Zygmunt Miłkowski

Zygmunt Miłkowski (1824–1915) – polski pisarz, publicysta i polityk niepodległościowy, powstańczy pułkownik. Jeden z najpłodniejszych pisarzy polskich. Członek Ligi Polskiej i Ligi Narodowej.

Albańczyk nie ulega, gdyż nie lubi uginać się przed prawem i poczuwa się do narodowości odrębnej, która nie jest ani turecką, ani grecką, ani słowiańską, a której pierwsze występy polityczne pozwoliły zaliczyć lud albański do najwaleczniejszych.
- Źródło: Sytuacja polityczna na półwyspie bałkańskim, "Przegląd Społeczny" T. 1, z. 3 1886

Bismark dopiero, wytaczając nam wojnę eksterminacyjną, rehabilitował nas nieco: przerwał tę monotonność zapytań upokarzających i otuchę odbierających i wykazał, że w niewoli nawet coś jeszcze byśmy znaczyć mogli, gdybyśmy sobie zapewnić umieli przyjaciół i sprzymierzeńców.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Bo gdyby nawet — przypuszczam — wychodźcę, dzięki cudownym jakimś zrządzeniom, język zachowali, to — i cóż z tego?.. Gdyz językiem na obcym gruncie, w obcym klimacie, pod obcem niebem, w styczności z obcymi ludźmi, w sprzężeniu z obcymi interesami, dążeniami i widokami, nie staliby się bądź od pnia oderwaną i na uschnięcie skazaną gałązką, bądź też szczepem innona-rodowym, szczepem o tyle, jeżeli dzięki oddaleniu nie bardziej Polsce obcym, co sąsiadujące o miedzę z Francyą, po francusku mówiące i piszące, dzielnice szwajcarska i belgijska obcemi są Francyi ?..
- Źródło: Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej, "Przegląd Wszechpolski" nr. 2, 1900

Gdyby nie Polska — względnie nie emigracja — kto wie ile wieków jeszcze Rosja czekać by musiała na świtanie idei wolności, podkopującej carat w fundamentach.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Pod zaborem moskiewskim polityka rezygnacji bezwzględnej nie wyjednała ani jednej, najmniejszej, najlżejszej folgi przeciwnie: w miarę, jak wzrastała pokora i pojawiały się tłumaczące coraz to dowodniej potrzebę onej organy publicystyczne, potęgowała się ze strony rządowej zawziętość eksterminacyjna.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Polsce do wyboru przedstawia się alternatywa taka: albo, słuchając wychodzących z pod korekty cenzuralnej i kontroli prokuratorskiej rad i skazówek, zatruć się ostatecznie; albo też uzdrowienia szukać na tej drodze, którą szły, idą i iść będą wszystkie narody ujarzmione i na której spółdziałalność emigracyjna jest czynnikiem naturalnym a nieuniknionym.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Przewidywać wszakże wolno, że nie dalekim jest czas, w którym polskie w Ameryce wychodźtwo w ręce swoje sprawę polską weźmie i będzie ją prowadziło w zastępstwie kraju, pozbawionego głosu pod zaborem moskiewskim, pod innemi zaborami wydającego głosy fałszywe.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Sądząc wedle obchodzenia się z nami Moskwy i Prus, oraz ze względu na to, że Austrya znajduje się w przededniu powrotu rządów absolutnych, które >hier< do wszystkich życia publicznego czynności wprowadzić nie omieszkają, wychodztwu przypadnie znów rola, jaką odgrywała po r. 1861 — rola zastępcza i wyręczyeielska w sprawach Polski. Uświadomienie się przeto we względzie tym jest obowiązkiem obywatelskim ludzi, nie poprzestających na niewinnej kondycyi »zjadaczy chleba«.
- Źródło: Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej, "Przegląd Wszechpolski" nr. 2, 1900

Szwajcarja troskliwość swoją posuwa tak daleko, że gdy w której z kolonji wychodźcy jej (ressortissants) niedostatek cierpią, z zasilkami pieniężnymi śpieszy.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Świeżo ogłoszone rozporządzenie pruskie, stanowiące jako wychodźcy, w razie nawet przyjęcia poddaństwa obcego, nie tracą przez to praw obywatelskich i nie uwalniają się od obowiązków względem państwa pruskiego, jest niczem innem, jak sparagrafowaniem tego stosunku, jaki w starożytności zachodził pomiędzy kolonjami greckiemi a metropoljami.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Ulokowano w niej[Braylii] »Nową Polskę«, którą nazwać by należało nie »Nową«, ale »Inną«, złudzeniem jest bowiem, ażeby osiedleni tam Polacy z pokolenia w pokolenie czystość pochodzenia swego uchować mogli. W drugiem, w trzeciem pokoleniu już ich rozpoznać trudno będzie: w razie najlepszym wytworzą jakąś i we krwi i w mowie mieszaną narodowość. Nastąpić to musi z tej racyi, że żywioł polski wobec naporu asymilacyjnego nie jest, jak żydowski lub cygański, odpornym.
- Źródło: Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej, "Przegląd Wszechpolski" nr. 2, 1900

Wśród Serbów, Bułgarów, jak i Greków, błąka, się idea konfederacji republikańskiej. Jeśli idea ta urzeczywistni się, stracą wprawdzie Rosja i Austrja. ale zyska ludzkość.
- Źródło: Sytuacja polityczna na półwyspie bałkańskim, "Przegląd Społeczny" T. 1, z. 3 1886

Wychodźtwo polskie, znalazłszy się w Ameryce w liczbie poważnej, a mając ojczyznę przez zaborców deptaną tak samo, jak deptaną była Irlandja, z konieczności rzeczy na taż samą weszło drogę. Że droga ta wykładaną nie jest podściółkami rezygnacyjnemi i nie prowadzi na bagna, na których wykwita heroizm niewoli i odwaga tchórzostwa, o tem i mówić nie ma co.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

Wykolatanie zniesienia poddaństwa samo przez się jest dziełem doniosłości takiej, dla której wychodźtwu polskiemu z r. 1831 wybaczyć można wypominane mu tendencyjnie stronnictwa, kłótnie i szaleństwa.
- Źródło: Emigracja polska, jej racja bytu, "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8

W szeregach wychodztwa ze sfery inteligentnej dział wielce interesujący stanowi ucząca się po wyższych zakładach naukowych młodzież: ta duże krajowi oddawać by mogła usługi moralne, gdyby zagranica nie wywierała na nią wpływu, jaki wywiera świeże powietrze na wyprowadzonego na nie z zaduchu więziennego aresztanta.
- Źródło: Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej, "Przegląd Wszechpolski" nr. 2, 1900

Z tego wynika, że, jeżeli się przewidywać dają jakie w Brazylii dla wychodz twa polskiego korzyści, to przeważnie materyalne i wyłącznie dla wy chodztwa. Dla Polski ? — dla Polski starej... kapnie ztamtąd chyba od czasu do czasu kilka groszy na Skarb Narodowy, — póki wychodztwo tameczne o niewolą gniecionej, męczeństwem ilustrowanej, ojców swoich krainie nie zapomni...
- Źródło: Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej, "Przegląd Wszechpolski" nr. 2, 1900