Kawa

Filiżanka kawy

Kawa – aromatyczny napój uzyskiwany z przetworzonych nasion kawowca.

Cytaty o kawie

• Czarny chleb i czarna kawa, opętani samotnością,
  Myślą swą szukają szczęścia, które zwie się wolnością.
  • Opis: Stara więzienna ballada pt. Czarny chleb i czarna kawa
  • Zobacz też: chleb, czerń, samotność, wolność

• Dokończę swą najnowszą książkę
  Na chandrę znów będę za twarda
  Całkiem spokojnie wypiję trzecią kawę
  Więc nie dzwoń do mnie, kiedy będę stara.
  • Autor: Grażyna Łobaszewska
  • Zobacz też: starość

• Filiżanka czarnej kawy
  z ukrytym na dnie cierniem,
  na lenistwo dla zabawy,
  filiżanka codziennie i częściej.
  • Autor: Agnieszka Osiecka, Filiżanka kawy
  • Zobacz też: filiżanka

• Grafik: Co to za lura!? Kawa powinna być czarna, mocna, ostra i aromatyczna. Zrób mi drugą.
  Tytus: Rozkaz! Kawa powinna być czarna... Carbo medicinalis, czyli węgiel drzewny powinien ją doczernić. ...mocna... Czy może być coś mocniejszego od spirytusu 95%? ... ostra i aromatyczna... Reszty dokona papryka, pieprz, jodyna i...dezodorant „Brutal”.
  Grafik: O, teraz to jest kawa! To mnie postawi na nogi!
  Tytus: Szkoda, że nie dodałem jeszcze dynamitu.
  • Autor: Henryk Jerzy Chmielewski, Tytus, Romek i A'Tomek

• Jezu, mówisz „kawa” i wszyscy natychmiast znikają.
  • Autor: Emma Bull, Wojna o Dąb

• Kapitalistyczna machina stanęłaby, gdyby przestano pić kawę. To stymulant tego systemu.
  • Autor: Jorge Hurtado Gumucio, wywiad dla „Kultur & Gespenster”, tłum. „Forum”, 18 kwietnia 2011.
  • Zobacz też: kapitalizm

• Kawa musi być gorąca jak piekło, czarna jak diabeł, czysta jak anioł, słodka jak miłość.
  • Autor: Charles-Maurice de Talleyrand
  • Zobacz też: anioł, diabeł, miłość, piekło

• Kawa z wierzchu filiżanki, czekolada z dna.
  • Opis: powiedzenie Wenecjan.
  • Zobacz też: czekolada

• Kawa, owa odtrutka wina, popędza wyobraźnię i usuwa w ten sposób ból głowy i troski, nie zachowując ich, jak tamten trunek, na dzień następny.
  • Autor: Julien Offray de La Mettrie, Człowiek-maszyna, wyd. Hachette, s 71.
  • Zobacz też: wino, troska

• Na myszy zawsze łasy kot,
  popijać kawę lubią panny.
  Nie może bez niej mama żyć
  i babcia ją lubiła pić,
  dlaczego więc obwiniać panny?
  • Autor: Jan Sebastian Bach, fragment tekstu Kantaty o kawie

• Witam, pani Miggins. Proszę o filiżankę pani wyśmienitej gorącej wody z tymi brązowymi otrębami. No, chyba że jakimś cudem zaczęła pani sprzedawać prawdziwą kawę.
  • Postać: Czarna Żmija, odcinek pt. Pisma i pismaki

Kawa w poezji polskiej

• Witaj mi, witaj, wonna czaro mokki!
  Kocham twą duszę, o płynny hebanie,
  Aromatyczne pary twej obłoki,
  Którymi buchasz w polewanym dzbanie
  Kiedy kipiące twych ziarn gotowanie
  Cały glob ziemski czyni mą dzierżawą;
  Oto spoczęłaś w białej porcelanie,
  Arabskich pustyń córo, czarna kawo!
  • Autor: Antoni Lange, Kawa

Wacław Potocki, „Wojna chocimska”, 1670, fragment

Gdzie faryna¹⁾ i szorbet²⁾ i kaffa, co spumy³⁾
trawi w człeku, i we pstrych farfurach⁴⁾ perfumy.
Tak się Osman opatrzył prowijantem sporem,
Bojąc się, żeby Polska pospołu go z dworem
Głodem nie umorzyła. Czyli słyszał, że tu
Ryż się nie rodzi, nie masz kaffy i szorbetu?
Chleb a piwo – to żywioł; tłuste mięso z chrzanem,
Gdy zdrowie jest, bez pieprzu, bez cymentu panem.
Jakoż, byśmy się chcieli rozgarnąć w tej mierze,
A na wieki z tym wszytkim uczynić przymierze,
Czego nam niebo i ta ziemia, co nas rodzi,
Nie dała, dłużej byśmy i starzy, i młodzi
Żyli i każdy by z nas trzech Węgrów przesiedział
Na świecie. Mądryż niebo uczyniło przedział,
To wszytko dawszy, czego potrzebował który
Naród, wedle kompleksji i swojej natury.
Nikt do nas, my na wszytkie posyłamy światy
Po trunki, po korzenia, szkiełka i bławaty;
W tym kmiotków naszych poty, w tym ich toną prace:
Kuchnie żółcić, a winem oblewać pałace!
Nie znanoż dawno pieprzu, kanaru, cymentu –
Apetyt był każdemu miasto kondymentu.

1) faryna – cukier puder
2) szorbet (sorbet) – wschodni napój z osłodzonego soku owocowego z dodatkiem kwiatu pomarańczy, migdałów lub innych składników aromatycznych, podawany z lodem
3) spumy – złość
4) farfury – naczynia fajansowe

Jan Andrzej Morsztyn, wiersz z roku 1670, fragment

W Malcieśmy, pomnę, kosztowali kafy,
Trunku dla baszów, Murata, Mustafy
I co jest Turków, ale tak szkaradny
Napój, jak brzydka trucizna i jady,
Co żadnej śliny nie puszcza na zęby,
Niech chrześcijańskiej nie plugawi gęby...

Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz – czyli ostatni zajazd na Litwie”, fragmenty

Księga I

Chwała Bogu, że teraz jeśli nasza młodzież
Wyjeżdża za granicę, to już nie po odzież,
Nie szukać prawodawstwa w drukarskich kramarniach
Lub wymowy uczyć się w paryskich kawiarniach.
Bo teraz Napoleon, człek mądry a prędki,
Nie daje czasu szukać mody i gawędki.

Księga II, w. 491 nn.

Palone ziarna kawy

Różne też były dla dam i mężczyzn potrawy:
Tu roznoszono tace z całą służbą kawy,
Tace ogromne, w kwiaty ślicznie malowane,
Na nich kurzące wonnie imbryki blaszane
I z porcelany saskiej złote filiżanki,
Przy każdej garnuszeczek mały do śmietanki.
Takiej kawy jak w Polszcze nie ma w żadnym kraju:
W Polszcze, w domu porządnym, z dawnego zwyczaju,
Jest do robienia kawy osobna niewiasta,
Nazywa się kawiarka; ta sprowadza z miasta
Lub z wicin bierze ziarna w najlepszym gatunku,
I zna tajne sposoby gotowania trunku,
Który ma czarność węgla, przejrzystość bursztynu,
Zapach moki i gęstość miodowego płynu.
Wiadomo, czym dla kawy jest dobra śmietana;
Na wsi nie trudno o nię: bo kawiarka z rana,
Przystawiwszy imbryki, odwiedza mleczarnie
I sama lekko świeży nabiału kwiat garnie
Do każdej filiżanki w osobny garnuszek,
Aby każdą z nich ubrać w osobny kożuszek.

Panie starsze już wcześniej wstawszy piły kawę,
Teraz drugą dla siebie zrobiły potrawę
Z gorącego, śmietaną bielonego piwa,
W którym twaróg gruzłami posiekany pływa.

Zaś dla mężczyzn więdliny leżą do wyboru:
Półgęski tłuste, kumpia, skrzydliki ozoru,
Wszystkie wyborne, wszystkie sposobem domowym
Uwędzone w kominie dymem jałowcowym;
W końcu, wniesiono zrazy na ostatnie danie:
Takie bywało w domu Sędziego śniadanie.