Hernán Cortés

Hernán Cortés (1485–1547) – hiszpański konkwistador, znany przede wszystkim jako zdobywca Meksyku.

Naprzód, panowie!
- Opis: podczas natarcia, w czasie oblężenia azteckiej stolicy
- Źródło: Bernal Diaz del Castillo, Pamiętnik żołnierza Korteza, przekład Anna Ludwika Czerny, Warszawa 1962,

Nie widziałem innego sposobu ratunku dla nas, jak w gruzy obrócić miasto najpiękniejsze na świecie... byli bowiem bardziej oporni niż kiedykolwiek... mój plan polegał na tym, ażeby burzyć kolejno każdy dom w miarę naszego posuwania się w głąb miasta i nie postępować kroku naprzód, dopóki nie będzie zrównany z ziemią.
- Opis: o zagładzie Tenochtitlanu – stolicy państwa Azteków.
- Źródło: F. A. Kirkpatrick, Zdobywcy Ameryki, przeł. Jan Furuhjelm, Warszawa 1957.

Panowie! Idźmy za naszym sztandarem, który jest symbolem Krzyża Świętego: z tym krzyżem zwyciężymy!
- Źródło: F. A. Kirkpatrick, Zdobywcy Ameryki, przeł. Jan Furuhjelm, Warszawa 1957.
- Zobacz też: krzyż

Poświadczcie mi, że nie w mej mocy dłużej strzec tego skarbu. W tym budynku i komnacie mamy ponad siedemset tysięcy pesos złotych, a jak widzicie, nie można tego ważyć i ukryć. Ponieważ musi to zostać, niech żołnierze czerpią z tego, ile chcą zamiast żeby miało to pozostać dla tych psów.
- Opis: do sekretarza i notariuszy królewskich, parę godzin przed ucieczką z azteckiej stolicy, nazwanej później Smutną nocą, gdyż objuczeni złotem Hiszpanie nie byli w stanie bronić się przed ścigającymi ich Aztekami i w większości zginęli
- Źródło: Bernal Diaz del Castillo, Pamiętnik żołnierza Korteza, przekład Anna Ludwika Czerny, Warszawa 1962,

Wasza miłość jesteś bardzo wielkim władcą i zasługujesz na jeszcze więcej. Radujemy się widokiem waszych miast i proszę was o łaskę, jesteśmy oto w waszej wielkiej świątyni, zechciej nam pokazać bogów swoich i teules.
- Opis: do władcy azteckiego Montezumy
- Źródło: Bernal Diaz del Castillo, Pamiętnik żołnierza Korteza, przekład Anna Ludwika Czerny, Warszawa 1962