Mark Carney

Mark Carney (2023)

Mark Carney (ur. 1965) – kanadyjski ekonomista, bankier i polityk, lider Liberalnej Partii Kanady od 2025, premier Kanady od 2025.

• Jak ostrzegałem od miesięcy, Ameryka chce naszej ziemi, naszych zasobów, naszej wody, naszego kraju. Ale to nie są czcze groźby. Prezydent Trump próbuje nas złamać, aby Ameryka mogła nas posiadać. To nigdy się nie zdarzy.
  • Źródło: Nowy premier Kanady grzmi. „Nigdy nie ustąpimy przed groźbami Trumpa”, onet.pl, 29 kwietnia 2025.
  • Zobacz też: Donald Trump

• Przetrwaliśmy szok związany ze zdradą USA, ale nadal będziemy bronić swoich interesów, opiekować się sobą nawzajem (…) Jeśli coś nam zagrozi, będziemy walczyć.
  • Źródło: Nowy premier Kanady grzmi. „Nigdy nie ustąpimy przed groźbami Trumpa”, onet.pl, 29 kwietnia 2025.
  • Zobacz też: Stany Zjednoczone, zdrada

Przemówienie w Davos (20 stycznia 2026)

(cyt. za: weforum.org, 20 stycznia 2026)

• Gdy negocjujemy wyłącznie bilateralnie z hegemonem, negocjujemy z pozycji słabości. Akceptujemy to, co zostanie nam zaoferowane. Rywalizujemy ze sobą o miano najbardziej uległych. To nie jest suwerenność. To jest jej inscenizacja – przy jednoczesnej akceptacji podporządkowania.
  W świecie rywalizacji wielkich mocarstw państwa „pomiędzy” mają wybór: konkurować o względy silnych albo połączyć siły i stworzyć trzecią drogę, która ma realny wpływ. Nie powinniśmy pozwolić, by powrót twardej siły oślepił nas na fakt, że siła legitymacji, integralności i reguł pozostanie potężna – jeśli zdecydujemy się używać jej razem.
  • But when we only negotiate bilaterally with a hegemon, we negotiate from weakness. We accept what's offered. We compete with each other to be the most accommodating. This is not sovereignty. It's the performance of sovereignty while accepting subordination.
    In a world of great power rivalry, the countries in between have a choice – compete with each other for favour, or to combine to create a third path with impact. We shouldn't allow the rise of hard power to blind us to the fact that the power of legitimacy, integrity and rules will remain strong, if we choose to wield them together. (ang.)

• Każdego dnia przypomina nam się, że żyjemy w epoce rywalizacji wielkich mocarstw; że porządek oparty na zasadach słabnie; że silni robią to, co chcą i mogą, a słabi muszą znosić to, co im narzucono. (…)
  W obliczu tej logiki wiele państw ulega pokusie, by „iść z prądem”: dostosować się, unikać konfliktów, mając nadzieję, że posłuszeństwo kupi bezpieczeństwo.
  Otóż – nie kupi.
  • It seems that every day we're reminded that we live in an era of great power rivalry, that the rules based order is fading, that the strong can do what they can, and the weak must suffer what they must. (…)
    And faced with this logic, there is a strong tendency for countries to go along to get along, to accommodate, to avoid trouble, to hope that compliance will buy safety.
    Well, it won't. (ang.)

• Świat twierdz będzie biedniejszy, bardziej kruchy i mniej zrównoważony. Jest też inna prawda: jeśli wielkie mocarstwa porzucą nawet pozory zasad i wartości na rzecz nieskrępowanego realizowania swoich interesów, zyski z czysto transakcyjnych relacji będą coraz trudniejsze do utrzymania. Hegemon nie może w nieskończoność monetyzować swoich relacji.
  Sojusznicy zaczną się dywersyfikować, by zabezpieczyć się przed niepewnością. Będą „kupować ubezpieczenie”, zwiększać opcje, by odbudować suwerenność – suwerenność, która kiedyś opierała się na regułach, a coraz częściej będzie zakotwiczona w zdolności do wytrzymywania presji.
  • A world of fortresses will be poorer, more fragile and less sustainable. And there is another truth. If great powers abandon even the pretense of rules and values for the unhindered pursuit of their power and interests, the gains from transactionalism will become harder to replicate. Hegemons cannot continually monetize their relationships.
    Allies will diversify to hedge against uncertainty. They'll buy insurance, increase options in order to rebuild sovereignty – sovereignty that was once grounded in rules, but will increasingly be anchored in the ability to withstand pressure. (ang.)

• Zdejmujemy szyld z okna. Wiemy, że stary porządek nie wróci. Nie powinniśmy go opłakiwać. Nostalgia nie jest strategią. Wierzymy natomiast, że z tego pęknięcia możemy zbudować coś większego, lepszego, silniejszego i sprawiedliwszego.
  To zadanie państw średniej wielkości – tych, które najwięcej tracą w świecie twierdz i najwięcej zyskują na autentycznej współpracy. Potężni mają swoją potęgę. My zaś mamy coś innego: zdolność, by przestać udawać, nazwać rzeczywistość, zbudować siłę u siebie i działać razem.
  • We are taking the sign out of the window. We know the old order is not coming back. We shouldn't mourn it. Nostalgia is not a strategy, but we believe that from the fracture, we can build something bigger, better, stronger, more just.
    This is the task of the middle powers, the countries that have the most to lose from a world of fortresses and most to gain from genuine cooperation. The powerful have their power. But we have something too – the capacity to stop pretending, to name reality, to build our strength at home and to act together. (ang.)