Przejdź do zawartości

Antonio Gramsci

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Antonio Gramsci

Antonio Gramsci (1891–1937) – włoski działacz komunistyczny, teoretyk marksizmu, filozof.

  • Jeśli uznamy, że celem dyskusji naukowej jest poszukiwanie prawdy i postęp nauki, to bardziej „przodującym” będzie ten, kto trzyma się punktu widzenia, iż przeciwnik może dać wyraz postulatom, które – choćby tylko jako moment podrzędny – powinny wejść w skład jego własnej konstrukcji. Zrozumieć i rzeczowo ocenić stanowisko i racje przeciwnika (a często tym przeciwnikiem bywa cały dorobek dotychczasowej myśli) – to znaczy właśnie wyswobodzić się z więzienia ideologicznego (w sensie ujemnym: ślepego fanatyzmu ideologicznego), czyli przyjąć jedynie płodny w badaniach naukowych krytyczny punkt widzenia.
  • Jeżeli historia jest historią wolności – wedle określenia Hegla – to formuła ta dotyczy całych dziejów rodzaju ludzkiego, wszystkich czasów i krajów; wolnością byłaby nawet historia wschodnich satrapii. Wolność oznacza w tym wypadku tylko „ruch”, rozwój, dialektykę. Również i historia satrapii wschodnich była wolnością, gdyż była ruchem i rozwojem – zresztą satrapie runęły. Ponadto historia jest wolnością w tej mierze, w jakiej jest walką między wolnością a autorytetem, między rewolucją a zachowawczością, walką, w której wolność i rewolucja stopniowo biorą górę nad władzą i zachowawczością.
  • Kryzys polega dokładnie na tym, że to, co stare, umiera, gdy nowe jeszcze się nie narodziło; w takim interregnum pojawia się szeroki wachlarz patologicznych symptomów.
    • La crisi consiste appunto nel fatto che il vecchio muore e il nuovo non può nascere: in questo interregno si verificano i fenomeni morbosi più svariati. (wł.)
    • Źródło: Passato e presente, Editori riuniti, 1996, s. 48.
    • Zobacz też: kryzys
  • Optymizm woli, pesymizm intelektu.
    • Pessimismo dell’intelligenza, ottimismo della volontà (wł.)
    • Opis: motto tygodnika „L’Ordine Nuovo” zapożyczone od Romaina Rollanda.
    • Źródło: „L’Ordine Nuovo”, rocznik I, nr 43, 3–10 kwietnia 1920.
    • Zobacz też: optymizm, pesymizm, wola, intelekt
  • (…) stworzyć własną osobowość znaczy – uświadomić sobie swoje stosunki, a zmienić swą osobowość to tyle, co zmienić całokształt tych stosunków.
    • Źródło: Pisma wybrane, t. 1, Książka i Wiedza, Warszawa 1961, s. 40–41.
    • Zobacz też: osobowość
  • Towarzystwo Jezusowe jest ostatnim wielkim zakonem o charakterze reakcyjnym i o charakterze represyjnym i „dyplomatycznym”. Jego powstanie było oznaką skostnienia organizmu Kościoła. Nowe, później powstałe zakony mają bardzo nikłe znaczenie „religijne”, pełnią natomiast ważną rolę z punktu widzenia zapewniania karności masy wiernych. Powstały one jako odgałęzienia i macki Towarzystwa Jezusowego, bądź też stały się nimi z czasem.
  • Trzeba obalić bardzo rozpowszechniony przesąd, jakoby filozofia była czymś niezmiernie trudnym z tej racji, że stanowi sferę działalności umysłowej pewnej określonej kategorii naukowców-specjalistów, czy też zawodowych filozofów i systematyków.
Źródło: „https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Antonio_Gramsci&oldid=626565”