Saint-John Perse

Saint-John Perse (1960)

Saint-John Perse (właśc. Marie-René-Alexis Léger; 1887–1975) – francuski poeta i dyplomata, noblista.

Amers (1957)

(tłum. Adam Wodnicki)

• I wielką szatą prozodii, którą na siebie wdziewamy…
  • Et la grande robe prosodique dont nous nous revêtons… (fr.)
  • Źródło: Chór. 4

• My, co zapewne któregoś dnia pomrzemy, mówimy: nieśmiertelny jest człowiek w płomiennym sercu chwili.
  Uzurpator podnosi się z tronu rzeźbionego w kości słoniowej.
  Kochanek obmywa się z nocy.
  I człowiek w złotej masce zdejmuje z czoła złoto na cześć i chwałę morza!
  • Nous qui mourrons peut-être un jour disons l’homme immortel au foyer de l’instant.
    L’Usurpateur se lève sur sa chaise d’ivoire. L’amant se lave de ses nuits.
    Et l’homme au masque d’or se dévêt de son or en l’honneur de la Mer. (fr.)
  • Źródło: Dedykacja

• Na piasku waszych brzegów dojrzewał pęd salikornu,
  O smaku ciała, szczęśliwego pomiędzy szczęśliwymi,
  A ziemia okrzyknięta na porowatych wybrzeżach, między żarłocznym cierniem i żywą różą
  Piany, była nam rzeczą lekką i rzeczą bardzo cenną,
  Jak w snach bielizny kobiece, jak w snach bielizny ducha.
  • Źródło: Strofa. VIII Cudzoziemcze, tak długo…

• Nazwali mnie Ciemnością, a zamieszkuję w blasku.
  • Ils m’ont appelé l’Obscur et j’habitais l’éclat. (fr.)
  • Źródło: Strofa. II Z Mistrza gwiazd i nawigacji
  • Zobacz też: ciemność

• „Pragnę! Pragnę dla was rzeczy niezwykłych”: krzyk ptaka morskiego w miłosnym zapamiętaniu! I już rzeczy nie mają znaczenia na ziemi jarmarcznej… Dla nas Kontynent morza, nie ziemia weselnych godów w zapachu kozieradki; dla nas swobodna przestrzeń wód, a nie zbocze na którym żyje człowiek oślepiony przez udomowione gwiazdy.
  • Źródło: Strofa. VI I ta dziewczyna u kapłanów…

• To ciebie właśnie wzywamy – poza strofą Poety, i niech nie będzie więcej, między tłumem a tobą, nieznośnego rozbłysku słowa.
  • Nous t’évoquons enfin toi-même, hors de la strophe du Poète. Qu’il n’y ait plus pour nous, entre la foule et toi, l’éclat insoutenable du langage. (fr.)
  • Źródło: Chór. 4

• W uciążliwej bliskości bogów i boskiej deprawacji człowieka…
  • Dans la promiscuité divine et la dépravation de l’homme chez les dieux… (fr.)
  • Źródło: Chór. 4

Inne

• Budowałem na otchłani i bryzgach fali i na kurzawie piasków
  A ułożę się do snu w cysternach i pustych łupinach statków
  We wszystkich miejscach mizernych i lichych gdzie pochowany jest zapach wielkości.
  • J’ai fondé sur l’abîme et l’embrun et la fumée des sables. Je me coucherai dans les citernes et dans les vaisseaux creux, En tous lieux vains et fades où gît le goût de la grandeur. (fr.)
  • Źródło: Wygnanie II

• Demokracja, bardziej niż jakikolwiek inny ustrój, wymaga sprawowania autorytetu.
  • La démocratie, plus qu’aucun autre régime, exige l’exercice de l’autorité. (fr.)
  • Opis: przemówienie poświęcone Aristide’owi Briandowi, 3 lipca 1942.
  • Źródło: Discours sur Briand, w: Oeuvres complètes, Gallimard, Paris 1982, s. 608.

• Na zawsze stawiane pytanie: „Dlaczego pan pisze?” odpowiedź poety będzie zawsze najkrótsza: „Aby lepiej żyć”.
  • Opis: w liście do Berkeley Review, 1955.
  • Źródło: Oeuvres complètes, Gallimard, Paris 1982, s. 564.

• Poecie wystarczy być nieczystym sumieniem swoich czasów.
  • C’est assez, pour le poète, d’être la mauvaise conscience de son temps. (fr.)
  • Opis: ostatnie zdanie przemówienia noblowskiego, 10 grudnia 1960.
  • Źródło: nobelprize.org