Jan III Sobieski

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan III Sobieski

Jan III Sobieski (1629–1696) – król Polski i wielki książę litewski od 1674.

Listy Jana III Sobieskiego do Marysieńki (Marii Kazimiery), 1683[edytuj]

  • Bóg i Pan nasz na wieki błogosławiony dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu, o jakiej wieki przeszłe nigdy nie słyszały. Działa wszystkie, obóz wszystek, dostatki nieoszacowane dostały się w ręce nasze. Nieprzyjaciel, zasławszy trupem aprosze, pola i obóz, ucieka w konfuzji. Wielbłądy, muły, bydło, owce, które miał po bokach, dopiero dziś wojska nasze brać poczynają, przy których Turków trzodami tu przed sobą pędzą. (…) Wezyr tak uciekał od wszystkiego, że ledwo na jednym koniu i w jednej sukni.
  • Jutro, da P. Bóg, spodziewamy się usłyszeć działa wiedeńskie, a pojutrze napić się wody dunajskiej.
    • Opis: 29 sierpnia 1683 przed północą.
  • Myśląc o Tobie, zdarza mi się często, że szyldwach czyni tę rzecz, która nie jest dobra dla zdrowia, a co gorsza, grzeszna. A teraz całuję, począwszy od busińki wszystkie śliczności, a najbardziej tytenki, muszeczkę, pajączek i śliczne nóżeczki.
    • Opis: 1667.

Wypowiedzi[edytuj]

  • A więc poświęcę i ofiaruję najdroższej ojczyźnie moje ciało i życie, mienie i krew swoją; pragnę oddać się całkowicie na utrzymanie czci Bożej, na obronę chrześcijaństwa całego, na obsługę tego istotnego przedmurza (bo nienasycona pycha Porty Otomańskiej to jeno pozostawiła chrześcijaństwu), mianowicie naszej spólnej matki, Korony Polskiej.
    • Opis: mowa otwierająca rządy, wygłoszona podczas rady wojennej.
    • Źródło: Poczet władców Polski, Tomasz Biber, Maciej Leszczyński.
  • Jeśli jeszcze raz następny poseł przedstawi taki warunek, każę go powiesić.
    • Opis: na turecką propozycję haniebnego pokoju
  • Nauka wszędzie człowieka zdobi – i na wojnie, i u dworu, i doma, i w Rzeczypospolitej widzimy to, że ludzie więcej sobie ważą chudego pachołka uczonego aniżeli pana wielkiego a błazna, co go sobie więc palcem ukazują.
    • Źródło: F. Kulczycki, Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego, cz. I, s. 19.
  • Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył.
  • Ten sam nieprzyjaciel, któregoś my pobili pod Chocimiem, stoi przed nami. Jesteśmy wprawdzie w obcym kraju lecz nie walczymy dla obcej sprawy. Walczymy za nasz kraj i za chrześcijaństwo, nie dla cesarza, lecz dla Boga.
    • Opis: przemowa do żołnierzy przed bitwą pod Wiedniem w 1683.
    • Źródło: Leszek Podhorodecki, Wiedeń 1683, Warszawa 2001.
  • Zdumiewa się, i słusznie, cały świat nad nami, nad radami naszymi, (…) zdumiewa się i sama natura, która najmniejszemu i najlichszemu dawszy sposób obrony zwierzęciu, nam tylko samym nie siła jakaś, albo nieuniknione przeznaczenie, ale jakoby z umysłu jakiego nasadzono ujmuje złośliwość. O, dopiero zdumieje się potomność, że po takich zwycięstwach i tryumfach, po tak szeroko na świat rozgłoszonej sławie, spotkała nas teraz, ach, żal się Boże, wiekuista hańba i niepowetowana szkoda, gdy się tedy widzimy bez sposobów i prawie bezradni albo niezdolni do rady.
    (…) jeszcze czterdzieści dni i Niniwa zniszczoną zostanie.
    • Źródło: Henryk Olszewski, Sejm Rzeczypospolitej epoki oligarchii 1652–1763, Poznań 1966, s. 26.

O Janie Sobieskim[edytuj]

  • Jest człowiekiem od Boga posłanym: aby nademgloną dźwigał Sarmacyją.
  • Nazwisko Sobieski należy do tych bardzo nielicznych nazwisk w historii Polski, które znane są szerszemu światu.
    • Autor: Norman Davies
    • Źródło: Barbara Bendzińska-Komarow, Ryszard Tymoteusz Komorowski, Rycerstwo polskie w odsieczy wiedeńskiej, „Alma Mater” nr 107, październik 2008, s. 29.
  • Sto tysięcy kosztował, ja bym dwakroć łożył,
    By Stanisław skamieniał, a Jan Trzeci ożył.
    • Opis: wierszyk przylepiony do pomnika króla w Łazienkach po jego odsłonięciu w 1788. Treść wiersza spotykana jest w kilku wersjach.

Zobacz też[edytuj]

Wikisource
Zobacz w Wikiźródłach inne utwory Jana III Sobieskiego