Carl von Clausewitz

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Skocz do: nawigacja, szukaj
Carl von Clausewitz

Carl von Clausewitz (1780–1831) – pruski teoretyk wojny, generał i pisarz.

  • Wojna jest aktem przemocy, a przy stosowaniu jej nie ma granic.
    • Źródło: Jarosław Gronert, Astrologia od początku, Pabianice 2007, s. 28.
  • Wojna jest tylko kontynuacją polityki innymi środkami.
    • Der Krieg ist nichts anderes als die Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln. (niem.)
    • Źródło: O wojnie (niem. Vom Kriege, 1832–1834)
    • Zobacz też: wojna

O naturze wojny[edytuj]

(niem. Über die Natur des Krieges, wyd. Jirafa Roja, Warszawa 2011, tłum. Andrzej Hildebrandt, ISBN 9788389143761)

  • Emocje uwalniające się w czasie wojny muszą wcześniej w postaci uśpionej istnieć w narodach.
    • Źródło: s. 35.
  • Generał Scharnhorst, który napisał najlepszy podręcznik Wojny, jaki powstał do dziś dnia, uważał przykłady historyczne za niezmiernie ważne i sam w podziwu godny sposób z nich korzystał. Gdyby przeżył tę Wojnę, na której poległ, część czwarta jego poprawionego traktatu o artylerii większe jeszcze dałaby świadectwo owego analitycznego i bystrego ducha, przez który przesiewał swe bogate doświadczenia.
    • Źródło: s. 84.
  • Jeśli dwie strony uzbroiły się do walki, musiało popchnąć je do tego uczucie wrogości, i tak długo jak są uzbrojone, czyli nie rozmawiają o pokoju, uczucie to musi trwać. Uczucie to może zostać zawieszone przez którąś ze stron tylko w jednym przypadku: jeśli oczekuje ona na korzystniejszy moment do uderzenia.
    • Źródło: s. 26.
  • Na koniec wreszcie nawet ostateczny wynik całej Wojny nie zawsze może być uważany za absolutny. Państwo pokonane widzi go tylko jako przemijające zło, które w późniejszym terminie może się dać zrównoważyć działaniami politycznymi.
    • Źródło: s. 23.
  • Nienawiść narodowa, zwykle obecna w naszych Wojnach, stanowi substytut osobistej wrogości wobec drugiego człowieka. Czasem jednak się zdarza, że jej brakuje. Wówczas, nawet jeśli z początku nie ma żadnych nieprzyjaznych uczuć, wrogość pojawia się jako rezultat walki, gdyż akt przemocy popełniony wobec nas na rozkaz wrogiego dowódcy, wzbudzi w nas chęć odwetu na bezpośrednim sprawcy, a nie na dowódcy, na którego rozkaz popełniono ów akt. Jest to ludzkie, a może zwierzęce uczucie; niemniej jednak tak właśnie jest.
    • Źródło: s. 55.
  • Stało się zatem tak, iż nasze książki teoretyczne i krytyczne zamiast być przejrzystymi i prostymi dysertacjami, których autorzy zawsze wiedzieliby przynajmniej, co chcą powiedzieć, a czytelnik wiedziałby, co czyta - pełne są technicznych określeń nie służących niczemu prócz tworzenia barier pomiędzy czytelnikiem a autorem. Często dzieje się jeszcze gorzej; prace są niczym puste naczynia, a sam autor nie ma pojęcia, o co mu chodzi, zadowala się ogólnikami, które wyrażone w prostym języku stałyby się niestrawne nawet dla niego samego.
    • Źródło: s. 83.
  • Widzimy zatem, iż pojęcie równowagi sił nie może wyjaśnić przerwania działań, ale że kończy się problemem oczekiwania na korzystniejszą chwilę.
    • Źródło: s. 26–27.
  • Wojna jest częścią stosunków międzyludzkich.
    Mówimy, iż Wojna nie należy do królestwa Nauki czy Sztuki, ale do królestwa życia społecznego. Jest to konflikt wielkich interesów, a jedyną cechą odróżniającą go od innych konfliktów jest to, że ulega rozwiązaniu poprzez przelew krwi.
    • Źródło: s. 71.
  • Wojna jest zatem aktem przemocy, mającym na celu nagięcie przeciwnika do naszej woli.
    Aby stawić czoło przemocy, przemoc zbroi się w wynalazki Nauki i Techniki. Towarzyszą jej ograniczenia, słabe i niemal niedostrzegalne, zwane przepisami Prawa Międzynarodowego, które przemoc sama sobie narzuca, ale nie warto o nich mówić, ponieważ w niewielkim tylko stopniu zagrażają jej możliwościom.
    • Źródło: s. 16.
  • Wojna to nic innego jak tylko pojedynek na ogromną skalę.
    • Źródło: s. 16.

O Carlu von Clausewitzu[edytuj]

  • Sine ira et studio: Clausewitz ani nie aprobuje, ani nie potępia, a jedynie rejestruje. (...) Każdy kto dzisiaj podejmuje namysł nad wojnami i strategią, musi wznieść barierę oddzielającą jego inteligencję od współczucia.(...) Demokraci i liberałowie, jeśli tylko właściwie go zrozumieją, muszą co najmniej czerpać nauki z jego rygoru pojęciowego.
    • Autor: Raymond Aron
    • Źródło: Tony Judt, Brzemię odpowiedzialności. Blum, Camus, Aron i francuski wiek dwudziesty, tłum. Michał Filipczuk, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013.