Lebor Gabála Érenn

Lebor Gabála Érenn (pol. Księga podboju Irlandii) – średnioiryjski tytuł luźnego zbioru gawęd pisanych wierszem i prozą, opowiadających o mitycznym pochodzeniu i historii mieszkańców Irlandii począwszy od stworzenia świata aż do średniowiecza.

Jestem ujściem rzeki do morza,
jestem falą oceanu,
jestem grzmotem morskich fal
i silnym bawołem –
jestem sokołem na skale,
kroplą rosy na słońcu
i drzewem piękności
i krzykiem odwagi –
jestem łososiem w wodzie
i jeziorem wśród równin:
jestem siłą sztuki słowa.
- Autor: Amergin Glúingel
- Źródło: Clann Mhíle, 74

O Lebor Gabála Érenn

Chrystianizacja Irlandii i to, że dawny tekst spisywany był przez klasztornych mnichów, wycisnęło swój niewątpliwy ślad na zachowanych utworach. Mimo to można zaryzykować twierdzenie, że ten pogański epos, kompletny jak mało który w Europie tamtych czasów, został wyjątkowo łagodnie potraktowany przez historię. Zakonni kompilatorzy wybrzydzali na jego pogańskość, o czym wiemy z charakterystycznych dopisków, ale przecież uznali rzecz za godną przechowania, co prawda po swoistym „poświęceniu” tekstu słowem „amen”, dodanym na zakończenie.
- Autor: Wojciech Lipoński, Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich, wyd. Bene Nati, Poznań 1995, s. 68.

Zmieniały się reguły języka i jego pisownia, a pieśń trwała nadal, i choć z punktu widzenia tradycji wielu krajów europejskich wydaje się to prawie niewiarygodne, te stare archaiczne pieśni, sięgające okresu [ok. 2000 roku] sprzed naszej ery, od chwili pierwszego średniowiecznego zapisu kontynuowane były w formie powtarzanych kopii rękopiśmiennych aż po pierwsze dziesięciolecia wieku XIX!
- Autor: Wojciech Lipoński, Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich, wyd. Bene Nati, Poznań 1995, s. 64.