Andrzej Maksymilian Fredro
Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów
Andrzej Maksymilian Fredro (1620–1679), sarmacki filozof i polityk.
Spis treści |
[edytuj] Złota mierność
- Siebie zwyciężyć – największe zwycięstwo.
- Złoto cnocie nieprzyjaciel. Kamień próbuje złoto, złoto – cnotę.
- Żyjesz światu, żyjesz ludziom, żyjesz komu; tę żyjesz sobie godzinę, którą oddasz Bogu.
- Mało bogactwa – mało troski.
- Dając zyskuje, kto godnemu daje.
- Wydarte rzeczy w sytość nie idą.
- Bez miary lekarstwo stanie za truciznę.
- Własny pożytek dobrą usidli cnotę.
- Dość z siebie czyni, kto wykona, co zmoże.
- Tak niegłodny, co się najadł, jako co mu się jeść nie chce.
- Dość bogaty, kto w cnotę nie ubogi.
- W pozornym [pięknym] ciele bywa niewielka cnota.
- W czym rzekomo szuka człowiek na świecie uspokojenia, w tym więcej nabędzie nieuspokojenia; w Bogu pokładając nadzieję, prawdziwy jest pokój.
- Lepsze pewne dzisiaj niż najlepsze niepewne jutro.
[edytuj] Pokuta
- Dość się poprawił, kto szczerze żałuje.
- Nie wstyd, ale cnota żałować złego i poprawić; nie statek, ale upór źle zacząwszy popierać i gorzej czynić.
- Insza przestrzeżenie się w złym i lepszy rozmysł, insza niestatek w przedsięwziętym zapędzie.
- Zepsowanie prędko, naprawa nierychło się wiedzie.
- Zły do urazy bierze przestrogę, dobry – do poprawy.
- Nie mogła nic gorszego do poprawy natura zdarzyć źle czyniącym, jako że w drugich złe sprawy ganią, a w sobie tychże nie widzą.
- Zła fortuna to ma przynajmniej dobrego, że rozumu nauczy, a przyjaciela pokaże.
[edytuj] Polityka
- Oraz Bogu, bliźniemu i sam sobie niepraw, kto dobro pospolite lekko przegląda.
- Dobry rządźca wedle natury Rzeczypospolitej radzi, zły – wedle nauki i konceptów.
- Włoch się sałatą karmi, Polak na nie schudnie; skąd tam rząd, nam zaguba będzie, wierz dowodnie.
- Milczenie skarb wszelkiej polityki; milcząc nie urazisz, milcząc zbędziesz, milcząc wyrozumiesz, milcząc dokażesz.
- Utrzymuj o sobie opinię, że jesteś zwolennikiem i naśladowcą dawnych ojczystych obyczajów oraz tego, co sprawia ludowi przyjemność.
- Nowinkami nie tyje pospolite dobro; zdrowsze ma stare prawa i zwyczaje.
- Insza wolność albo świeboda, insza swawola albo rozpusta.
- Nie królom królestwa, ale króle królestwom dani; król nad ludźmi, Bóg nad królem wyższy.
- Dobry pan cnotą i powagą miłość sobie jedna, zły postrachem usiłuje przecie nie dokaże.
- Wielki urząd – wielka niewola (kto powinność na urzędzie szczerze chce zachować, w większym urzędzie więcej znajdzie pracy niż honoru).
- Zapalczywość w rządzącym jako miecz u szalonego w ręku.
- Łagodny rząd więcej, nie drażniąc, sprawuje.
- Powaga na ustawicznym widoku spowszednieje.
[edytuj] Tolerancja
- Gniewając się albo dziwując złemu nie zabieżeć, ale radząc i czyniąc.
- Więcej przykład w ludziach niż rozkazanie może.
- Animuszów ludzkich, jako wolnych koni, wolnym powodem łacniej zażyjesz.
- Łacniej językom niżeli umysłom rozkazać.
- Kto zabrania mowy, większą wieści okazję daje.
[edytuj] Bóg
- Najlepiej o Bogu mówi, kto podziwieniem dokłada.
- O Bogu bezpieczniejsza wierzyć, niżeli się badać.
- Dobrego szczęścia każdy dopomoże;
W opacznym razie tylko Ty sam, Boże.
[edytuj] Mądrość
- Historia jednak matką jest dobrego rozumu.
- Wielka jest różność: umieć samemu co, a umieć tego nauczyć kogo.
- Kto się na swój rozum spuszcza, pyszny raczej, a nie mądry.
- Nie mała mądrość: mądrze mówić, lecz największa: mądrze czynić.
- Zarównie źle: i wszystkim wierzyć, i nikomu.
- Najpierwszy wstęp do niecnoty: nieprawda.
- Widomego oręża prędzej się utaisz; zdrada, jako skryta, tak i nieuchronna.
- Jest niemądre słówko: nie spodziewałem się.
- Sobie prawdę rzec – najwspanialsza prawda.
- Mędrek opinii, mądry wygadza rzeczom.
- Kto się nie douczy albo przeuczy, szkodliwszy bywa nad prostaka [głupca].
[edytuj] Różne
- Bywa i w niemęskim ciele męski rozsądek i cnota.
- Jeden głupi zepsuje, tysiąc mądrych nie naprawi.
- Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało.
- Ogromne nic.
- Mają to godni przy cnocie ludzie, że oraz skromnemi bywają.
- Wielka różność: zacząć dobrze a umieć statecznie dokończyć.
- Nie cale dobry, nie cale zły.
- Znajdzie czemu przyganić, kto nie upatruje, tylko aby przyganił czemu.
- Długo myśl, prędko czyń.
- Cnota – najwspanialsze szlachectwo.
- Dyskrecja [otwartość] z dowierzaniem – wrodzona Polakom przywara.
- Jest, który kształtem próżnującego najwięcej sprawuje; jest, który na kształt czyniącego wybornie próżnuje.
