Goci

Rekonstrukcja gockiego długiego domu w Masłomęczu

Król Gotów Gizur rzuca wyzwanie Hunom,
obraz Petera Nicolaia Arbo, 1886

Goci, Gotowie (goc. Gutþiuda; łac. Gothi) – jedno z największych i najważniejszych plemion wschodniogermańskich, mówiące językiem gockim.

• Wulfhera odwiedziłem i Wyrmhera, często tam walka nie ustawała,
  kiedy Hredów wojsko twardym mieczem
  obok Gotów Wiślańskich puszczy bronić musiało,
  starej ojczyzny, przed wojskami Attyli.
  • Wulfhere sohte ic ond Wyrmhere;
    ful oft þær wig ne alæg,
    þonne Hræda here heardum sweordum
    ymb Wistla wudu wergan sceoldon
    ealdne eþelstol ætlan leodum. (staroang.)
  • Opis: Hredowie to jeden z gockich ludów.
  • Źródło: Widsith; cyt. za: Jacek Fisiak, Emendacje polskiego przekładu tekstów staroangielskich w zbiorze A. Bielowskiego Pomniki dziejowe Polski, Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, t. 8, 1961, s. 85.
  • Zobacz też: Wisła, Attyla

• Między Longobardami a poprzednimi panami Italii – Gotami – była taka różnica, jak między Teodorykiem, wysłuchującym podczas uczty panegirycznych utworów poetyckich na swą cześć, i Alboinem, pijącym z czaszki zabitego wroga (króla Gepidów Kunimunda) i zmuszającym do uczestniczenia w tym jego córkę, a swoją brankę. W przeciwieństwie do Gotów, od stuleci obcujących z cywilizacją rzymską, a przez sto lat obracających się w granicach Cesarstwa, Longobardowie poruszali się dotychczas na marginesie starć rzymsko-germańskich, a na pogranicznych ziemiach Cesarstwa (Noricum) znaleźli się dopiero w 489 r.
  • Autor: Benedykt Zientara, Świt narodów europejskich. Powstawanie świadomości narodowej na obszarze Europy pokarolińskiej, PIW, Warszawa 1996, s. 229.
  • Zobacz też: Alboin, Teodoryk Wielki, Longobardowie

• Znaczna część terytoriów i ludów wspomnianych przez Widsitha – to świat germański. Tu bieg poezji był ułatwiony bliskością poszczególnych języków, niezbyt jeszcze wówczas oddalonych od siebie. Sama tylko obecność w poezji staroangielskiej bohaterów skandynawskich z Beowulfem na czele potwierdza łatwość przenikania poszczególnych wątków czy całych utworów z jednego języka do drugiego. Istotnym elementem tego obiegu była kultura Gotów – wyjątkowo ważne medium międzygermańskiej wymiany kulturowej, a zarazem łącznik z kulturami zewnętrznymi. Gwarantowała to nadzwyczajna dynamika Gotów, którzy w szczytowym momencie swej ekspansji zajmowali terytoria od Skandynawii po Morze Śródziemne i od zachodnich rubieży Europy po Krym. Znana też jest ich podatność na wpływy kultur, z jakimi się stykali.
  • Autor: Wojciech Lipoński, Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich, wyd. Bene Nati, Poznań 1995, s. 237.
  • Zobacz też: Beowulf