Maximilien de Robespierre

Maximilien Robespierre

Maximilien Robespierre (1758–1794) – francuski adwokat i mówca, członek Stanów Generalnych i Konstytuanty, jeden z czołowych przywódców rewolucji francuskiej, przywódca lewicowego klubu jakobinów.

• Chce amnestii dla winowajców. Chce zatem kontrrewolucji.
  • Opis: oskarżając Dantona.
  • Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej, Warszawa 2008.

• Obywatele, chcieliście rewolucji bez rewolucji?
  • Citoyens, vouliez-vous une révolution sans révolution? (franc.)
  • Opis: Réponse à J. – B. Louvet, przemówienie do Konwentu Narodowego, 5 listopada, 1792.

• Przypieczętowując naszą pracę naszą krwią możemy w końcu ujrzeć jaskrawy świt powszechnego szczęścia.
  • En scellant notre ouvrage de notre sang, nous puissions voir au moins briller l'aurore de la félicité universelle. (franc.)
  • Opis: z przemówienia do Konewentu Narodowego, 5 lutego, 1794.

• Rząd w rewolucji jest despotyzmem wolności przeciwko tyranii.
  • Le gouvernement de la révolution est le despotisme de la liberté contre la tyrannie. (franc.)
  • Opis: z Sur les principes de morale politique, przemówienia do Konwentu Narodowego, 5 lutego, 1794.

• Śmierć jest początkiem nieśmiertelności.
  • La mort est le commencement de l'immortalité. (franc.)
  • Opis: z jego ostatniego przemówienia do Konwentu Narodowego, 26 lipca, 1794.

• Terror jest niczym innym jak sprawiedliwością, niezwłoczną, srogą, nieugiętą; dlatego jest emancypacją cnoty; nie tyle jest specjalną zasadą, ale konsekwencją ogólnej zasady demokracji dostosowaną do najpilniejszych potrzeb naszego państwa.
  • La terreur n'est autre chose que la justice prompte, sévère, inflexible; elle est donc une émanation de la vertu; elle est moins un principe particulier, qu’une conséquence du principe général de la démocratie, appliqué aux plus pressants besoins de la patrie. (franc.)
  • Opis: z Sur les principes de morale politique, przemówienia do Konwentu Narodowego, 5 lutego, 1794.

• Zdobyliśmy świątynię wolności rękoma, wciąż spętanymi kajdanami despotyzmu.
  • Opis: po przejęciu władzy przez jakobinów.

O Maximilienie de Robespierre

• Przechodniu, nie płacz nad moją śmiercią. Gdybym żył, ty byłbyś martwy.
  • Passant, ne pleure pas ma mort. Si je vivais tu serais mort. (franc.)
  • Opis: napis umieszczony na grobie Robespierre'a.

• Zdobycie władzy ułatwiła Robespierre’owi okoliczność zasługująca na szczególną uwagę, bo należąca do zjawisk monotonnie powtarzających się w historii. Dyktator nosił przydomek Nieprzekupnego. Incorruptible! (...) Nigdy w życiu nie wziął łapówki, o pieniądze nie dbał, od kobiet stronił, nie pił, nie grał w karty. W dodatku jeszcze mieszkał nie w skonfiskowanym pałacu, lecz u stolarza. Wynajmował u niego pokój i był przez rodzinę gospodarza otoczony czcią.
  • Źródło: Paweł Jasienica, Rozważania o wojnie domowej, Warszawa 2008.