo dawne pragnienia wygasły.
  • Opis: Stanisław Wokulski, obserwując zabawę na placu Ujazdowskim
  • Źródło: Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, tom I, rozdział 9

• wyobrażał sobie, jaki to przyjemny musi być chłód noża wbitego w rozgorączkowane serce.
  • Opis: o Stanisławie Wokulskim
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• Zdawało jej się, że cały świat jest dla niej, a ona po to, ażeby się bawić.
  • Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Tempus fugit, aeternis manet, tom II, rozdział 15

[edytuj] Ignacy Rzecki

• Dziwna bowiem jest natura ludzka: im mniej sami mamy skłonności do męczeństwa, tym natarczywiej żądamy go od innych.
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 1

• Hi! hi! hi! dokąd wy jedziecie, podróżni?... Dlaczego narażasz kark, akrobato?... Co wam po uściskach, tancerze?... Wykręcą się sprężyny i pójdziecie na powrót do szafy. Głupstwo, wszystko głupstwo!... a wam, gdybyście myśleli, mogłoby się zdawać, że to jest coś wielkiego!...
  • Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową
  • Źródło: Rządy starego subiekta, tom I, rozdział 2

• Kiedy źle kierowany dżokej wywrócił się na tańczących parach, pan Ignacy posmutniał. "Dopomóc do szczęścia jeden drugiemu nie potrafi – myślał – ale zrujnować cudze życie umieją tak dobrze, jak gdyby byli ludźmi..."
  • Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową
  • Źródło: Lalka, tom II, rozdział 19

• Ludzie są jak liście, którymi wiatr ciska; gdy rzuci je na trawnik, leżą na trawniku, a gdy rzuci w błoto – leżą w błocie...
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 11

• Marionetki!... Wszystko marionetki!... Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna, taka ślepa jak one...
  • Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową
  • Źródło: Lalka, tom II, rozdział 19

• ostatecznym kresem złych i dobrych jest garść popiołu.
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 18

• Życie, którego początku nie pamiętamy, a końca nie znamy...
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom I, rozdział 3

[edytuj] Michał Szuman

• Czarodziejskie ogrody, bogate pałace, piękne królewny, wierna służba i gotowi do ofiar przyjaciele, wszystko to ma się za pieniądze...
  • Opis: Michał Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim
  • Źródło: W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy, tom II, rozdział 13

• Kto nie idzie naprzód, cofa się.
  • Opis: Michał Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim
  • Źródło: W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy, tom II, rozdział 13

• Miłość jest wtedy piękną, kiedy ma wdzięki motyla; ale gdy po długim letargu obudzi się jak tygrys, dziękuję za zabawę!...
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 1

• One wszystkie wydają się nam dziwne [...] dopóki nie sprawdzimy, że są tylko głupie albo nędzne...
  • Opis: Szuman o kobietach
  • Źródło: tom II, rozdział XIX

• Pieniądz jest spiżarnią najszlachetniejszej siły w naturze, bo ludzkiej pracy. On jest sezamem, przed którym otwierają się wszystkie drzwi, jest obrusem, na którym zawsze można znaleźć obiad, jest lampą Aladyna, za której potarciem ma się wszystko, czego się pragnie.
  • Opis: Michał Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim
  • Źródło: W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy, tom II, rozdział 13

• Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność... Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie.
  • Opis: Michał Szuman do Stanisława Wokulskiego
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• Umarł przywalony resztkami feudalizmu... Zginął, aż ziemia zadrżała...
  • Opis: doktor Szuman o Stanisławie Wokulskim

• W całej naturze samiec należy do tej samicy, która mu się podoba i której on się podoba. Toteż u bydląt nie ma idiotów. Ale u nas!... Jestem Żyd, więc nie wolno mi kochać chrześcijanki... On [Wokulski] jest kupiec, więc niema prawa do hrabianki... A ty, który nie posiadasz pieniędzy, nie masz praw do żadnej zgoła kobiety...
  • Opis: Michał Szuman do Ignacego Rzeckiego
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 1

• Wasza niby to miłość rycersko-kościelno-romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie, które bardzo słusznie karze się dożywotnimi galerami, zwanymi małżeństwem... Biada jednak tym, co na podobny jarmark przynoszą serca... Ile on pochłania czasu, pracy, zdolności, ba! nawet egzystencji...
  • Opis: Szuman o miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 1

[edytuj] Pani Meliton

• łatwiej wyrzucić tysiące rubli z kieszeni aniżeli jedno przywiązanie z serca. Szczególniej, gdy się już zagnieździ.
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• kobiety tak lubią być ściskane, że dla spotęgowania efektu trzeba je niekiedy przydeptać nogą
  • Źródło: Wędrówki za cudzymi interesami, tom I, rozdział 12
  • Zobacz też: kobieta

• kobiety są niewolnicami tylko tych, którzy potrafią je mocno trzymać i dogadzać ich kaprysom.
  • Źródło: Wędrówki za cudzymi interesami, tom I, rozdział 12

[edytuj] Helena Stawska

• Ale ja nie dbam o taki świat, który dwoje ludzi skazuje na tortury za to tylko, że się kochają.
  • Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• Gdyby kto mógł zajrzeć w moje serce, dopiero przekonałby się, jak dalece zasługuję na potępienie...
  • Opis: Helena Stawska do Stanisława Wokulskiego
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• Która kobieta (...) potrafi nie ulitować się nad sercem tak głęboko zranionym, a tak cichym w swojej boleści?
  • Opis: Helena Stawska o Stanisławie Wokulskim
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• Nienawidzieć się wolno (...) kraść, zabijać... wszystko, wszystko wolno, tylko nie wolno kochać...
  • Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• ten człowiek zabrał mi duszę.
  • Opis: Helena Stawska o Stanisławie Wokulskim w rozmowie z matką
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

• Zdawało jej się, że wspomnienie o nieobecnym jest jak drzewo w jesieni, którego opadają liście całymi tumanami i zostaje tylko czarny szkielet.
  • Opis: o Helenie Stawskiej
  • Źródło: Damy i kobiety, tom II, rozdział 12

[edytuj] Pozostali bohaterowie

• Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
  • Postać: Prezesowa Zasławska do Wokulskiego
  • Źródło: Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, tom I, rozdział 9

• Co to za dziwna plątanina – życie ludzkie!
  • Opis: Julian Ochocki w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim
  • Źródło: Dusza w letargu, tom II, rozdział 17

• człowiek jest wtedy najszczęśliwszy, kiedy dokoła siebie widzi to, co nosi w sobie samym...
  • Opis: aforyzm przywołany przez prezesową Zasławską w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim
  • Źródło: Lasy, ruiny i czary, tom II, rozdział 8

• Czuł i myślał, pragnął i cierpiał – za miliony. Tylko – nic nigdy nie zrobił użytecznego. Zdawało mu się, że ciągłe frasowanie się całym krajem ma bez miary wyższą wartość od utarcia nosa zasmolonemu dziecku.
  • Opis: O księciu
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• Dobiegać środka życia i nie znaleźć nawet śladu drogi, po której by się iść chciało – cóż to za rozpacz!...
  • Opis: Julian Ochocki w rozmowie z Wokulskim
  • Źródło: Stare marzenia i nowe znajomości, tom I, rozdział 11

• I cóż to za świat, który naprzód obdziera z ideałów, a potem skazuje obdartego?...
  • Opis: pani Wąsowska do Stanisława Wokulskiego
  • Źródło: Wiejskie rozrywki, tom II, rozdział 6

• ile razy mężczyzna patrzy na kobietę, szatan zakłada mu różowe okulary.
  • Opis: Kazimiera Wąsowska do Juliana Ochockiego
  • Źródło: W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy, tom II, rozdział 13

• Kiedy zgasł mój anioł, myślałam, że tylko ja jestem nieszczęśliwa...
  • Opis: Małgorzata Mincel o swoim zmarłym mężu Janie
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 1

• Ochocki milczał.
  • Opis: Ostatnie i najkrótsze zdanie Lalki.
  • Źródło: Lalka, tom III, rozdział 11

• Wygnajcież stąd pierwej mój ból, moją tęsknotę, moją rozpacz...
  • Opis: Baronowa Krzeszowska, na propozycję opuszczenia mieszkania
  • Źródło: Pamiętnik starego subiekta, tom II, rozdział 2