Przejdź do zawartości

Fianna

Dodaj linki
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Fionn mac Cumhail,
ostatni przywódca Feniańczyków

Fianna (Fenianie, gael. Fèinne) – w starożytności i wczesnym średniowieczu niewielkie, na wpół niezależne grupy wojowników irlandzkich złożone z młodych mężczyzn bez ziemi, którzy służyli Wysokiemu Królowi Irlandii w walce z obcymi najeźdźcami. Ich przygody zostały spisane w ramach Cyklu Feniańskiego pochodzącego z III w. n.e.

  • Jego początków [zasad szlachetnego postępowania] dopatrzeć się można już w Táin Bó Cúailnge, gdzie zachowaniem bohatera kieruje często (choć nie zawsze) wyraźna racja moralna, wspomniany już lón gaile – „widzialność” czy też „świetlistość” męstwa, którego nie wolno kazić podłością czy niesprawiedliwością. (…) W Cyklu Feniańskim ten stosunkowo wysoko rozwinięty „honor wojownika” przesuwa się nieco w dół heroicznego trójnoga, staje się bardziej ludzki: jednostkową dumą i ludową godnością, traci na mitologii, zyskuje na codzienności. Odnosi się do zwykłego mieszkańca Irlandii, którego Feniańczycy chronią przed wrogiem i niesprawiedliwościami własnych władców. To nowe, ludowe poczucie ludzkiej przyzwoitości i uczciwego postępowania szybko zyskało w literaturze staroirlandzkiej miano „honoru Feniańczyków” (…) i w tej formie i znaczeniu istnieje od niepamiętnych czasów również w dzisiejszym, żywym języku gaelickim, tak irlandzkim, jak szkockim.
  • O ile Feniańczycy byli odważni i waleczni podczas bitwy i śmiali do szaleństwa w ataku, gdy tylko wrogowie znajdowali się pod ich opieką po zakończonej walce, zawsze działali zgodnie z zasadą: bądź miłosierny wobec słabszego i osłaniaj go przed silnym; to praktyka, która stała się powodem wejścia w życie naszego starego wyrażenia – cothrom na Feinné [honor Feniańczyków].
  • Wszystkie te pryncypia szlachetnego zachowania, szczególnie w walce, zaistniały i rozwinęły się w pełni w literaturze staroceltyckiej Irlandii i stąd penetrowały literatury celtyckie Brytanii. W okresie wczesnego średniowiecza różnymi drogami, szczególnie dzięki literaturze arturiańskiej, wejdą do zasad etyki rycerskiej Europy Zachodniej, a z niej do… współczesnego sportu! Szczególną uwagę zwraca tu znajdowane już w Táin Bó Cúailnge pojęcie fir fer, które dokładnie odpowiada późniejszemu angielskiemu fair play.
Źródło: „https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Fianna&oldid=629581”