Theobald von Bethmann Hollweg

Theobald Theodor Friedrich Alfred von Bethmann Hollweg (1856-1921) – niemiecki polityk konserwatywny, kanclerz Rzeszy i premier Prus w latach 1909-1917.

Historia świata nie zna przykładu narodu, który zginął, gdyż wysiłek obronny wyczerpał jego siły, ale wiele takich, które upadły, bo dla dobrobytu i luksusu zaniedbały swoją obronność. Naród, moi panowie, który nie jest wystarczająco ofiarny albo sam nie wydaje się wystarczająco bogaty, aby utrzymać własne zbrojenia, pokazuje, że jego rola się skończyła.
- Opis: fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
- Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie Mowy Historii, t. 2, wyd. POLITYKA Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

Nikt nie wie, czy przyszłość przyniesie jakieś zmiany. Jak sądzę, w porównaniu do czasów sprzed 25 lat są obecnie szanse na to, żeby gabinety wielkich mocarstw, które są ośrodkami aspiracji wojennych, swoje ambicje raczej łagodziły, a nie zaostrzały. Nikt nie może sobie wyobrazić rozmiarów światowej pożogi, nieszczęść i zniszczeń, jakie przyniosłaby wojna. Wszystkie wojny przeszłości byłyby wobec niej dziecinną igraszką. Żaden odpowiedzialny mąż stanu nie byłby gotów lekkomyślnie przyłożyć lont do beczki prochu. Takie skłonności zmalały.
- Opis: fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
- Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie Mowy Historii, t. 2, wyd. POLITYKA Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.
- Zobacz też: I wojna światowa

Same przeciwieństwa rasowe nie doprowadzą do wojny pomiędzy nami a Rosją. My w każdym razie jej na pewno nie rozpętamy, a obecni władcy Rosji też tego nie zrobią. Ja w to nie wierzę. Ale, moi panowie, zarówno rosyjscy mężowie stanu, a i my także wiemy, że panslawistyczne tendencje, które niepokoiły już Bismarcka, uzyskały dzięki zwycięstwom Słowian bałkańskich potężny impuls. Zwycięstwa Bułgarów nad Turkami są w pewnych kręgach świętowane wręcz jako zwycięstwo idei słowiańskich nad germańskimi. To właśnie te tendencje – poza realnymi konfliktami interesów – doprowadziły do napięć, jakie pojawiły się tej zimy pomiędzy Austro-Węgrami a Rosją.
- Opis: fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
- Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie Mowy Historii, t. 2, wyd. POLITYKA Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.

Silne i świadome swej potęgi Niemcy będą gwarantem pokoju.
- Opis: fragment debaty nad polityką obronną w Reichstagu, 1913.
- Źródło: Dobrobyt albo obronność, przeł. Henryk Stanke, w: Wielkie Mowy Historii, t. 2, wyd. POLITYKA Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.