Dżuma

Dżuma (fr. La Peste) – powieść parabola Alberta Camusa z 1947 roku. Tłumaczenie – Joanna Guze.

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

Albert Camus

B

• Bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika (...) nadejdzie być może dzień, kiedy na nieszczęście ludzi i dla ich nauki dżuma obudzi swe szczury i pośle je, by umierały w szczęśliwym mieście.

• Był świadom tego, ile jest jałowości w życiu bez złudzeń.

C

• Cierpienie dzieci jest naszym gorzkim chlebem, ale bez tego chleba zginęlibyśmy z głodu duchowego.

• Człowiek nie potrafi ani cierpieć, ani być długo szczęśliwym. Nie jest więc zdolny do niczego, co się liczy.

• Człowiek to jest idea i idea mizerna od chwili, kiedy odwraca się od miłości.
  • Zobacz też: idea

D

• Dla Boga byłoby, być może, lepiej, gdyby w niego nie wierzono, lecz walczono wszelkimi siłami ze śmiercią, nie podnosząc nawet oczu ku milczącym niebiosom.

J

• Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje.
  • Autor: Daniel Defoe
  • Opis: motto powieści.

• Jesteśmy sami, nic nas nie usprawiedliwi.

K

• Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem nie jest od niej wolny. I trzeba czuwać nad sobą nieustannie, żeby w chwili roztargnienia nie tchnąć dżumy w twarz drugiego człowieka.

• Kiedy wybucha wojna, ludzie powiadają: „To nie potrwa długo, to zbyt głupie”. I oczywiście, wojna jest na pewno zbyt głupia, ale to nie przeszkadza jej trwać. Głupota upiera się zawsze, zauważono by to, gdyby człowiek nie myślał o sobie.

L

• Ludzie są raczej dobrzy niż źli.

M

• Miłość bowiem żąda odrobiny przyszłości...

• Myśląc o tym wyjściu, nie myślą już o tych, którzy mają wyjść (...). Widać z tego wreszcie, że nikt nie potrafi naprawdę myśleć o kim innym, nawet w najgorszym z nieszczęść. Myśleć bowiem rzeczywiście o kimś to myśleć o nim minuta po minucie, nie zajmując się niczym, ani gospodarstwem, ani przelatującą muchą, ani posiłkami, ani swędzeniem skóry. Ale zawsze są muchy i swędzenie.

N

• Nadejdzie być może dzień, kiedy na nieszczęście ludzi i dla ich nauki dżuma obudzi swe szczury i pośle je by umierały w szczęśliwym mieście.

• Najbardziej rozpaczliwym występkiem jest niewiedza, która mniema, że wie wszystko, i czuje się wówczas upoważniona do zabijania.

• Najlepsi odchodzą. Takie jest życie.

• Na początku, kiedy wierzyli, że jest to choroba jak wszystkie inne, religia była na swoim miejscu. Ale kiedy zobaczyli, że to rzecz poważna, przypomnieli sobie o rozkoszy.

• Nic w świecie nie jest warte, żeby człowiek odwrócił się od tego, co kocha.

• Nie, dżuma nie miała nic wspólnego wielkimi, pełnymi egzaltacji obrazami, które prześladowały doktora Rieux na początku epidemii. Przede wszystkim była przezorną i nienaganną, dobrze funkcjonującą administracją.

• Nie ma miłości, której nie przerasta miłość większa.

• Nie można liczyć na biura. Nie po to są, żeby rozumieć.

• Nie prawo się liczy, liczy się wyrok.

P

• Pewne jest jedynie, że należy zrobić wszystko, żeby nie być zadżumionym, i to tylko może nam dać nadzieję spokoju lub, w braku spokoju, nadzieję dobrej śmierci.

• Przypisując zbyt wielkie znaczenie pięknym czynom, składa się pośrednio hołd złu. Pozwala się bowiem przypuszczać, że piękne czyny mają tak wysoką cenę, dlatego że są rzadkie, gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich.

• Przyzwyczajenie się do rozpaczy jest gorsze niż sama rozpacz.

Ś

• Świat bez miłości jest martwym światem.
  • Zobacz też: miłość, świat

T

• Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep i próbować czynić dobrze.

• Trzeba walczyć w taki czy inny sposób i nie padać na kolana.

W

• W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę.

• W nieszczęściu jest cząstka abstrakcji i irrealności. Ale kiedy abstrakcja zaczyna nas zabijać, trzeba się zająć abstrakcją.

• Wiedzieli teraz, że jeśli istnieje coś, czego można pragnąć zawsze i osiągnąć niekiedy, to jest to czułość ludzka.

• Wszystko, co człowiek może wygrać w grze dżumy i życia, to wiedza i pamięć.

• Wszystko, co pragnie przyspieszyć niewzruszony porządek, ustalony raz na zawsze, prowadzi do herezji.

Z

• Zawsze jest taka godzina za dnia i w nocy, kiedy człowiek jest tchórzem.

• Zawsze nadchodzi godzina w historii, kiedy ten, który ośmieli się powiedzieć, że dwa i dwa to cztery, jest karany śmiercią.

• Zaraza nie jest na miarę człowieka, więc powiada się sobie, że zaraza jest nierzeczywista, to zły sen, który minie. Lecz nie zawsze ów sen mija i od złego snu do złego snu to ludzie mijają.

• Zło na świecie płynie niemal zawsze z niewiedzy, dobra zaś wola może wyrządzić tyleż szkód co niegodziwość, jeśli nie jest oświecona.