Przejdź do zawartości

Halina Jędrzejewska

Dodaj linki
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Halina Jędrzejewska (2020)

Halina Jędrzejewska – ps. Sławka (1926–2025) – polska lekarka i działaczka kombatancka, łączniczka Armii Krajowej, sanitariuszka w powstaniu warszawskim. Prezes Związku Powstańców Warszawskich.

  • Bardzo młodzi ludzie wstąpili do organizacji podziemnych, przez cztery lata było się w organizacji podziemnej. Przecież wielokrotnie człowiek narażał życie, to wiadome, nawet nie ma o czym mówić. Myśmy wszyscy czekali na Powstanie, na wybuch Powstania. Myśmy o tym marzyli. To było coś absolutnie oczywistego, naturalnego, nie było żadnych dylematów, po prostu godzina „W” i my zjawiamy się tam, gdzie nam rozkazano.
  • Grupa z pułku pułkownika Kosuckiego wyruszyła na rekonesans i zobaczyli, że są druty, że jest obóz, że tam się ktoś porusza, sylwetki, że są wieże wartownicze. Krótko mówiąc nie ulega wątpliwości, że jest to obóz. Zdecydowali się wjechać na teren obozu. Rozpoczęła się strzelanina, zlikwidowali esesmanów, którzy byli na górze w wartowniczej wieży, sforsowali druty i wjechali na teren obozu. Oni zdaje się sami byli zdumieni, bo ze wszystkich stron leciały baby. W pierwszej chwili nikt nie wiedział kto nam przyniósł wolność, dopiero jak się odezwali, jak zobaczyliśmy mundury, Poland napisy na kurtkach, to nie było już żadnych wątpliwości, że Polacy. Radość była niezwykła. W ogóle to się nie da opisać, to było coś fantastycznego.
  • Ludność nas bardzo wspierała, ludzie nam pomagali. Często nam podrzucali coś do jedzenia. Przecież w znakomitej większości, może nie wszyscy, nie byliśmy przygotowani ubraniowo do Powstania. Ja na przykład byłam w szarej sukience zrobionej z mundurka harcerskiego, nie miałam nawet sweterka, niczego, a przecież noce były bardzo zimne, a później dnie były w ogóle zimne. Ludzie się z nami dzielili żywnością, ubraniem. Wspaniale zachowywała się ludność Warszawy, kiedy organizował się szpital.
  • Ludność warszawska była wspaniała, społeczeństwo było cudowne. Pewnie, że pod koniec społeczeństwo było już zmęczone, ludzie byli zmordowani, głodni, siedzieli w piwnicach. Byli po prostu śmiertelnie zmęczeni. Zaczęły się różne niepokoje i czasami nawet jakieś niemiłe sytuacje i niemiły stosunek do nas. Ale to było zupełnie zrozumiałe, a przez tyle tygodni oni byli wspaniali. Zawsze twierdzę, że mieszkańcy Warszawy na piątkę zdali egzamin w czasie Powstania.
  • Ludzie sobie niezwykle pomagali. Jeśli było tak, że na przykład w czyimś domu kogoś aresztowali, to bardzo często było tak, że ludzie z tego domu z własnej inicjatywy czekali przed domem w najbliższym sąsiedztwie, czy ktoś z rodziny nie wraca i uprzedzali, że w mieszkaniu jest gestapo.
  • Miałam koleżankę Żydówkę, która była przed wojną w naszym zastępie w harcerstwie i którą na początku okupacji widywałam. (...) Widywałam ją przez jakiś czas, a potem znikła mi z horyzontu, ale przeżyła. Nigdy ją o to nie pytałam. Myśmy się po wojnie spotkały i widywałyśmy się wielokrotnie, ale ona nigdy o tym nie mówiła. Wiem, że rodziców straciła w getcie. Oboje rodzice zginęli.
  • Myśmy naprawdę byli zrozpaczeni, że pada Powstanie. Myśmy uważali, że jesteśmy jeszcze zdolni do walki, że jeszcze mamy broń. Głodno bo głodno, ale jakoś egzystujemy i że miasto powinno się jeszcze bronić. Tak uważaliśmy. To o czymś świadczy i to było powszechne.
  • Myśmy nie miały żadnych możliwości, żeby przejść granicę w Przemyślu nielegalnie. Trzeba było ze strony radzieckiej przedostać się na niemiecką. W związku z tym trzeba było się dostać do budynku, który był na jakimś wielkim placu, w którym z jednej strony urzędowała komisja radziecka a z drugiej strony komisja niemiecka.
  • Pełzałyśmy wolniutko na brzuchach, nad głowami trzymałyśmy torby sanitarne. Wydawało nam się, że one osłonią nam głowy. Ostrzał był gęsty. Miałam uczucie, że pociski przechodzą mi między włosami, a Niemcy widzą i słyszą każdy ruch naszych ciał. W pewnym momencie – było chyba jeszcze kilkanaście metrów do rannych – usłyszałyśmy dziewczęcy głos: „Ciszej tam, do cholery, nie ruszajcie się”. Jak się później okazało, był to głos sanitariuszki Baśki, która ranna w pośladek leżała na przedpolu.
  • Pierwszy dzień to była niezwykła radość, ogromne emocje, poczucie, że będziemy za chwilę wolni, że właściwie już jesteśmy wolni. W momencie kiedy znalazłam się na terenie koncentracji naszych oddziałów miałam poczucie wolności. To było niesłychanie wielkie przeżycie. Myślę, że dla nas wszystkich to był najważniejszy dzień, bo oto kończy się konspiracja, przechodzimy do walki jawnej w przekonaniu i w głębokiej wierze, że po kilku dniach Warszawa będzie wolna, a być może w niedługim czasie Polska będzie wolna. To było bardzo niezwykłe przeżycie.
  • W sytuacji, kiedy wojsko już wychodziło i szpitalik był ewakuowany, ewakuowano tych, których można było. Moja siostra nie chciała wyjść z oddziałem, chciała zostać z rodzicami. Niemcy jedenastego weszli tutaj i odłączyli grupę kilku mężczyzn i ich tutaj rozstrzelali, zamordowali. Mój tata był w tej grupie.
Źródło: „https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Halina_Jędrzejewska&oldid=614065”