Fryderyk II Wielki

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Fryderyk II Wielki (1712–1786) – król Prus, kompozytor.

• Berlińskie baby mogą mówić o układach rozbiorowych, pruscy oficerowie, którzy przeszli ze mną ostatnie wojny, wiedzą, że ani liczba naszych wrogów, ani trudności nie są w stanie odebrać nam zwycięstwa.
  • Opis: Opinia skierowana w liście do brata Henryka, będąca odpowiedzią króla na obawy, głównie ludu berlińskie, przegrania wojny, skutkującej potencjalnym rozbiorem Prus przez „koalicję Kaunitza” (1756r.)

• Biednych tych Irokezów będę się starał oswoić z cywilizacją europejską.
  • Opis: Słowa dotyczące Polaków zamieszkujących terytoria włączone do Prus po I rozbiorze (z listu do d'Alemberta)

• Człowiek jest istotą działającą, stworzoną do działania, a najwyższym prawem etycznym jest spełnianie swych społecznych obowiązków wobec siebie i bliźnich.

• Dyplomacja bez armat jest jak muzyka bez instrumentów.
  • Zobacz też: dyplomacja, armata

• I dla kogóż to mamy oszczędzać Saksonię, dla Brühla? To już lepiej, że my na niej użyjemy.(...) Wymagają tego prawa wojenne, polityka i koniunktury.
  • Opis: Z listu do brata Henryka. (Saksonia, mimo siedmiu lat okupacji i toczących się w chwili pisania listu rozmów pokojowych, była nadal rabowana przez Prusy)

• I oto król Polski jak głupi pozwolił sobie umrzeć; muszę Ci wyznać, że nie lubię ludzi, którzy robią wszystko w niewłaściwym momencie.
  • Opis: Uwaga zawarta w liście do brata Henryka na temat śmierci Augusta III Sasa.

• Jest moim obowiązkiem poddanych moich ratować w nieszczęściu. Po to tu jestem.

• Jeśli wbrew naszym nadziejom nikt nie przyjdzie nam z pomocą, to stawiam sprawę otwarcie, iż nie widzę żadnej szansy odroczenia lub zażegnania naszej zguby.
  • Z listu do brata Henryka napisanego w 1761 roku, w zwiazku z próbą nakłonienia Turcji do ataku na Austrię

• Jeśliby miało dojść do oszustwa, lepiej, abyśmy to my oszukiwali.

• Kiedy August pił, cała Polska była pijana.
  • Lorsque Auguste buvait, la Pologne était ivre. (fr.)
  • Opis: słowa dotyczą króla polskiego Augusta III Sasa

• Kiedy się tam znajdę, będę bez troski
  • Quand je seri la, je serai sans souci (fr.)
  • Opis: słowa wypowiedziane ze wskazaniem na wybudowany dla króla grobowiec obok pałcu Sanssouci, podczas spaceru z d'Argensem

• Kiedy władcy grają o prowincje, ludzie są żetonami, którymi się płaci
  • Opis: pesymistyczna refleksja króla – filozofa, w trakcie trwania wojny siedmioletniej.

• Książę jest pierwszym sługą i pierwszym urzędnikiem państwa.

• Ludzie poddali się władcom, aby zapewnić sobie porządek prawny. To jest prawdziwe źródło suwerenności. Ci władcy byli pierwszymi sługami państwa.

• Mam w ręku wszystko, co powinien posiadać władca: armię, pełny skarb, wszystkie atuty wobec sąsiadów. A więc uważałbym się sam za największego głupca, gdybym tych atutów nie wykorzystał i zaprzepaścił dziś okazję, czego bym gorzko jutro żałował.
  • Opis: Słowa wypowiedziane przed atakiem na Śląsk w 1740r.

• Moim życzeniem jest, by jeśli Polacy będą przeciw nam krzyczeć, Pan winien krzyczeć jeszcze głośniej przeciw nim.
  • Opis: ściśle tajna korespondencja Fryderyka z rezydentem pruskim w Warszawie, którym był Benoît

• Moje dzieci, jestem tylko waszym sługą.
  • Opis: Zwrot użyty (a nawet używany kilkukrotnie) podczas rozmowy z poddanymi niższego stanu

• Nie widzę innej możliwości zachowania tej rónowagi, jak biorąc przykład z dworu wiedeńskiego, poszukać w moich archiwach starych praw do jakichś polskich prowincji.
  • Opis: Instrukcje napisane po zajeciu przez Austrię Spiszu

• Osobiste rządy króla są jego moralnym obowiązkiem.

• Oto nadszedł moment gruntownej przebudowy starego systemu politycznego.
  • Opis: Słowa wypowiedziane do najbliższych współpracowników po śmierci Karola VI (mające w domyśle oznaczać uderzenie na Austrię)

• Pan jest rozrzutny: trzeba bowiem wiedzieć, że o wiele zdrowiej jest przejść się pieszo niż korzystać z powozu, a co do jedzenia – cudze przyjęcie jest zawsze najlepsze.
  • Opis: Słowa skierowane do własnego dyplomaty, proszącego o podwyższenie funduszu reprezentacyjnego

• Pierwszy promyk zapowiadający po ciężkiej burzy piękne dni.
  • Uwaga wypowiedziana na wiadomość o śmierci carycy Elżbiety

• Proszę ratować rodzinę królewską, nie mam już żadnych rezerw i, mówiąc szczerze, uważam wszystko za stracone. Nie chce przeżyć upadku państwa. Żegnajcie na zawsze.
  • Z listu do ministra Karla Wilhelma Finck von Finckensteina po przegranej bitwie pod Kunowicami

• Prusy nie posiadały tytułu do zaboru polskiego Pomorza. Nie chciałbym udowadniać tęgości praw do tej ziemi.

• Psy, chcecie żyć wiecznie?
  • Hunde, wollt ihr ewig leben? (niem.)
  • Opis: okrzyk, jaki Fryderyk II rzekomo skierował do żołnierzy wycofujących się z pola bitwy pod Kolinem

• Teraz, kiedy zostały uratowane dobre imię i honor mojego narodu, mogę spokojnie zejść do grobu.
  • Z listu do siostry Wilhelminy, pisanego po bitwie pod Rossbach

• To bardzo wiele jak na człowieka, który nigdy nie miał głowy.
  • Opis: Po zajęciu przez armię pruską pałacu Henryka Bruhla, gdzie znaleziono ogromną ilość peruk

• [To] worek mąki, z którego bez względu na to, ile by się nim nie potrząsało, zawsze się coś wysypie.
  • Opis: Opinia o Saksonii

• Twoje troski poważam, wzruszają mnie i widzę w Tobie jedyny wzór doskonałej przyjaźni w naszym zepsutym stuleciu.
  • Opis: Słowa zawarte w liście do siostry Wilhelminy

• W moich oczach ubogi chłop tyle samo jest wart, co najznakomitszy hrabia i najbogatszy szlachcic, a prawo jest zarówno dla bogatych jak i ubogich.

• W moim państwie każdy może żyć według własnych poglądów (dosł. dostąpić wiecznego życia zgodnie z własnymi poglądami).
  • In meinem Staate kann jeder nach seiner Façon selig werden. (niem.)
  • Zobacz też: państwo

• Winien Pan wiedzieć, że nie jest rzeczą konieczną, bym żył, lecz bym wykonywał swe obowiązki.

• Władca reprezentuje państwo i wraz ze swym ludem tworzy w istocie jedno ciało, tak że może być w tej tylko mierze szczęśliwe, w jakiej utrzymuje poszczególne członki razem. Władca jest dla państwa, którym rządzi, tym samym, czym głowa dla ciała: to on musi za ogół patrzeć, widzieć, myśleć i działać, aby mu dostarczyć wszelkich pożądanych korzyści.

• Wszystkie religie, jeśli się je zbada, opierają się na systemie mitów, mniej lub bardziej absurdalnym.
  • Źródło: Zdanie wypowiedziane w 1752 r., podane za: P. Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów – Dzieje agonii.
  • Zobacz też: religia

• Wszystkie te rozważania mogą być znakomite. Jeżeli ich autor miałby dla ich poparcia 200 tysięcy żołnierzy, należałoby się nad tym zastanowić.
  • Opis: Odpowiedź na polskie pisma, broniące praw Rzeczypospolitej do 1300 wiosek i 52 miast dodatkowo zagarniętych jeszcze przez Prusy po I rozbiorze

• Wygrałem bitwę pod Rossbach z większą częścią mojej piechoty mającą muszkiety na plecach.

• Wymagając wiele od ludzi, przynajmniej coś się uzyskuje.

• Za pieniądze można w Polsce wszystko zdziałać.

• Zamykam moje tajemnice w sobie samym.

• Zawsze na posterunku.
  • Toujours en vedette. (fr.)
  • Źródło: Z przemówienia w 1775 roku

• Żegnaj, mój panie, skoro uprawiasz tchórzliwą politykę.
  • Opis: Słowa skierowane do ministra spraw zagranicznych, Podewilsa, odradzającego uderzenie na Saksonię w 1756 roku

• Żyłem jak filozof i jak filozof chcę być pochowany.

[edytuj] Cytaty o Fryderyku Wielkim

• Tylko jego jednego winno się obserwować, by losy jego państwa przewidywać, bowiem całe państwo stoi na nim jednym.
  • Opis: słowa posła francuskiego, de Nivernais'a

• Oto dowód, że władca może być dobry i okrutny zarazem.
  • Autor: Anonim