Tomasz z Akwinu

Z Wikicytatów, wolnej kolekcji cytatów

Święty Tomasz z Akwinu (1225–1274) – katolicki teolog, filozof, uczony i przyrodnik.

• Człowiek jest bytem złożonym.

• Człowiek ma rozum i rękę.
  • Habet homo rationem et manus (łac.)

• Gromadka aniołów może tańczyć na ostrzu szpilki.
  • Zobacz też: anioł

• Heretycy popełniają grzech, z powodu którego zasłużyli sobie nie tylko na to, by zostali karą klątwy wyłączeni z Kościoła, lecz także usunięci ze świata karą śmierci. O wiele bowiem cięższą zbrodnią jest psuć wiarę, która daje życie dla duszy, niż fałszować pieniądze, które służą życiu doczesnemu. Skoro więc świeccy władcy z miejsca sprawiedliwie karzą fałszerzy pieniędzy i innych złoczyńców karą śmierci, tym bardziej heretyków można z miejsca, skoro tylko udowodni się im winę herezji, nie tylko ukarać klątwą, ale także sprawiedliwie uśmiercić. Ze strony zaś Kościoła jest miłosierdzie troszczące się o nawrócenie błądzących; stosownie do nauki Apostoła nie potępia się ich od razu, lecz dopiero: <<po pierwszym i drugim upomnieniu>>; po tym zaś skoro heretyk nadal trwa w uporze, straciwszy nadzieję w jego nawrócenie, mając na uwadze zbawienie innych, Kościół karą klątwy wyklucza go z swojego łona i następnie zostawia go sądownictwu świeckiemu, by przezeń był usunięty ze świata karą śmierci. Mówi przecież Hieronim: <<Trzeba odciąć zgangrenowane członki i usunąć z trzody parszywą owcę, aby cały dom nie spłonął, nie popsuła się cała masa, nie zaraziło się całe stado, nie zginęła cała trzoda>> (Summa Teologiczna II – II, q. 11.3)

• Jedna jest prawdą objawiania, druga natomiast prawdą filozofii i naturalnego rozumu.

• Kto milczy, jest zwycięzcą sporu.

• Ludzie stanu dziewiczego otrzymają sto procent nagrody w niebiesiech, owdowiali – sześćdziesiąt procent, a żonaci – trzydzieści procent. (Summa Theologiae 2–2 q.152–powtórzenie popularnej w XIII wieku opinii)

• Nie ma nic w umyśle, czego nie byłoby przedtem w zmysłach.
  • Nihil est in intellectu, quod non sit prius in sensu. (łac.)
  • Zobacz też: umysł

• Pierwszą z rzeczy koniecznych dla chrześcijanina, bez której nie można być prawdziwym chrześcijaninem jest wiara. Niesie ona ze sobą cztery wartości:

1. Najpierw wiąże człowieka z Bogiem.
2. Po drugie, dzięki wierze rozpoczyna się w nas życie wieczne.
3. Po trzecie, wiara jest naszą przewodniczką na ziemi.
4. Po czwarte wreszcie, wiara pozwala nam zwyciężać pokusy.

• Piękno polega na właściwej proporcji i blasku.

• Przyjemności cielesne przeszkadzają w używaniu rozumu z trzech powodów – rozpraszają go, krępują i są mu przeciwne.

• Sprawiedliwie nie oznacza po równo.

• Sprawiedliwość to mocna, stała wola oddawania każdemu tego, co mu się należy.

• Wolność prawdziwa, to wolność od błędu i niepewności.
  • Źródło: Summa teologiczna

• Widzimy więc, jak zbawienna jest rola wiary. Ale powie ktoś: Jest rzeczą niemądrą wierzyć w to czego się nie widzi.

1. Odpowiem tak: Nasz umysł jest niedoskonały. Gdyby człowiek mógł sam w pełni poznać wszystko, co podlega zmysłom i co nie podlega, byłoby oczywiście rzeczą głupią wierzyć w to, czego się nie widzi. Niestety nasze poznanie jest... niedoskonałe... Jeśli więc nasz umysł jest tak ograniczony, czy jest sensowną rzeczą poprzestać tylko na tym, co człowiek potrafi poznać własnymi siłami i nie dawać wiary Bogu?
2. Można odpowiedzieć jeszcze inaczej. Załóżmy, że jakiś uczony wypowiedział się na temat związany z jego wiedzą. Usłyszał to jakiś prostak i powiedział: To nie jest tak, jak on mówi, bo ja tego nie rozumiem. Czy nie będziemy mieli racji, nazywając takiego człowieka głupcem?
3. Po trzecie... Gdyby człowiek chciał wierzyć w tylko to, co sam pozna, życie na tym świecie byłoby nieznośne. Bo jak można żyć nie wierząc innym? Chociażby w to, że ten właśnie człowiek jest moim ojcem....
4. Bóg daje dowody, że to czego uczy wiara, jest prawdziwe.... Chrystus potwierdził (cudami) nauczanie Apostołów i świętych.
5. Ale powiesz, że my teraz cudów nie oglądamy....
   ... przecież teraz ogromna masa ludzi wierzy w Chrystusa. I to nieraz ludzi mądrych, szlachetnych, mających wielkie znaczenie. A stało się to na skutek działalności apostolskiej prostych i ubogich kaznodziejów. Jeśli to się stało w sposób cudowny, masz odpowiedź na pytanie. Jeśli nie – to nawrócenie się świata bez cudu, jest chyba jeszcze większym cudem....
6. Wypływa stąd wniosek, że nie powinniśmy wątpić w sensowność wiary....

• • Źródło: Wykład pacierza. Opracował Jacek Salij
  • Zobacz też: wiara