Konfucjusz

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Konfucjusz (551–479 p.n.e.) – chiński filozof i myśliciel.

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

Konfucjusz, figurka z brązu

B[edytuj]

  • Bez znajomości siły słów nie sposób poznać ludzi.
    • Źródło: Wielka księga mądrości, wybór Jacek i Tomasz Ilga
  • Błędy człowieka szlachetnego są jak zaćmienie słońca lub księżyca. Wszyscy je widzą.
  • Brakiem odwagi jest wiedzieć, co prawe, lecz tego nie czynić.

C[edytuj]

  • Cieśla, który chce dobrze robotę wykonać, musi wpierw naostrzyć swe narzędzia.
  • Ci, którzy się uczą, podobni są do roślin. Zdarza się bowiem, że roślina zakiełkuje, ale nie rozkwitnie; zdarza się też, że zakwitnie, ale owocu nie wyda.
  • Czego sam nie pragniesz, nie czyń drugiemu.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
  • Człowiek cnotliwy dobre wypowiada słowa, ale nie zawsze ten, kto dobre powiedział słowo, jest cnotliwy.
  • Człowiek potyka się nie o góry, a o kretowiska.
  • Człowiek szlachetny jedna sobie przyjaciół wykształceniem, a w doskonaleniu się pomagają mu przyjaciele.
  • Człowiek szlachetny kieruje się sprawiedliwością. Człowiek mały – korzyścią.
  • Człowiek szlachetny nie szafuje obietnicami, lecz czyni więcej niż przyrzekł.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Człowiek szlachetny nie zna trosk ni lęku. O cóż się bowiem może troszczyć i czego ma się lękać, skoro w sobie żadnych ułomności nie znalazł?
  • Człowiek szlachetny stara się, by inni byli dobrzy. Prostak czyni odwrotnie.
  • Człowiek szlachetny, który ma światem kierować, niczego z uporem trzymać się nie powinien ani niczego z góry odrzucać, a zawsze stawać po stronie tego, co prawe.
  • Czyż jedynie urząd piastując można rządy sprawować?
  • Czyż można słusznej nie wysłuchać rady? Ważniejsze jest jednak to, by jej wysłuchawszy zmienić, co złe.
  • Czyż nie jest prawdziwie szlachetny ten, kto się nie smuci, choć się na nim ludzie nie poznali?

D[edytuj]

  • Dawniej ludzie uczyli się dla samych siebie, dziś robią to na pokaz.

G[edytuj]

  • Gdy śmierć nadchodzi, ptak smutno śpiewa, a człowiek dobre wypowiada słowa.
  • Gdy widzisz mędrca, myśl o tym, by mu dorównać. Gdy widzisz tego, komu brak rozsądku, zastanów się nad sobą samym.
  • Gdy władca szanuje obyczaje, łatwo mu ludem kierować.
  • Gdy władca na urzędy wynosi prawych, a oddala od siebie nieprawych, wówczas lud staje się uległy. Gdy zaś wynosi on na urzędy nieprawych, a oddala od siebie prawych, wówczas lud uległy nie będzie.

J[edytuj]

  • Jak mógłbyś duchom służyć, gdy jeszcze ludziom nie potrafisz?
  • Jak mógłbyś śmierć poznać, gdy jeszcze życia nie znasz?
  • Jeśli coś wiesz, przyznaj, że wiesz. Gdy zaś czegoś nie wiesz, przyznaj, że nie wiesz. Oto prawdziwa wiedza.
  • Jeśli dobrem odpłacasz za zło, czym za dobro się odwdzięczysz?
  • Jeśli nie będziesz nauczał kogoś, kto na to zasługuje, zgubisz człowieka. Jeśli nauczasz kogoś, kto na to nie zasługuje, trwonisz tylko swą wiedzę.
  • Jeśli sam władca wyzbędzie się pragnień, wówczas nikt w jego kraju kraść nie będzie, choćby i złodziei nagradzał.
  • Jeśli dotąd nie znamy życia, jakże możemy znać śmierć?

K[edytuj]

  • Każdy potrafi skarg wysłuchać. Kto jednak zdoła sprawić, by skarg nie było?
  • Kiedy staje się oczywiste, że cele nie mogą zostać osiągnięte, nie dostosowuj celów, dostosuj działania.
  • Komu sił nie starcza, ten ginie w połowie drogi.
  • Kto dostrzegłszy zysk o prawości pomyśli, kto w niebezpieczeństwie gotów życie ryzykować i kto po latach nie zapomina o swych przyrzeczeniach, ten jest człowiekiem doskonałym.
  • Kto ku korzyściom czynem każdym zmierza, ten niezadowolenie wielu wzbudzić musi.
  • Kto lubi dobrze jeść, może z głodu umrzeć.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Kto nie ma ludzkiego do bliźnich stosunku, ten ani długo w ubóstwie wytrzymać nie zdoła, ani w dostatku długo pozostawać nie może.
  • Kto nie potrafi się wywiązać ze swych obowiązków wobec żywych, ten nie zdoła ich spełnić wobec duchów przodków.
  • Kto nie potrafi spoglądać daleko, ten ma kłopoty blisko.
    • Źródło: „Przegląd techniczny” 1987, s.8.
  • Kto ostro sobie samemu błędy wyrzuca i nieskory jest do ganienia innych, ten oddala od siebie niezadowolenie.
  • Kto się nie waha czynić wielkich obietnic, temu trudno przyjdzie się z nich wywiązać.
  • Kto się z godnym człowiekiem zwiąże, ten go zawsze będzie mógł szanować.
  • Kto służąc panu często go napomina, ten w niełaskę popadnie.
  • Kto stara się ludzi ująć zręcznymi słowami, ten często bywa znienawidzony.
  • Kto w wielkich sprawach granic nie przekracza ten w drobnych może swobodniej postępować.
  • Kto wie, że popełnił błąd i nie próbuje go naprawić, popełnia drugi błąd.
  • Kto z różnych końców rzecz rozpoczyna, ten wszystko popsuć może.
  • Kto zdobytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

L[edytuj]

  • Lepiej nie zaczynać, niż zacząwszy nie dokończyć.
  • Lepiej zapalić świeczkę, niż przeklinać ciemność.
  • Ludzie bliscy są sobie naturą, a dalecy przyzwyczajeniami.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Ludzie pragną bogactw i zaszczytów. Lecz przyjmować się ich nie godzi, jeśli nie są zdobyte właściwą drogą. Ludzie nienawidzą ubóstwa i stanu niskiego. Lecz wydobyć się z nich nie przystoi, jeśli właściwą drogą osiągnąć tego nie można.

M[edytuj]

  • Milczenie – przyjaciel, który nigdy nie zdradza.
  • Mów otwarcie i otwarcie działaj, gdy w kraju dobre panują rządy. Otwarcie działaj, lecz mów ostrożnie, gdy rządy są złe.

N[edytuj]

  • Na drzewie dobrych intencji jest wiele kwiatów, lecz mało owoców.
  • Nie można nie pamiętać o wieku swych rodziców. Radować się bowiem należy z długiego ich żywota i lękać się bezustannie, że kres ich dni się zbliża.
  • Nie poprawi się już ten, kto czterdzieści lat osiągnął, a wad się nie wyzbył.
  • Nie rozpaczaj, że ludzie cię nie rozumieją. Martw się tym, że to ty nie rozumiesz ludzi.
  • Nie smućcie się, że nie piastujecie stanowisk. Troszczcie się o to, by być stanowisk godni.
  • Nie smućcie się, że nikt was nie zna. Troszczcie się o to, byście byli godni tego, by was znano.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Nie spiesz się i o drobne nie zabiegaj korzyści. Kto się bowiem spieszy, ten daleko nie zajdzie. Kto o drobne zabiega korzyści, ten wielkich dzieł nie dokona.
  • Nie to przyjaciel, który we krwi jest, w rodzie, lecz co się przyjacielem pokaże w przygodzie.
  • Nie wiemy jeszcze nic o życiu, więc jak możemy wiedzieć coś o śmierci?
  • Nie wtrącaj się do spraw, którymi cię nie obarczono.
  • Nie strzelaj do muchy z katapulty.
  • Nie uczyć człowieka dojrzałego jest marnowaniem człowieka. Uczyć człowieka niedojrzałego jest marnowaniem słów.
  • Niechaj ten, komu powierzono stanowisko, wpierw obowiązki wypełnia, a gdy mu czasu jeszcze zostanie, niechaj się uczy.
  • Nieprawym sposobem zdobyte bogactwo i zaszczyty podobne są do przepływających po niebie chmur.

O[edytuj]

  • Opowiedz mi twoją przeszłość, a ja powiem ci, jaka będzie twoja przyszłość.
  • O sprawach dokonanych nie należy rozprawiać. Nie należy też rad udzielać, gdy rzecz już zbyt daleko zaszła, ani wyrzutów czynić, gdy coś już minęło.

P[edytuj]

  • Podróż tysiąca mil zaczyna się od jednego kroku.
  • Pogoń za małymi zyskami zasłania wielkie korzyści.
    • Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
  • Powiedz mi, a zapomnę.
    Pokaż – zapamiętam.
    Pozwól wziąć udział, a… wzbudzisz we mnie pragnienie.
    • Źródło: Anna Wojnar, Nowa era reklamy, „Alma Mater” nr 129, listopad 2010, s. 29.
  • Prawdziwa wiedza to świadomość rozmiarów własnej ignorancji.
  • Prawdziwym błędem jest błąd popełnić i nie naprawić go.
  • Prostak błędy swe barwnie przystraja.
  • Przeciwko chytrym najlepszą bronią jest otwartość.
  • Przekraczać granice to nie mniejszy błąd niż do nich nie dotrzeć.

R[edytuj]

  • Rozrzutność wiedzie ku utracie skromności, a oszczędność ku skąpstwu. Brak skromności gorszy jest jednak od skąpstwa.

S[edytuj]

  • Służąc władcy myśl wpierw o swych obowiązkach, a potem o wynagrodzeniu.
  • Spróbuj zapalić maleńką świeczkę zamiast przeklinać ciemność.
  • Szlachetny człowiek wymaga od siebie, prostak od innych.
  • Szlachetny mąż strzeże się trzech rzeczy: kiedy jego siły fizyczne nie osiągnęły pełni rozwoju, strzeże się płci; kiedy jego siły fizyczne są w rozkwicie, strzeże się zwady; kiedy w starości jego siły fizyczne się wyczerpują, strzeże się chciwości.
    • Źródło: IDO – Ruch dla Kultury, „Rocznik Naukowy”, t. II, Rzeszów 2001, s. 346.
  • Szlachetny każdą rzecz z różnych stron widzi i nie ma uprzedzeń. Prostak rzecz z jednej strony widzi i kieruje się uprzedzeniami.
  • Szlachetny kocha zgodę, lecz nie jest bezkrytyczny. Prostak jest bezkrytyczny, ale bynajmniej nie jest zgodny.
  • Szlachetny nawet w biedzie jest stanowczy. Prostak w biedzie nie zna hamulców.
  • Szlachetny odznacza się godnością, lecz nie dumą. Prostak bywa dumny, choć brak mu godności.
  • Szlachetny troszczy się o swe cnoty, a nie o to, że mu w biedzie żyć przyszło.
  • Szlachetny wielkie sobie stawia cele, prostak ku małym zdąża.

T[edytuj]

  • Trzy są rodzaje przyjaźni, które korzyść przynoszą: przyjaźń z prostolinijnym, ze szczerym i z takim, który wiele wie.
  • Tylko bardzo mądrzy i zdecydowani głupcy niczego w swym postępowaniu nie zmieniają.

U[edytuj]

  • Ucz się tak, jakbyś niczego jeszcze nie osiągnął, i lękaj się, byś nie stracił tego, co już osiągnąłeś.
  • Uczyć się i nie myśleć to strata czasu, myśleć i nie uczyć się to niebezpieczeństwo.

W[edytuj]

  • W dawnych czasach szaleńcy byli prostoduszni, dziś i oni są krętaczami.
  • Wewnątrz Czterech Mórz wszyscy ludzie są braćmi.
    • Źródło: Jacek Izydorczyk, Hanzai znaczy przestępstwo, Wolters Kluwer Polska, 2008, s. 20.
  • Wielki minister to ten, który służy władcy, gdy potrafi, a wycofuje się z urzędu, gdy nie umie obowiązkom podołać.
  • W obyczajnym postępowaniu najcenniejsza jest zgodność z nakazami moralnymi.
  • Wszystko jest w ruchu jak płynący strumień, co nie zatrzymuje się ani w nocy, ani w dzień.
  • W państwie rządzonym dobrze – wstyd być biednym; w państwie rządzonym źle – jest hańbą być bogatym.
  • Wybierz sobie zawód, który lubisz, a nigdy nie będziesz zmęczony.
  • Wiedzieć, że wiemy, co wiemy, i że nie wiemy tego, czego nie wiemy – oto prawdziwa wiedza.

Z[edytuj]

  • Z tego, iż ktoś o cnotach rozprawia, nie można wnosić, że sam cnoty posiadł.
  • Zaniedbasz to stracisz.
  • Zróbcie, by uczciwość opłacała się bardziej niż kradzież, a nie będzie kradzieży.
  • Zanim wyruszysz na zemstę, wykop dwa groby.

O Konfucjuszu[edytuj]

  • Konfucjusz, najsłynniejszy chński filozof, zwykł mawiać, iż lęka się duchów, więc trzyma się od nich z daleka.
    • Autor: Joanna Orłowska-Stanisławska
    • Źródło: Siedem wrót do chwały. Chińczycy – pragnący nieśmiertelności, „National Geographic Polska”, kwiecień 2013, s. 54.
  • Konfucjusz urodził się w Zou, miejscowości w okręgu Changping w państwie Lu.(...) [Matka jego] modliła się na wzgórzu Niqiu i w odpowiedzi na modlitwę urodziła Konfucjusza w dwudziestym drugim roku panowania księcia Xiang z Lu (551 p.n.e.). Ponieważ przyszedł na świat z dużą wypukłością na głowie, nazwano go Qiu (pagórek). Nosił przydomek Zhongni oraz nazwisko Kong.
    • Autor: Sima Qian, Zapiski historyczne (Shiji), oprac. Lin Yutang