Władimir Sołowjow

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władimir Sołowjow, 1885

Władimir Sołowjow (ros. Влади́мир Серге́евич Соловьёв; 1853–1900) – rosyjski teolog prawosławny, działacz na rzecz ekumenizmu.

Duchowe podstawy życia[edytuj]

  • Dwa bliskie sobie wzajemnie pragnienia jakby dwoje niewidocznych skrzydeł unoszą duszę ludzką ponad całą resztę natury: pragnienie nieśmiertelności i pragnienie prawdy, czyli moralnej doskonałości.
  • Pragnąć żyć umieramy, a pragnąc poznać życie poznajemy śmierć.
  • "Żyj zgodnie z naturą" to znaczy zabijaj innych i siebie.
  • Prawo nie wnosi do społeczności żadnej nowej, pozytywnej zasady życia, wyznacza tylko wolnemu działaniu sił nieprzekraczalne granice i tym samym zapobiega jawnym konfliktom między nimi.
  • Pokusy spotykają tylko ludzi duchowych, czyli ludzi Bożych. Człowiek bezbożny po to, by czynić zło, nie potrzebuje pokusy: czyni on je po prostu mocą swojej skażonej natury.
  • Zwierzę postępuje według złego usposobienia, które nie samo sobie stworzyło(...) Człowiek natomiast, poza złym usposobieniem, wspólnym ze zwierzętami, może jeszcze postępować i postępuje mocą złej decyzji i złej zasady, które sam zaakceptował i które pochodzą z jego woli.
  • Bóg odwiecznie jest sam w sobie, ale powinniśmy pragnąć aby zaczął istnieć dla nas. Dopóki bowiem żyjemy według woli własnej i świata, Bóg jakby dla nas nie istnieje.
  • Bóg, w którym wszystko jest jednością i harmonią, stanowi najwyższe dobro dla naszej woli, absolutną prawdę dla naszego umysłu i doskonałe piękno dla naszych zmysłów.
  • Zasada dobroczynności, czyli jałmużny, oznacza najwyższy stopień rozwoju społecznego.
  • Dla każdego bezstronnego umysłu jest zupełnie oczywiste, że bunt i grabież są złą szkołą sprawiedliwości i że nieposiadający, ograbiwszy posiadających, na pewno zaczną grabić i ciemiężyć się wzajemnie.
  • Nie szukaj wiedzy, który nie przynosi pożytku bliźniemu i sprawie Bożej.
  • Wszelki aktywnie moralny charakter zakłada podporządkowaną moc zła, tzn. egoizmu.
  • Boskie w Kościele jest to wszystko, co ma charakter powszechny, czyli katolicki, a charakter ten ma wszystko, co nie zawiera w sobie miłości własnej i wyizolowania - typu osobistego, narodowego, lokalnego i wszelkiego innego.
  • Ludzkość utworzona jest z ludzi, ale nie przez ludzi.

Listy paschalne[edytuj]

  • Zgodność serca i umysłu, wiary i rozumu, jest czymś wyższym, bardziej pożądanym, niż ich sprzeczność i nieprzyjaźń.
  • Życie przyrody jest kompromisem między śmiercią a nieśmiertelnością. Śmierć bierze wszystko co żywe, wszystkie indywidua, a oddaje nieśmiertelności tylko ogólne formy życia.
  • Oczywiste bywa tylko to, co nie ma zbyt wielkiego znaczenia dla życia (...) Wszędzie i zawsze dwa razy dwa jest cztery, ale to nikogo ni ziębi ni grzeje.
  • Pseudoniewierzący wyprzedzą w królestwie Bożym całe mnóstwo pseudowierzących.
  • Od narodów i państw, tak jak i od poszczególnych osób, duch chrześcijański domaga się przede wszystkim niezadowolenia z siebie i dążenia do doskonałości.

Sens miłości[edytuj]

  • Głosząc siebie poza wszystkim innym, człowiek tym samym pozbawia sensu swoje własne istnienie, odbiera sobie prawdziwą treść życia i przekształca swoją indywidualność w pustą formę.
  • Główny fałsz i zło egoizmu tkwi nie w absolutnej samoświadomości i samoocenie podmiotu, a w tym, że słusznie przypisując sobie absolutne znaczenie, człowiek niesłusznie odmawia innym tego samego znaczenia.
  • Istnieje tylko jedna siła, która może od wewnątrz osłabiać egoizm – to miłość, a przede wszystkim miłość płciowa.
  • Jedynie miłość płciowa czyni zadość wymaganiom, bez których nie da się zlikwidować samolubstwa w obcowaniu z innym człowiekiem.
  • Miłość jest ważna jako przeniesienie całej naszej aktywności życiowej z siebie na drugiego człowieka, jako przesunięcie centrum naszego życia osobistego.
  • Miłość prawdziwie wielka najczęściej bywa nieszczęśliwa, a miłość nieszczęśliwa zazwyczaj prowadzi do samobójstwa – w tej, czy innej postaci.
  • Najsilniejsza miłość nader często bywa nieodwzajemniona, i nie wydaje nie tylko wielkiego, ale w ogóle żadnego potomstwa.
  • Nie bez powodu stosunki płciowe nie tylko noszą nazwę miłości ale będąc ideałem wszelkiej innej miłości, stanowią w świadomości ogółu miłość uprzywilejowaną.
  • Pociąg do mokrego fartucha nie wymaga motywów, podczas gdy wielu ludzi odwiedza domy rozpusty z powodu fałszywego pojmowania względów higienicznych.
  • Prawdziwa miłość duchowa nie jest słabym naśladowaniem i zapowiedzią śmierci, lecz triumfem nad nią – postrzeganiem chwilowego, jako wiecznego.
  • Sens ludzkiej miłości tkwi w uzasadnieniu i zbawieniu indywidualności przez ofiarę z egoizmu.
  • W miłości płciowej prawdziwie rozumianej, boski byt zyskuje możliwość swego ostatecznego ucieleśnienia w indywidualnym życiu człowieka.

Inne[edytuj]

  • Brzydkie jest to wszystko, w czym jedna część nadmiernie się rozrasta i góruje nad innymi, w czym nie ma jedności i charakteru całościowego, i wreszcie - w czym brak swobodnej różnorodności. Anarchiczna mnogość jest równie sprzeczna z dobrem, prawdą i pięknem jak martwa, przytłaczająca jedność.
    • Źródło: Ogólny sens sztuki
  • Najwięksi poeci powstrzymywali się od przedstawiania typów pozytywnych, czy wręcz idealnych.
    • Źródło: Ogólny sens sztuki
  • Naturalna ślepa wiara nie daje się pogodzić z godnością człowieka.
    • Źródło: Dramat życiowy Platona
  • "Nadczłowiek" stworzony przez bazylejskiego profesora nie może być Henrykiem czy Fryderykiem czy Ottonem: musi się zwać Zaratusztra - nawet nie Zoroaster lecz właśnie Zaratusztra, by z daleka pachniało lingwistyką.
    • Opis: o Nietzschem.
    • Źródło: Literatura czy prawda