Ułan

Kawaleria Narodowa z 1791

Ułan – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.

• Bo z ułana za dwa dzionki
  jeno krzyżyk i skowronki.
  • Źródło: Kabaret Starszych Panów, piosenka Zosia i ułani

• Chrapy grają – ławą walą
  w słońca kurzawie, w płatach piany –
  przez piersi wichrów szyją stalą
  żółte ułany, polskie ułany – –
  I niósł ich wichr i niósł ich pęd,
  ten pęd, ten pęd, ten pęd, ten pęd,
  pęd opętany – –
  • Autor: Józef Gałuszka, Szarża ułańska

• Jak to na wojence ładnie, (bis)
  Kiedy ułan z konia spadnie. (bis)
  
  Koledzy go nie żałują,
  Jeszcze końmi potratują.
  • Autor: Władysław Tarnowski, piosenka Jak to na wojence ładnie (Pieśń żołnierza)
  • Zobacz też: wojna

• Jeszcze jeden mazur dzisiaj,
  Choć poranek świta,
  Czy pozwoli panna Krysia,
  Młody ułan pyta.
  • Autor: Ludwik Pomian-Łubieński, Ostatni mazur
  • Zobacz też: Krystyna

• O, mój rozmarynie, rozwijaj się,
  O, mój rozmarynie, rozwijaj się,
  Pójdę do dziewczyny, pójdę do jedynej,
  Zapytam się.
  A jak mi odpowie – nie kocham cię,
  A jak mi odpowie – nie kocham cię,
  Ułani werbują, strzelcy maszerują,
  Zaciągnę się.
  • Autor: Wacław Denhoff-Czarnocki, O, mój rozmarynie
  • Zobacz też: rozmaryn

• Przybyli ułani pod okienko,
  Pukają, wołają: „puść panienko!”
  • Autor: Feliks Gwiżdż, piosenka Przybyli ułani

• Weź szklanki z kredensu
  i za ułanów wypijmy, co stoją
  na pierwszym miejscu na liście poległych,
  niby w dzienniku szkolnym.
  • Autor: Josif Brodski, 1 września (1967), tłum. Stanisław Barańczak

• Z tej bezładnej z początku i niepewnej mieszaniny, dowództwo polskie, obejmujące pułk drugi, miało obowiązek stworzyć rzecz jędrną i mocną, jednolitą przekonanie i niezłomną duchem; z szarych towarzyszy – ową rzecz jedyną, zasadniczo odmienną, niezrównaną i cudowną, jednaką w życiu i baśni, miało stworzyć p o l s k i e g o u ł a n a. Olbrzymia praca, nadludzkie zadanie!
  • o tworzeniu oddziałów ułanów na kresach wschodnich po przewrocie bolszewickim 1917 roku
  • Autor: Zofia Kossak-Szczucka
  • Źródło: Pożoga. Wspomnienie z Wołynia 1917-1919, Wydawnictwo Resovia, Rzeszów 1990, s. 79

Inne

• Wojska tatarskie zorganizowane były w chorągwie, ich nazwy brały się bądź z plemion ordyńskich, miejscowości lub od nazwisk dowódców. (…) Chorągiew ułanów wzięła się od nazwiska tatarskiego pułkownika Aleksandra Ułana. Nazwa ta przeszła później na wszystkie jednostki polskiej lekkiej kawalerii. Lipkowie walczyli szablą, lancą oraz łukiem, który z czasem zastąpiła broń palna. Ze względu na swoją mobilność wojska te idealnie nadawały się do prowadzenia zwiadów oraz wojny podjazdowej.
  • Autorzy: Marcin Zaremba, Maciej Harla, Dom wielu narodów albo panorama etniczna Rzeczpospolitej, w: „Pomocnik Historyczny”, „Polityka”, wydanie specjalne 4/2011.
  • Zobacz w Wikipedii: Aleksander Ułan