Józef Stalin
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Józef Stalin (ros. Иосиф Сталин; właśc. Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili, pseud. Koba; 1878–1953) – bolszewicki rewolucjonista, dyktator Związku Radzieckiego.
Spis treści |
Dzieła
- Obiektywnie socjaldemokracja jest umiarkowanym skrzydłem faszyzmu.
- Źródła: 1924, wyd. Książka i Wiedza, 1953, s. 284.
- Samowładztwo bezwstydnie wyciąga ku nam zbroczone krwią ręce i doradza pojednanie! Ogłosiło jakiś „ukaz najwyższy”, w którym obiecuje nam jakąś tam „wolność”... Stare łotry! Myślą, że słowami nakarmią miliony głodującego proletariatu Rosji! Spodziewają się, że słowami zaspokoją zubożałe i udręczone wielomilionowe masy chłopskie! Obietnicami chcą zagłuszyć płacz osieroconych rodzin – ofiar wojny! Nikczemni! Tonąc chwytają się słomki!... Tak towarzysze, od podstaw chwieje się tron rządu carskiego! Rząd, który za złupione z nas podatki płaci pensje naszym siepaczom – ministrom, gubernatorom, naczelnikom powiatów i więzień, komisarzom policji, żandarmom i szpiegom: rząd, który żołnierzy wziętych spośród nas – naszych braci i synów – zmusza do przelewania naszej krwi; który na wszelkie sposoby popiera obszarników i przedsiębiorców w ich codziennej walce przeciwko nam; który spętał nam ręce i nogi i zepchnął nas do położenia wyzutych z praw niewolników; który bestialsko zdeptał i sponiewierał to, co mamy najświętszego – naszą godność ludzką – ten właśnie rząd chwieje się teraz i traci grunt pod nogami! Czas już pomścić! Czas pomścić okrytych sławą towarzyszy bestialsko zamordowanych przez siepaczy carskich w Jarosławiu, Dąbrowie, Petersburgu, Moskwie, Batumie, Tyflisie, Złatouście, Tichorieckiej, Michajłowie, Kiszyniowie, Komlu, Jakucku, Gurii, Baku i innych miejscowościach! Nastał czas porachunku za dziesiątki tysięcy niewinnych nieszczęsnych ludzi, którzy zginęli na polach Dalekiego Wschodu! Czas osuszyć łzy ich żon i dzieci. Czas pociągnąć carat do odpowiedzialności za cierpienia i poniżenia, za łańcuchy hańby, w które zakuł nas od wieków! Czas skończyć z rządem carskim i oczyścić szlak wiodący do ustroju socjalistycznego! Czas obalić rząd carski! I my obalimy go!
- Źródło: Robotnicy Kaukazu nadszedł czas pomsty!, styczeń 1905 r., tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1949, s. 94, 95.
Wypowiedzi
- A ile dywizji ma papież?
- Opis: na konferencji w Poczdamie w 1945 r., odpowiedź na słowa Churchilla, który przekazał, że papieżowi nie podoba się przejęcie władzy w Europie Wschodniej przez komunistów (gdy przekazano te słowa papieżowi ten podobno odpowiedział – „Powiedzcie mojemu synowi Józefowi, że spotka moje dywizje w życiu wiecznym”).
- Źródło: Gary Dickson, Krucjata dziecięca. Mroczna tajemnica średniowiecza, wyd. Bellona, 2010, s. 49.
- A więc drań nie żyje! Szkoda, że nie schwytaliśmy go żywcem.
- Opis: reakcja na śmierć Hitlera.
- Źródło: Gieorgij Żukow, Wspomnienia i refleksje
- Amerykanie są jak Rosjanki; im więcej ich tłuczesz, tym bardziej cię kochają.
- Ani kroku w tył!
- Opis: nagłówek słynnego dekretu wydanego na początku lipca 1941 r. po wycofaniu się wojsk radzieckich z Mińska. Ów dekret nakazywał funkcjonariuszom NKWD bezwzględne zabijanie dezerterów.
- Źródło: Jurij Boriew, Prywatne życie Stalina, Oficyna Literatów „Rój”, 1989, s. 126.
- A ty prokurator lepiej stąd odejdź.
- Opis: do Ławrientija Berii, po tym jak po raz kolejny wtrącił się do rozmowy Stalina z Gomułką. Cytat pochodzi z notatki sporządzonej przez Andrzeja Werblana z rozmowy z Gomułką w 1981 r.
- Źródło: „Polityka” nr 10 z 6 marca 2010 r., s. 79.
- Bić ich! Co jest z wami? Chcecie być bardziej humanitarni niż Lenin, który rozkazał Dzierżyńskiemu wyrzucić Sawinkowa przez okno? Dzierżyński nie może się z wami równać, ale on nie wzdragał się przed brudną robotą. Wy pracujecie jak kelnerzy w białych rękawiczkach. Jeśli chcecie być czekistami, zdejmijcie rękawiczki.
- Opis: skierowane do szefa MGB Siemiona Ignatiewa w 1952 r. podczas tzw. „spisku lekarzy” (czyli wielkiej operacji rozstrzeliwania i deportowania Żydów rosyjskich).
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Cóż to jest ta wasza Armia Krajowa? Co to za armia bez artylerii, bez czołgów, bez lotnictwa? Nawet broni ręcznej nie ma dosyć... To są drobne oddziałki partyzanckie, a nie regularna siła zbrojna. Słyszę, że rząd polski polecił tym oddziałom wypędzić Niemców z Warszawy. Nie rozumiem, jak to zrobią, bo przecież nie mają na to siły.
- Opis: 3 sierpnia 1944 r. na Kremlu do Stanisława Mikołajczyka, gdy ten przyjechał prosić o pomoc dla polskich oddziałów walczących w powstaniu warszawskim.
- Źródło: Romana Daszczyński, Odsieczy nie będzie, zostaliśmy sami, „Gazeta Wyborcza”, 20 stycznia 2010.
- Zobacz też: powstanie warszawskie
- Cudów nie ma.
- Czego się bać? Trzeba pracować!
- Opis: na zebraniu partyjnym w 1938 r.
- Czuje się już znacznie lepiej. Wody w pobliżu Soczi są bardzo dobre i zapobiegają sklerozie, neurozie, ischiasowi, podagrze i reumatyzmowi. Czy nie powinieneś tu przysłać swojej żony?
- Opis: w liście do Mołotowa.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara, wyd. Magnum, Warszawa 2008, s. 77, tłum. M. Antosiewicz.
- Dla sowieckiego żołnierza ucieczka z pola walki wymaga więcej odwagi niż stanięcie do niej!
- Opis: po wprowadzeniu dekretu w życie.
- Doświadczenie historyczne uczy, że Hitlerzy przychodzą i odchodzą, a naród niemiecki, a państwo niemieckie — pozostaje.
- Opis: pesymistyczne wizja dalszej historii ZSRR, po zdobyciu Berlina, maj 1945 r.
- Źródło: Tomasz Szarota, Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, PWN, 1996, s. 183.
- Ja mam ludzi mnogo!
- Opis: na temat milionowych strat w Armii Czerwonej.
- Jego się nie boisz... mnie się boisz!
- Opis: do swojego przyjaciela z seminarium na spotkaniu w Moskwie, który bał się jaki strój wybrać; świecki – obrażając Boga, zakonny – Stalina.
- Źródło: Waldemar Dziak, Stalin, stalinizm, stalinowcy
- Jesteście jak ślepe kocięta. Beze mnie ten kraj zginie.
- Opis: na spotkaniu członków Prezydium partii komunistycznej w 1952 r., jako zarzut, że nie potrafią rozpoznać wrogów; w tym wypadku chodziło o „Żydowskich nacjonalistów – agentów amerykańskiego wywiadu”.
- Źródło: Jarosław Bratkiewicz, Zapętlenia modernizacji, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, 2007, s. 238.
- Jesteśmy pięćdziesiąt albo sto lat za krajami rozwiniętymi. Musimy pokonać ten dystans w ciągu dziesięciu lat. Albo zrobimy to, albo nas zniszczą.
- Opis: na zebraniu partyjnym w 1931 r., u progu szybkiego uprzemysłowienia.
- Jeśli chcecie poznać ludzi wokół siebie, dowiedzcie się, co czytają.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Zobacz też: książka
- Jeżeli dyplomata chce za wszelką cenę utrzymać pakt pokojowy, to znaczy, że przy granicach już czekają gotowe dywizje krążowników i czołgów.
- Kadry decydują o wszystkim!
- Każdy wprowadza swój system tak daleko, jak sięga jego armia.
- Stalin: Kim jesteście?
Chruszczow: Jestem Chruszczow, towarzyszu Stalin.
Stalin: Nie, nie jesteście Chruszczow... Taki a taki mówi, że nie.
Chruszczow: Jak mogliście w to uwierzyć? Moja matka jeszcze żyje. Sprawdźcie.- Opis: rozmowa, która odbyła się na plenum partyjnym w 1937 r. w trakcie tzw. „operacji polskiej” (podczas której rozstrzelano 111 091 osób polskiego pochodzenia, polskich komunistów oraz inne osoby w jakikolwiek sposób związane z Polakami), po tym jak Chruszczow został zadenuncjowany jako „Polak”; Stalin w tym przypadku dał za wygraną, ale nie przestał sprawdzać swojego najbliższego otoczenia.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara, tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008.
- Kto będzie pamiętał o tej całej hołocie za dziesięć czy dwadzieścia lat? Kto dziś pamięta imiona bojarów, których pozbył się Iwan Groźny? Nikt. Ludzie muszą wiedzieć, że pozbył się wszystkich swoich wrogów. W końcu wszyscy dostali to, na co zasłużyli. (...) Iwan zabił za mało bojarów. Powinien zabić ich wszystkich żeby stworzyć silne państwo.
- Opis: na przyjęciu u Klimenta Woroszyłowa w obecności Siemiona Budionnego, Anastasa Mikojana i Wiaczesława Mołotowa w okresie „Wielkiej czystki”.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Lepiej skrócić o głowę niewinnego niż zawahać się podczas wojny.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Zobacz też: wojna
- Ludzie potrzebują cara, którego mogą czcić, dla którego mogą żyć i pracować.(...) Ludzie rosyjscy są monarchistami.
- Źródło: Edvard Radzinsky, Stalin: The First In-depth Biography Based on Explosive New Documents from Russia's Secret Archives, Anchor Books, Londyn 1997, str. 323.
- Łatwo jest rozstrzeliwać ludzi, znacznie trudniej nakłonić ich do pracy.
- Opis: w rozmowie z szefem MGB Wiktorem Abakumowem.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Mieszkańcy Kraju Rad lubią Polaków, ale władze Kraju Rad mogą popełniać pomyłki.
- Największym szczęściem jest określić wroga, przygotować wszystko, zemścić się, a potem pójść spać.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Zobacz też: szczęście
- Nie ma takiej twierdzy, której nie zdobyliby bolszewicy.
- Nie przeprowadzać żadnych egzekucji bez należytego procesu! W przeciwnym razie świat powiedziałby, że baliśmy się ich sądzić.
- Opis: podczas rozmowy odbytej w październiku 1944 r. w Moskwie z Winstonem Churchillem na temat sądzenia zbrodniarzy hitlerowskich. Premier Wielkiej Brytanii nalegał by nazistów sądzić w sześciogodzinnych procesach bez możliwości odwołania do wyższej instancji i natychmiast rozstrzeliwać.
- Źródło: Neal Bascomb, Wytropić Eichmanna, Kraków 2009, cyt. za: Richard Overy Interrogations. The Nazi Elite in Allied Hands, 1945, New York 2001, s. 6.
- Nie trzeba kupować narodu, wystarczy mieć tych inżynierów dusz i to zupełnie załatwia problem zniewolenia.
- Opis: wypowiedź Stalina z okresu 1945–1950, o roli elit w narzucaniu ustroju komunistycznego w powojennej Polsce.
- Źródło: Oblicza PRL. Najnowsza historia Polaków, dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej do gazety „Rzeczpospolita” nr 2, 20 listopada 2007, s. 13.
- Nie wierzcie ludziom, którzy nie piją! Abstynenci nie piją, bo się boją, że po pijaku powiedzą o sobie coś, czego inni mają nie wiedzieć.
- Opis: w lipcu 1931 r.
- Nie wymieniam lejtnanta na marszałka.
- Inna wersja: Nie mam syna Jakowa.
- Opis: odpowiedź na ofertę wymiany Jakowa, syna Stalina, przebywającego w niemieckiej niewoli na feldmarszałka Friedricha Paulusa, który poddał się Rosjanom pod Stalingradem.
- Nie wierzę nikomu. Nie wierzę nawet sobie samemu.
- Pisarz jest inżynierem ludzkiej duszy.
- Opis: na spotkaniu 50 najwybitniejszych pisarzy radzieckich w domu Maksyma Gorkiego w październiku 1932.
- Źródło Simon Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Pojednanie istnieje tylko na cmentarzach.
- Ponieważ władza jest w moich rękach to ja wystawiam ludziom oceny.
- Źródło: Jurij Boriew, Prywatne życie Stalina, op. cit., s. 14.
- Prasa (...) jest to najostrzejsza i najpotężniejsza broń naszej partii.
- Przemawiacie tak, jak gdybyście byli szefem wielkiego mocarstwa, a jesteście przywódcą słabej partii i słabego kraju, który my wyzwoliliśmy. Oni strzelali do naszych ludzi i my ich za to pociągniemy do odpowiedzialności.
- Opis: do Władysława Gomułki, który skarżył się, że aresztowanie przywódców Państwa Podziemnego pogwałciło suwerenność Polski. Cytat pochodzi z notatki sporządzonej przez Andrzeja Werblana z rozmowy z Gomułką w 1981 r.
- Źródło: „Polityka” nr 10, 6 marca 2010, s. 78
- Słyszałeś, co się stało w Niemczech? Zuch z tego Hitlera! Wspaniale! To dopiero zręczne posunięcie!
- Opis: wypowiedziane do Anastasa Mikojana w reakcji na „noc długich noży” (podczas której Hitler dokonał rzezi swoich przeciwników w NSDAP).
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara
- Spać z Leninem to jeszcze nie znaczy rozumieć leninizm.
- Opis: o Nadieżdzie Krupskiej.
- Źródło: „Wysokie Obcasy”, 10–11 listopada 2007 r.
- Szczery dyplomata jest jak sucha woda albo drewniane żelazo.
- Tam, gdzie stanie żołnierz sowiecki, tam już jest Związek Radziecki.
- To było jedyne stworzenie zdolne zmiękczyć moje kamienne serce. Umarła, a razem z nią wszystkie ciepłe uczucia, jakie miałem dla ludzkich istot.
- Opis: nad grobem ukochanej Jekatieriny Swanidze, która zmarła na tyfus w wieku 27 lat.
- Źródło: Diane Durcet, Kobiety dyktatorów, wyd. Znak 2012.
- Trzeba dużo odwagi, żeby być tchórzem w Armii Czerwonej.
- Ty nie jesteś Stalinem i ja nie jestem Stalinem. Stalin to władza radziecka. Stalin jest tym, czym jest w gazetach i na portretach, a nie tobą czy nawet mną!
- Opis: do swojego syna Wasilija, kiedy skrytykował go za wykorzystywanie nazwiska ojca.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore Stalin. Dwór czerwonego cara
- Ty prokurator, lepiej byś milczał.
- Opis: do Ławrientija Berii, kiedy wtrącił się do rozmowy Stalina z Gomułką. Cytat pochodzi z notatki sporządzonej przez Andrzeja Werblana z rozmowy z Gomułką w 1981 r.
- Źródło: „Polityka” nr 10, 6 marca 2010, s. 79
- Uciekli do Mandżurii.
- Opis: odpowiedź na pytanie o losy polskich oficerów, który w 1939 r. dostali się do sowieckiej niewoli.
- Źródło: [page=2 wp.pl], 14 maja 2011
- Uderzenie we wroga ze wschodu ze strony Armii Czerwonej po raz pierwszy zostało połączone z uderzeniem armiami naszych sojuszników w jeden wspólny cios.
- W celu obalenia burżuazji wystarczy wysiłek jednego kraju, świadczy o tym także historia naszej rewolucji. W celu ostatecznego zwycięstwa socjalizmu, w celu zorganizowania produkcji socjalistycznej, wysiłki jednego kraju, zwłaszcza tak bardzo chłopskiego jak nasz, są niewystarczające – w tym celu niezbędne są wysiłki proletariuszy kilku przodujących krajów.
- Źródło: O podstawach leninizmu, kwiecień 1924. Broszura z tą wzmianką została w przyszłości wycofana z obiegu, a sam pogląd nazwany trockistowskim, co w nowomowie stalinowskiej oznaczało antykomunistyczny.
- Wdzięczność to cecha psów.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin – młode lata despoty
- Wolę, gdy ludzie popierają mnie ze strachu niż z przekonania. Przekonania są zmienne, strach zawsze jest ten sam.
- Wprowadzenie komunizmu w Polsce byłoby podobne do nałożenia siodła na krowę.
- Zobacz też: Polska
- Wrogiem ludu jest nie tylko ten, kto szkodzi, ale i ten, kto wątpi w słuszność linii partyjnej. Takich jest wśród nas jeszcze wielu, a my musimy zrobić z nimi porządek.
- Opis: do prokuratora Wyszynskiego, podczas „procesu alternatywnego antysowieckiego centrum trockistowskiego” w styczniu 1937 r.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór czerwonego cara, Warszawa 2008.
- Wy macie teraz taką siłę, że jak powiecie 2 razy 2 jest 16, to wasi przeciwnicy potwierdzą to. Jak tak patrzę na waszą pracę, to – gdyby nie było Czerwonej Armii – to przez tydzień i was by nie było.[...] wystrzelaliby was jak kuropatwy.
- Opis: do delegatów PKWN na konferencji moskiewskiej w październiku 1944 r. w relacjach Bolesława Bieruta i Michała Żymierskiego.
- Źródło: Stanisław Kopf, Stefan Starba-Bałuk, Armia Krajowa. Kronika fotograficzna, Wydawnictwo Ars Print Production, Warszawa, 1999, s. 581.
- Wystarczy, że kiwnę małym palcem, a nie będzie już Tity!
- Źródło: Simon Sebag Montefiore Stalin. Dwór czerwonego cara
- Za wszystkie nowe, obecne i przyszłe grzechy należy go powiesić za jaja, a jeśli jaja okażą się mocne i nie urwą się, przebaczyć mu i uznać, że postępował słusznie; jeśli się urwą, wrzucić go do rzeki.
- Opis: o ludowym komisarzu finansów Briuchanowie, który dopuścił do spekulacji walutą.
- Źródło: Robert Service, A History of Twentieth-Century Russia, Harvard University Press, 1999, str. 175.
- Zaproś rosyjskiego chłopa do domu, a on położy nogi na stole.
- Zawrót głowy od sukcesów.
- Źródło: Leszek Moczulski, Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni, wyd. Bellona, 1999, s. 209.
- Żeby wygrać bitwę, potrzeba setek tysięcy żołnierzy, ale żeby zwycięstwo poszło na marne, wystarczy kilku szpiegów.
- Życie stało się lepsze, towarzysze, życie stało się weselsze. A gdy życie jest wesołe, to i praca idzie dobrze.
- Źródło: „Polska sztuka ludowa”, tomy 4-5, Państwowy Instytut Sztuki, 1950, s. 94.
- Życie to ciężka i smutna sprawa.
- Opis: do córki, Swietłany, w Kuncewie w 1937.
- Źródło: Jurij Boriew, Prywatne życie Stalina, op. cit., s. 62.
Uwaga: W dalszej części znajdują się słowa powszechnie uznawane za wulgarne.
- Nie siedź gołą dupą na kamieniu. Idź do Komsomołu albo na robotniczy fakultet.
- Opis: dopisek na reprodukcji szkicu malarza Walentina Sierowa, przedstawiającego zamyślonego młodego mężczyznę siedzącego nago na kamiennym bloku.
- Źródło: rp.pl z 21 grudnia 2009 r.
- Towarzysz Lenin stworzył nasze państwo, a my je przesraliśmy.
- Opis: wypowiedziane do współpracowników (m.in. Berii i Budionnego) w trakcie obchodów rocznicy Rewolucji Październikowej, 7 listopada 1941 r. w czasie przewag Niemców na froncie wschodnim.
Cytaty przypisywane
- Bić, bić i jeszcze raz bić.
- Opis: zapytany, jak traktować więźniów i zdobywać od nich informacje.
- Źródło: Nikita Chruszczow, tajny referat przedstawiony na XX zjeździe KPZR w 1956
- Dobre jest to, co służy nam, Rosjanom. Mówię otwarcie, powinniśmy posługiwać się przemocą i fałszem.
- Gdy obstrukcjoniści staną się zbyt irytujący, nazwijcie ich faszystami, nazistami albo antysemitami. Skojarzenie to, wystarczająco często powtarzane, stanie się faktem w opinii publicznej.
- Źródło: dekret z 1943, cyt. za: Leszek Żebrowski, Nazywajcie ich faszystami, „Nasz Dziennik”, 3 grudnia 2010
- Zobacz też: antysemityzm, faszyzm, nazizm
- Idee są potężniejsze od karabinów. Skoro nie pozwalamy naszym wrogom na posiadanie karabinów, to dlaczego mamy im pozwolić na posiadanie idei?
- Zobacz też: idee
- Jedna śmierć to tragedia, milion – to statystyka.
- Inna wersja: Śmierć jednego człowieka to tragedia. Śmierć milionów ludzi to statystyka.
- Źródło: Erich Maria Remarque, Czarny Obelisk
- Zobacz też: śmierć, statystyka
- Jestem najpotężniejszym człowiekiem na świecie, rządzę największym imperium w dziejach, kochają mnie miliony i nie mam z kim wypić filiżanki herbaty.
- Zobacz też: herbata
- Niech stanie przede mną ten, kto jest w stanie usnąć na moich oczach.
- Nie Niemcy, ale Polska to nasza największa zdobycz wojenna.
- Opis: w 1945.
- Przez 300 lat Rosja była pod dyktaturą Romanowów. Teraz będzie pod moją, aż do mojej śmierci.
- Śmierć rozwiązuje wszystkie problemy – nie ma człowieka, nie ma problemu.
- Źródło: Anatolij Rybakow, Dzieci Arbatu; w kolejnej powieści pisarz przyznał, że wymyślił ten cytat.
- To nasz Himmler. To Beria.
- Opis: podczas konferencji w Jałcie, gdy Roosevelt zainteresował się gościem towarzyszącym Stalinowi.
- Źródło: Dzieje najnowsze, tom 29, wydania 1-2, PWN, Oddział w Łodzi, 1997, s. 200.
- Uważam, że to nie ma znaczenia, kto i jak będzie głosować partii, ale najważniejsze jest to, kto i jak będzie liczyć głosy.
- Inna wersja: Nieważne, kto głosuje, ważne, kto liczy głosy.
- Я считаю, что совершенно неважно, кто и как будет в партии голосовать; но вот что чрезвычайно важно, это кто и как будет считать голоса. (ros.)
- Źródło: Бажанов Б. Воспоминания бывшего секретаря Сталина, СПб.: Всемирное слово, 1992. (ros.); [Bażanow B., Wspomnienia byłego sekretarza Stalina, Wsiemirnoje słowo, 1992]
Cytaty o Stalinie
- Jeśli chodzi o Stalina i ludzi, którymi kierował, sowieckich przywódców tego okresu, jest jasne i oczywiste dla każdego, że popełnili oni przestępstwo. Przestępstwo przede wszystkim przeciwko własnemu narodowi i, do pewnego stopnia, także przeciwko historii.
- Regarding Stalin and people under his leadership, the Soviet leaders of that period, it’s clear and obvious to everyone that they had committed a crime. A crime against their nation first of all, and against history to some extent too. (ang.)
- Autor: Dmitrij Miedwiediew, Russian president gives interview to RT’s editor in chief, Russia Today, 14 kwietnia 2010
- Nakarmiono go łyżeczką, kiedy pokazał jedną z ckliwych fotografii na ścianie, przedstawiającą dziewczynkę karmiącą kózkę, a potem wskazał na siebie. Tak jakby się uśmiechnął. Uśmiechnęliśmy się w odpowiedzi. Mołotow uznał to za przejaw osobliwego poczucia humoru Koby, a Beria padł na kolana i ucałował dłoń Stalina.
- Autor: Nikita Chruszczow
- Opis: o agonii Stalina.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore Stalin Dwór Czerwonego Cara
- Zobacz też: Ławrientij Beria
- Nieczęsto, ale czasami. Zawsze ten sam sen. Okoliczności są dosyć niezwykłe. Jestem w jakimś zniszczonym mieście, nie mogę odnaleźć drogi, a później spotykam JEGO...(...)
Potem, potem budzę się mokry od potu.- Autor: Wiaczesław Mołotow, Molotov Letters, Chicago 1993.
- Opis: zapytany w wywiadzie z 1985 roku, czy śni mu się Stalin.
- Stalin to kat. To on ponosi winę za to, że nasz kraj stracił cały wiek w swym rozwoju.
- Autor: Aleksander Awdiejew, minister kultury Rosji
- Opis: zapytany w wywiadzie dla radia „Echo Moskwy” o pomysł mera Moskwy Jurija Łużkowa wywieszenia w dniu 9 maja 2010 r., w 65 rocznicę zwycięstwa nad Niemcami, plakatów ze Stalinem
- Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 27/28 marca 2010, s.9.
- To był miły, szlachetny i wielkoduszny człowiek, geniusz.
- Autor: Leonid Żura, rosyjski historyk
- Źródło: „Forum”, 19 października 2009
- Twarz ściemniała i zmieniła się, rysy stały się nierozpoznawalne (...). Agonia była straszna. Dusił się na oczach wszystkich. W pewnym momencie – nie wiem, czy rzeczywiście, ale tak mi się wydawało – otworzył oczy i powiódł wzrokiem po stojących dookoła. Było to przerażające spojrzenie, na poły bezmyślne, na poły gniewne i przepełnione strachem przed śmiercią. Ojciec uniósł lewą rękę i ni to wskazał gdzieś w górę, ni to pogroził nam wszystkim. W następnym momencie dusza, uczyniwszy ostatni wysiłek wyrwała się z ciała. (...) Twarz taty zbladła i przyjęła swój zwykły wygląd (...) stateczny, piękny, opanowany. Nie wiem, ile czasu staliśmy tak w milczeniu, oniemiali...
- Autor: Swietłana Alliłujewa
- Opis: o agonii Stalina.
- Źródło: Simon Sebag Montefiore, Stalin. Dwór Czerwonego Cara, tłum. M. Antosiewicz, wyd. MAGNUM, Warszawa 2008.
- Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
- Autor: Paul Johnson, Bohaterowie, wyd. Świat Książki, Warszawa, 2009, ISBN s. 312, tłum. Anna i Jacek Maziarscy
- Zobacz też: Benito Mussolini, Mustafa Kemal Atatürk, Napoleon Bonaparte
- Wszystkich tych demokratów, mędrków, którzy opluwają Stalina, rozstrzelałbym pod ścianą.
- Autor: Jewgienij Dżugaszwili, wnuk Józefa Stalina
- Źródło: „Forum”, 24 maja 2010.
- Wygląda na to, że ojciec był Gruzinem, gdy był młodszy.
- Autor: syn Wasilij
- Opis: do siostry Swietłany, pokazując, jak mało czasu Stalin spędzał ze swoimi dziećmi.
- Zastał Rosję pracującą z drewnianymi pługami, a zostawił ją zaopatrzoną w głowice atomowe.
- Opis: cytat przypisywany Winstonowi Churchillowi, ale brak potwierdzających go źródeł.
- Źródło: Encyclopaedia Britannica z 1964, tom V, s. 250.
W poezji
- A to co za makabryczna kolejka?
Kto do Cienia z hołdami się tłoczy?
Dobrze Cieniu, że masz martwe oczy,
Jeszcze lepiej, że usta twoje
śmierć wieczystym zamknęła spokojem,
Miłosierna śmierć Dobrodziejka.
A najlepiej, że już nie masz siły
......................................................- Autor: Julian Tuwim, Hołdy
- Dzisiaj słońce jest żałobną chorągwią
Umarł Stalin.- Autor: Konstanty Ildefons Gałczyński
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór Ludwik Stomma, Gdańsk 2000.
- Gdzie odnaleźć Twe imię? w gałązce pokoju
Które rozdałeś ludom po zwycięskim boju...- Autor: Leopold Lewin
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.
- I moja lira z nowej stali
i dumnie przemieniona muza,
obywateli jasny wzrok
i głos, i oddech, myśl i krok
i wolność, która nas odurza
– to Stalin!- Autor: Stanisław Jerzy Lec, Stalin
- I Stalin mówi: Zwyciężymy!
Wschodzi wolności pierwszy kłos.- Autor: Wiktor Woroszylski
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.
- Jaki rozkaz przekazuje nam
na sztandarach rewolucji profil czwarty?
– Pod sztandarem rewolucji wzmacniać warty!
Wzmocnić warty u wszystkich bram!
Oto Partia – ludzkości wzrok.
Oto Partia: siła ludów i sumienie.
Nic nie pójdzie z jego życia w zapomnienie.
Jego Partia rozgarnia mrok.
Niewzruszony drukarski znak
drżenia ręki mej piszącej nie przekaże,
nie wykrzywi go ból, łza nie zmaże.
A to słusznie. A to nawet lepiej tak.- Autor: Wisława Szymborska
- Źródło: Ten dzień, „Życie Literackie” nr 11/61, 15 marca 1963
- Lecz nie zagłuszyć, nie zadusić nigdy niczym
odgłosu kroków, który rośnie, potężnieje:
świt co dzień wstawał na przedmieściach robotniczych
i budził kroki. Walka trwała, i trwał gniew.
Jak naszych bito, jak w defach katowano!
Ale milczeli i oczu nie spuszczali,
o rewolucji chroniąc myśl swą twardą
i w sercu hasło, niby pancerz – Stalin.- Autor: Wiktor Woroszylski, Ballada o Stalinie w Krakowie i krokach rewolucji
- Mądrość Stalina
rzeka szeroka
w ciężkich turbinach
przetacza wody,
płynąc wysiewa
pszenicę w tundrach,
zalesia stepy
stawia ogrody.- Autor: Adam Ważyk, Rzeka
- Niech żyje nam towarzysz Stalin
Co usta słodsze miał od malin!- Autor: anonim
- Opis: zakazana piosenka z lat 50.
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.
- Niezwyciężone pepesze dał Stalin.
- Autor: Władysław Machejek
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.
- O, przyjaciele! Nadejdzie stulecie,
Jasne jak szczęście – i zupełnie inne.
Ale mu za nie tych dni nie oddamy,
Kiedyśmy żyli tutaj. Ze Stalinem.- Autor: Anatol Stern, Do współczesnych
- Pędzi pociąg historii,
błyska stulecie – semafor
Rewolucji nie trzeba glorii,
nie trzeba szumnych metafor,
potrzebny jest maszynista,
którym jest On:
towarzysz, wódz, komunista –
Stalin – słowo jak dzwon!- Autor: Władysław Broniewski, Słowo o Stalinie
- Promyk wiary dziecięco naiwnej
Że śmierć z Twoim nie spotka się Ciałem
i że Ono nigdy nie ostygnie.- Autor: Jerzy Ficowski
- Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.
- Ta potworna purchawka
Mogła róść tylko na gnoju
Komunistycznej Rosji,
Jej ludzi i jej pokroju- Autor: Marian Hemar, Moja przekora
- Zaledwie przyszła z Moskwy
Komenda, żeby w try migi
Likwidować Stalina,
Już hurmą, na wyścigi,
Ruszyli moi koledzy.
Chruszczow kazał. Nu, znaczy,
Bić Stalina, jak w kuper,
Za przeproszeniem, kaczy.- Autor: Marian Hemar, Moja przekora
- Żyjemy tu, nie czując pod stopami ziemi,
Nie słychać i na dziesięć kroków, co szepczemy,
A w półsłówkach, półrozmówkach naszych
Cień górala kremlowskiego straszy.
Palce tłuste jak czerwie, w grubą pięść układa,
Słowo mu z ust pudowym ciężarem upada.
Śmieją się karalusze wąsiska
I cholewa jak słońce rozbłyska.
Wokół niego hałastra cienkoszyich wodzów:
Bawi go tych usłużnych półludzików mozół.
Jeden łka, drugi czka, trzeci skrzeczy,
A on sam szturcha ich i złorzeczy.
I ukaz za ukazem kuje jak podkowę –
Temu w pysk, temu w kark, temu w brzuch, temu w głowę.
Miodem kapie każda nowa śmierć
Na szeroką osetyńską pierś.- Autor: Osip Mandelsztam, Listopad 1933, tłum. Stanisław Barańczak