Rozmowy tuskulańskie

Iluminowany rękopis Tuskulanek, sporządzony między rokiem 1450 a 1460 w Neapolu

Rozmowy tuskulańskie (Tuskulanki, łac. Tusculanae disputationes) – dzieło filozoficzne Cycerona.

• Całe życie filozofa to rozmyślania o śmierci.
  • Tota philosophorum vita commentatio mortis est. (łac.)
  • Źródło: II, 30
  • Zobacz też: filozof, śmierć

• Czyż każdy zacny i poważny człowiek nie wyzna, że wiele nie wie i że ciągle powinien się uczyć?
  • Nonne optimus et gravissimus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda? (łac.)
  • Źródło: III, 28

• Dla cnoty nie ma żadnego większego teatru nad sumienie.
  • Nullum theatrum virtuti conscientia maiorest. (łac.)
  • Źródło: I, 64
  • Zobacz też: cnota, sumienie

• Filozofia jest uprawą ducha.
  • Cultura animi philosophia est. (łac.)
  • Źródło: II, 5
  • Zobacz też: filozofia

• Gwóźdź trzeba wbić gwoździem.
  • Clavo clavum eiciendum. (łac.)
  • Opis: polski odpowiednik: Klin klinem.
  • Źródło: IV, 35
  • Zobacz też: gwóźdź

• Jest cechą głupoty dostrzegać błędy innych, a zapominać o swoich.
  • Est proprium stultitiæ aliorum vitia cernere, oblivisci suorum. (łac.)
  • Źródło: III, 30
  • Zobacz też: głupota

• Niech pije albo niech się wynosi.
  • Aut bibat aut abeat! (łac.)
  • Źródło: V, 41

• Przystoi walczyć w obronie praw, wolności, ojczyzny.
  • Convenit dimicare pro legibus, pro libertate, pro patria. (łac.)
  • Źródło: IV, 19
  • Zobacz też: prawo, wolność

• Przyzwyczajenie do trudu sprawia, że łatwiej znosimy cierpienia.
  • Consuetudo laborum perpessionem dolorum efficit facilorem. (łac.)
  • Źródło: II, 14
  • Zobacz też: cierpienie, przyzwyczajenie

• Skutkiem przeciwieństwa jest przeciwieństwo.
  • Contratorium cotraria sunt consequentia. (łac.)
  • Źródło: V, 17

• Śmierć odwodzi nas od nieszczęść, a nie od dobra, jeżeli rozważymy prawdę.
  • A malis mors abducit, non a bonis, verum si quaerimus. (łac.)
  • Źródło: I, 34, 83
  • Zobacz też: śmierć

• Tam ojczyzna, gdzie (jest) dobrze.
  • Ibi patria, ubi bene. (łac.)
  • Zobacz też: ojczyzna

• Wielka jest siła przyzwyczajenia.
  • Consuetudinis magna vis est. (łac.)
  • Źródło: II, 17

• Wiosłami i żaglami.
  • Remis velisque. (łac.)
  • Opis: pełną parą.
  • Źródło: III

• Wystrzegaj się rzeczy haniebnych, słabości niemęskich.
  • Cave turpe quicquam languidum, non virile. (łac.)
  • Źródło: II, 22
  • Zobacz też: hańba

• Żyć – to myśleć.
  • Vivere est cogitare. (łac.)
  • Źródło: V, 38