Tadeusz Kotarbiński

Tadeusz Kotarbiński

Tadeusz Kotarbiński (1886–1981) – polski filozof, logik i etyk.

Medytacje o życiu godziwym

(Wiedza Powszechna, Warszawa 1966)

• Jeśli już ułomne prawo danego kraju dopuszcza podobną postać represji, niechajże egzekucja dochodzi do skutku pod narkozą, jak każda nieuchronna operacja chirurgiczna, dla oszczędzenia zbędnych cierpień.
  • Źródło: s. 87

• (…) miłość – to dwie dusze w jednym ciele, przyjaźń – to jedna dusza w dwóch ciałach.
  • Źródło: s. 66

• Że prawość, męstwo, dobre serce godne są szacunku a oszukaństwo, głoszenie kłamstw ze strachu, znęcanie się nad słabszym – godne pogardy, to jest równie oczywiste, jak to, że cukier jest słodki a sól słona. I nie potrzeba żadnych uzasadnień pozaludzkich…
  • Źródło: s. 98

Pisma etyczne

(wyd. Ossolineum, 1987)

• Kościół nie powinien rządzić nauką, skoro nauka nie rządzi Kościołem.
  • Źródło: s. 239

• Maszerować noga w nogę nie jest bynajmniej tym samym, co iść ręka w rękę.
  • Źródło: s. 234

• Niejeden marnuje czas dany mu do przeżycia, ponieważ martwi się, że ma tego czasu tak mało.
  • Źródło: s. 387

• Przyjaźń doskonale obywa się bez miłości (…), a jeżeli jej towarzyszy, utrwala łączność przez nią nawiązaną.
  • Źródło: s. 381

• Przyjaźń – to wyróżniająca, do określonej osoby lub określonych osób skierowana życzliwość czynna i wierna.
  • Źródło: s. 381

Inne

• Anarchia – każdy jest suwerenny, demokracja – nikt nie jest suwerenny, monarchia – jeden jest suwerenny.

• Będąż się tak przeplatać w kołowrocie bytu jesienie rozczarowań z wiosnami zachwytu?
  • Źródło: Małgorzata B. Jakubiak, Tadeusz Kotarbiński. Filozof, nauczyciel, poeta, KAW, 1987, s. 245.

• Brak oporu utrwala przemoc, opór wzmaga jej surowość.
  • Źródło: „Przekrój”, wydania 2828–2844, wyd. Czytelnik, 1999, s. III.

• Bywają specjaliści od pilnowania własnych praw i cudzych obowiązków.

• Chcesz być lewy – bądź prawy.
  • Źródło: Roman Tokarczyk, Antologia anegdoty akademickiej, Wolters Kluwer Polska, 2009, s. 23.

• Chodzi o to, aby człowiek z ochotą robił to, co robić musi, by tego, co robić musi, nie robił tylko dlatego, że musi, by to, co robić musi, robił z pełnym upodobaniem i oddaniem.

• Człowiekowi konsekwentnemu łatwiej przychodzi zrezygnować z celu niż ze środków.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Dobrze mieć autostrady, ale smak nadają życiu dopiero ścieżki, którymi można sobie od nich odbiegać.
  • Źródło: „Res humana”, Rada Krajowa Towarzystwa Kultury Świeckiej, 1998, s. 33.

• Dwa półgłówki nie tworzą całej głowy.

• Dzielny nauczyciel umie innych nauczać nawet tego, na czym sam się nie zna.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Gdy ustaje tolerancja dla tolerancji, nastaje tolerancja przemocy.

• Głupstwo jest wtedy najgroźniejsze, kiedy ma na swoją obronę słuszne argumenty.

• Gość ma zwykle więcej czasu niż gospodarz.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Zobacz też: gospodarz

• Im gorzej, tym więcej filozofów.

• Jeśli coś ma się nie udać – nie uda się na pewno.

• Jeśli komuś jest źle, to i z nim jest źle.

• Kapitalizm – roślinność jak w lesie, socjalizm – roślinność jak w ogrodzie.

• Kłamstwem można niekiedy zajść daleko, ale nie można wrócić.

• Lepiej nic nie mówić niż mówić o niczym.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Lub robić coś… Kochaj kogoś… Nie bądź gałganem… Żyj poważnie!
  • Źródło: Ryszard Urbański, Technika a wartości wychowawcze, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, 1989, s. 169.

• Łatwiejsza jest sztuka pamiętania od sztuki zapominania.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Łatwo jest mówić, gdy ma się coś do powiedzenia, ale trudno jest mieć coś do powiedzenia, gdy trzeba mówić.
  • Źródło: „Przekrój”, wydania 27–38, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1999, s. 3.

• Miłość to stan duszy, która w innej duszy znajduje swój kontrapunkt.

• Mądrość sama sobie nie ufa, głupota sama sobie udziela kredytu bez granic.

• Młodym jest ten, kto wieczorem czuje się tak samo jak rano.
  • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

• Mnemotechnika bywa bardzo a bardzo pożyteczna.
  • Źródło: Sprawność i błąd. Z myślą o dobrej robocie nauczyciela, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1970, s. 232.

• Naukowcy są od badania, literaci od gadania.

• Nie potrzeba odwoływać się do Opatrzności ani do nieśmiertelności, by uznać za słuszne, jeśli się chwali męstwo, dobroć serca, prawość, godność własną, szlachetność motywacji.

• Nie powinieneś się mądrzyć, jeśli nie chcesz się wygłupić.

• Niezależny może być tylko ten, od kogo inni są zależni.

• O tym, jak dobrze cenzor prasę w garści trzyma, mówi nie to, co w niej jest, lecz to, czego w niej nie ma.
  • Zobacz też: cenzor

• Polak, jak mu przyjdzie fantazja do głowy, może być całkiem porządnym człowiekiem.
  • Źródło: Elżbieta Pietraszkiewicz, Profesor Tadeusz Kotarbiński. Wskazania dla przedsiębiorczości przełomu wieków, Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego, 2002, s. 42.

• Porządek trzeba robić, nieporządek robi się sam.

• Przeszłość zachowana w pamięci staje się częścią teraźniejszości.
  • Źródło: Jan Adamus, O kierunkach polskiej myśli historycznej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1964, s. 43.

• Przyjaciele na ogół pomagają żyć i przeszkadzają pracować.
  • Źródło: Marek Grębski, Sukces na egzaminie, Sklep WSiP, s. 130.

• Racjonalne wychowanie czyni człowieka mniej szczęśliwym, aby jego otoczenie było mniej nieszczęśliwe.

• Są dwa rodzaje miłośników demokracji: jedni lubią w niej „demos”, inni – „krację”.

• Smutno, gdy dnie posępne z wolna przemijają, smutno, gdy dnie radosne przemijają szybko.

• Starcowi trudno odmłodnieć, zdziecinnieć łatwo.

• Sztuka pamiętania jest łatwiejsza od sztuki zapominania.

• Ten tylko odczuwa pustkę w życiu, kto ma pustkę w sobie.
  • Źródło: „Res humana”, tomy 13–14, Rada Krajowa Towarzystwa Kultury Świeckiej, 2003, s. 36.

• Trzeba podważać wszystko, co się da podważyć, gdyż tylko w ten sposób można wykryć to, czego podważyć się nie da.

• Uczuciowy kult rewolucji świadczy o bardzo złym guście.

• Umysły i serca domagają się nauki o moralności, serca i umysły wołają o racjonalną etykę niezależną. Autorka tego zadania nie podejmuje, chociaż całą swoją postawą (…) zdradza akces wewnętrzny do etyki w stylu jak najszlachetniejszym.
  • Opis: o dziełach Podstawy nauki o moralności i Motywy postępowania moralnego Marii Ossowskiej.
  • Źródło: Joanna Dudek, Czego się jeszcze można nauczyć od Tadeusza Kotarbińskiego?, s. 36–37, bazhum.muzhp.pl

• Usiłuję pięknie wypowiedzieć to, co mam do powiedzenia, zwłaszcza wtedy, gdy nie mam nic do powiedzenia.
  • Źródło: Aforyzmy i myśli, PIW, Warszawa 1986.

• W obliczu perturbacji dziejowych można się zachowywać na wzór wskazówki barometru, zmieniającej położenie w miarę zmiany ciśnienia, a można też zachowywać się na wzór igły magnesowej, wskazującej stały kierunek, niezależnie od okoliczności…
  • Źródło: Joanna Dudek, Czego się jeszcze można nauczyć od Tadeusza Kotarbińskiego?, s. 42, bazhum.muzhp.pl

• Walka miłości z miłością jest nie mniej tragiczna niż walka miłości z nienawiścią.

• Więcej jest sensu, jeżeli mędrzec się wygłupia, niż jeżeli głupiec się mądrzy.

• Włosi mają bel canto, a Polacy mają logikę.
  • Źródło: „Ruch filozoficzny”, tom 65, 2008, s. 179.
  • Zobacz też: bel canto

• W obliczu ogromu zła na świecie, byłoby bluźnierstwem posądzać Boga o istnienie.
  • Zobacz też: Bóg

• Zwierzęta nie mają rozumu, lecz tylko człowiek może być głupcem.